Samenvatting Celbiologie Module 4: Communicatie tussen cellen (5102CELB9Y) Molecular Biology of the Cell, ISBN: 9780815344643

Samenvatting Hoorcolleges Celbiologie
Module 4: Basale mechanismen van
communicatie tussen cellen
Annabel Couzijn

Inhoud
Introductiecollege ............................................................................................................................................................. 1
Hoorcollege 1 Signalen en perceptie, deel A .................................................................................................................... 8
Hoorcollege 2 Signalen en perceptie, deel B .................................................................................................................. 18
Live moment 1 ................................................................................................................................................................ 30
Hoorcollege 3 Transductie en respons ........................................................................................................................... 34
Live moment 2 ................................................................................................................................................................ 50



Introductiecollege
• Er is een GeneCards opdracht
o Op een website informatie over een eiwit/gen(?) zoeken




o
Volgende week woensdag is de uitleg van deze
opdracht
o Uiteindelijk moeten we gaan presenteren
• Module 4 gaat over hoofdstuk 15: Cellular Signalling
o Signalen, perceptie, transductie, respons

,• Signaalmolecuul -> receptoreiwit -> intrecellulaire
signaleringseiwitten -> effector eiwitten -> respons (altered
metabolism/gene expression/celvorm of beweging)
• Vier signaleringssystemen: contact-dependent, paracrine,
synaptic, endocrine
o Die moet je
leren
herkennen
• Ieder type heeft weer
een bepaald systeem
o Contact: van
cel tot cel
o Voorbeelden
van de vier
types
hieronder:




• Contact: membraangebonden signaalmolecuul
• Paracrine: mediator
• Endocrine: hormonen via de bloedbaan




• Synaptic: neurotransmitters
• Intracellulaire receptoren vs. cell-surface receptoren CELL-SURFACE
• Small hydrophobic signal molecules can diffuse directly across the
RECEPTORS
plasma membrane. E.g. steroid hormones, thyroid hormones,
retinoids, vitamin D.
• They are all different but act via a similar mechanism, and are part
of a nuclear receptor superfamily.
• Soms gaan we letten op chemische samenstellingen: hydrofoob
signaal, hydrofiel signaal

,•
INTRACELLULAR
(NUCLEAR)




• ‘Langzame’ signalering van de membraanreceptor naar
de kern: signaaltransductie cascade of keten
• Scaffold: …
• Drie klassen van membraanreceptoren:
o Ion-channel-coupled receptoren
o G-protein-coupled receptoren
o Enzym-coupled receptoren




• Desensitatie van signaaloverdracht:
o Uitschakelen van de receptor
o Remmen van signaaloverdracht

, • Als iets constant aanstaat, is het een signaal meer maar ruis
• Cell-surface receptoren: ion channel coupled receptoren:




• Als iets constant aanstaat, is het een
signaal meer maar ruis
• Bread and butter voor neurobiologen
• G-protein gekoppelde receptoren – activering
o Ligand –binding aan receptoren
o Structuur van Ga verandert
o GDP dat aan Ga vastzit wordt geruild voor GTP
o Ga –eiwit komt los van receptor en van Gbg: activatie
effector
o Gbg–eiwit komt los van Ga: activatie effector
• Grootste familie aan receptoren
• Het hele complex rechts
• Lichtperceptie gebeurt door een g gekoppeld receptor, ook
smaak
• Belangrijkste Enzym-gekoppelde oppervlakte receptor:
Receptor Tyrosine Kinases (RTKs)
• Wat betekent fosforylering voor dit soort eiwitten? Hoe wordt
dan een bepaalde reactie teweeggebracht?