Examenmatrijs uitwerkingen verdieping Bestuursrecht
1.1 De kandidaat onderbouwt of een handeling van de overheid valt onder de bevoegdheden van de
wetgevende, uitvoerende of rechtsprekende macht.
- Wetgevende macht: houdt zich bezig met maken van regels: APV, ministeriele regelingen en
wetten.
- Uitvoerende macht: houdt zich bezig met handhaving van regels en praktische zaken:
fietspad aanleggen, vergunningen en subsidies verlenen of juist weigeren.
- Rechtsprekende macht: geeft uitleg aan regels bij eventuele conflicten. De uitspraken
vormen jurisprudentie.
1.2 De kandidaat beoordeelt of een bestuursorgaan onder de bestuurslaag rijk, provincie of
gemeente valt, dan wel een zelfstandig bestuursorgaan is.
Volksvertegenwoordigin Dagelijks bestuur Hoofd
g
Rijk Staten Generaal Regering Koning
Provincie Provinciale staten Gedeputeerde staten Commissaris van de
koning
Gemeente Gemeenteraad College van B & W Burgemeester
Voorbeelden van zelfstandige bestuursorganen
1. Kamer van koophandel
2. Universiteit
3. Commissariaat voor de media
4. DUO
5. UWV
- A-orgaan: een rechtspersoon dat publiekrechtelijk is ingesteld. Een A-orgaan valt altijd onder
het Bestuursrecht.
- B-orgaan: een persoon of college met openbaar gezag. Een B-orgaan valt alleen onder het
Bestuursrecht als ze zich bezig houden met hun bestuurstaak.
1.3 De kandidaat onderbouwt of er in een situatie sprake is van autonomie of medebewind.
- Autonomie: houdt in dat je op je eigen grond je eigen beleid mag handhaven. Dit geldt voor
een lager overheidsorgaan, zoals een gemeente of een provincie.
- Medebewind: houdt in dat je de regels moet opvolgen van de centrale overheid. Ook dit
geldt voor een lager overheidsorgaan.
2.1 De kandidaat onderbouwt voor een situatie op grond van welke wettelijke bepaling een
overheidsorgaan mag optreden.
- De bevoegdheden van de overheid zijn niet onbeperkt. Ze worden beperkt door twee
belangrijke beginselen: het legaliteitsbeginsel en het specialiteitsbeginsel.
, - Legaliteitsbeginsel: dit zijn de regels dat bestuursorganen alleen bevoegdheden mogen
uitoefenen als de bevoegdheden terug te vinden zijn in de wet.
- Specialiteitsbeginsel: dit houdt in dat het bestuur een bevoegdheid alleen mag gebruiken
voor het doel waarvoor de wet deze bevoegdheid geeft. De bevoegdheid moet gebaseerd
zijn op de wet.
2.2 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of er sprake is van een wet in formele zin en/of een
wet in materiële zin.
- Wet in formele zin: een wet in formele zin is een wet die tot stand is gekomen door de
Staten Generaal en regering.
- Wet in materiële zin: wetten in materiële zin zijn besluiten van daartoe bevoegde organen
en hoeven niet per se afkomstig te zijn van de Staten Generaal en regering.
- Let op! Wet in formele en materiële zin, zijn geen tegenovergestelde begrippen. Iets kan
zowel wet in formele zin zijn als een wet in materiële zin.
2.3 De kandidaat beoordeelt of een beslissing van een bestuursorgaan een beschikking, algemeen
verbindend voorschrift of een besluit van algemene strekking is.
- Beschikking: een beschikking is een besluit van een bestuursorgaan dat gericht is op een
individuele persoon of concrete zaak. Tegen een beschikking is bezwaar mogelijk.
- Algemeen verbindend voorschrift: algemeen verbindende voorschriften gaan om regels
(wetten) die algemeen geldend zijn.
- Besluit van algemene strekking: een besluit van algemene strekking is een verzamelnaam
voor besluiten die geen beschikking zijn. Hieronder vallen algemeen verbindende
voorschriften, plannen (bijv., bestemmingsplan) en beleidsregels.
- Beleidsregels: regels waarmee een bestuursorgaan vastlegt hoe een wettelijke regeling
uitgevoerd zal worden. Beleidsregels worden ook wel notitie, circulaire of een richtlijn
genoemd.
- Plan: verzameling van elkaar samenhangende besluiten. Een plan dat rechten en plichten
schept is een algemene strekking, bijvoorbeeld een bestemmingsplan. Tegen sommige
plannen is bezwaar mogelijk.
