Samenvatting Hoofdstuk 1 ’Het waarom van maatschappelijke problemen'

Samenvatting maatschappijleer hoofdstuk 1
’Het waarom van maatschappelijke problemen’
Paragraaf 1.1 Geluk
Persoonlijk geluk: geluk dat voor ieder anders is.
Maatschappelijk geluk: het geluk van een samenleving wat te maken heeft met de mate van:
1. Vrijheid;
2. Gelijkheid;
3. Cohesie;
4. Welvaart.
In de politiek komen verschillende visies samen en daar wordt uitgevochten hoe de samenleving
wordt ingericht en daarmee het maatschappelijk geluk.
Meestal is er figuurlijke strijd: een politiek debat waarin mensen elkaar proberen te overtuigen.
Soms ook letterlijke strijd: oorlog.
Bij maatschappijleer zijn er meerdere oplossingen  dus meerdere antwoorden.

Veenhoven:
Geld en erfelijke factoren (opleiding, beroep etc.) spelen mee bij geluk.
Geld heeft voor het persoonlijk geluk minder duidelijk gevolge dan voor het maatschappelijk geluk.

Paragraaf 1.2 Belangen, waarden en dilemma’s
Voor geluk zijn belangen en waarden belangrijk.
Belang: een voordeel dat iemand heeft of kan krijgen en heeft vaak te maken met macht, aanzien,
tijd, info of geld  korter termijn.
Waarde: een abstract ideaal, zaken die mensen belangrijk vinden voor de wereld en niet alleen voor
zichzelf  langer termijn.

BELANG WAARDE
GERICHT OP PERSOON ZELF OF OP EEN EIGEN GERICHT OP ANDERE OF ALLE MENSEN
GROEP
VOORDEEL IDEAAL
CONCREET ABSTRACT
VAAK TE MAKEN MET MACHT, AANZIEN, TIJD, VAAK TE MAKEN MET VRIJEID, GELIJKHEID,
INFORMATIE EN GELD COHESIE EN WELVAART
GERICHT OP KORTE(RE) TERMIJN GERICHT OP LANGE(RE) TERMIJN

PERSOONLIJKE WAARDE MAATSCHAPPELIJKE WAARDE
VRIENDSCHAP VRIJHEID
FAMILIE DEMOCRATIE
GELOOF VERILIGHEID
EERLIJKHEID MILIEU
Dilemma: keuze waarbij er gekozen moet worden uit verschillende belangen en/of waarden die op
dat moment niet samen kunnen gaan.
Vb. jongeren de vrijheid geven zoveel alcohol te drinken als ze willen of regels maken om dit tegen te
gaan  waardendilemma.

Dilemma: een keuze waarbij er gekozen moet worden uit verschillende belangen en/ of waarden die
op dat moment niet samen kunnen gaan (belangen en/of waardendilemma).

, Paragraaf 1.3 Maatschappelijke botsingen en problemen in theorie en prakrijk
Maatschappelijke botsing: een dilemma in de samenleving tussen groepen mensen met
verschillende waarden en/of belangen die niet samen kunnen gaan (waarden en/of
belangenbotsing).

Een probleem is een maatschappelijk probleem als het voldoet aan 3 criteria:
1. Er hebben veel (groepen) mensen met het problemen te maken;
2. Er zijn verschillende meningen over de oorzaken en de oplossingen van het probleem;
Mensen verschillen van mening over het maatschappelijk geluk --> maatschappelijk probleem.
3. De overheid is volgens veel (groepen) mensen nodig voor het oplossen van het probleem.
Overheid: het hoogste gezag (meeste macht) in een bepaald grondgebied.

Maatschappelijke problemen zijn ook plaats-en-tijdsgebonden.
Vb. In de Randstad zijn de problemen anders dan op het platteland, maar ook zijn er hele andere
problemen in ontwikkelingslanden dan in Nederland.

Actor: een persoon/ groep die actief betrokken is bij een maatschappelijk probleem.
Actief betrokken houdt in dat actoren een rol spelen in het debat en daarbij waarden en/of belangen
hebben.

Het AWBI-schema wordt gebruikt voor het weergeven van maatschappelijke botsingen.
A = actor; < > Actor
W= waarde; < > Waarde
B= belang; < > Belang
I= ideologie. < > Ideologie

Thomas-theorema: de manier waarop mensen een situatie interpreteren, is bepalend voor het
gedrag dat zij vertonen OF mensen laten zich lieden door wat zij voor waar houden en niet voor wat
waar is.