1.1 De kandidaat onderbouwt of een handeling van de overheid valt onder de bevoegdheden van de
wetgevende, uitvoerende of rechtsprekende macht.
- Wetgevende macht: houdt zich bezig met maken van regels: APV, ministeriele regelingen en
wetten.
- Uitvoerende macht: houdt zich bezig met handhaving van regels en praktische zaken:
fietspad aanleggen, vergunningen en subsidies verlenen of juist weigeren.
- Rechtsprekende macht: geeft uitleg aan regels bij eventuele conflicten. De uitspraken
vormen jurisprudentie.
1.2 De kandidaat beoordeelt of een bestuursorgaan onder de bestuurslaag rijk, provincie of
gemeente valt, dan wel een zelfstandig bestuursorgaan is.
Volksvertegenwoordigin Dagelijks bestuur Hoofd
g
Rijk Staten Generaal Regering Koning
Provincie Provinciale staten Gedeputeerde staten Commissaris van de
koning
Gemeente Gemeenteraad College van B & W Burgemeester
Voorbeelden van zelfstandige bestuursorganen
1. Kamer van koophandel
2. Universiteit
3. Commissariaat voor de media
4. DUO
5. UWV
- A-orgaan: een rechtspersoon dat publiekrechtelijk is ingesteld. Een A-orgaan valt altijd onder
het Bestuursrecht.
- B-orgaan: een persoon of college met openbaar gezag. Een B-orgaan valt alleen onder het
Bestuursrecht als ze zich bezig houden met hun bestuurstaak.
1.3 De kandidaat onderbouwt of er in een situatie sprake is van autonomie of medebewind.
- Autonomie: houdt in dat je op je eigen grond je eigen beleid mag handhaven. Dit geldt voor
een lager overheidsorgaan, zoals een gemeente of een provincie.
- Medebewind: houdt in dat je de regels moet opvolgen van de centrale overheid. Ook dit
geldt voor een lager overheidsorgaan.
2.1 De kandidaat onderbouwt voor een situatie op grond van welke wettelijke bepaling een
overheidsorgaan mag optreden.
- De bevoegdheden van de overheid zijn niet onbeperkt. Ze worden beperkt door twee
belangrijke beginselen: het legaliteitsbeginsel en het specialiteitsbeginsel.
, - Legaliteitsbeginsel: dit zijn de regels dat bestuursorganen alleen bevoegdheden mogen
uitoefenen als de bevoegdheden terug te vinden zijn in de wet.
- Specialiteitsbeginsel: dit houdt in dat het bestuur een bevoegdheid alleen mag gebruiken
voor het doel waarvoor de wet deze bevoegdheid geeft. De bevoegdheid moet gebaseerd
zijn op de wet.
2.2 De kandidaat onderbouwt voor een situatie of er sprake is van een wet in formele zin en/of een
wet in materiële zin.
- Wet in formele zin: een wet in formele zin is een wet die tot stand is gekomen door de
Staten Generaal en regering.
- Wet in materiële zin: wetten in materiële zin zijn besluiten van daartoe bevoegde organen
en hoeven niet per se afkomstig te zijn van de Staten Generaal en regering.
- Let op! Wet in formele en materiële zin, zijn geen tegenovergestelde begrippen. Iets kan
zowel wet in formele zin zijn als een wet in materiële zin.
2.3 De kandidaat beoordeelt of een beslissing van een bestuursorgaan een beschikking, algemeen
verbindend voorschrift of een besluit van algemene strekking is.
- Beschikking: een beschikking is een besluit van een bestuursorgaan dat gericht is op een
individuele persoon of concrete zaak. Tegen een beschikking is bezwaar mogelijk.
- Algemeen verbindend voorschrift: algemeen verbindende voorschriften gaan om regels
(wetten) die algemeen geldend zijn.
- Besluit van algemene strekking: een besluit van algemene strekking is een verzamelnaam
voor besluiten die geen beschikking zijn. Hieronder vallen algemeen verbindende
voorschriften, plannen (bijv., bestemmingsplan) en beleidsregels.
- Beleidsregels: regels waarmee een bestuursorgaan vastlegt hoe een wettelijke regeling
uitgevoerd zal worden. Beleidsregels worden ook wel notitie, circulaire of een richtlijn
genoemd.
- Plan: verzameling van elkaar samenhangende besluiten. Een plan dat rechten en plichten
schept is een algemene strekking, bijvoorbeeld een bestemmingsplan. Tegen sommige
plannen is bezwaar mogelijk.
