Burgerlijk recht II in het kort per week.
Week 1.
I. Soorten rechten en ovk’s.
1. Absolute rechten = rechten die je tegen eenieder kan uitoefenen.
2. Relatieve rechten = rechten die je kan uitoefenen jegens 1 of meerdere partijen.
a. Verbintenissen = vermogensrechtelijke betrekking tussen twee of meer
personen krachtens welke de een jegens de ander tot een prestatie
gerechtigd is en deze jegens gene tot die prestatie verplicht is.
i. Verbintenis zowel actief als passief, schuldeiser en schuldenaar.
b. Andere rechten en plichten:
i. Rechtsplichten= plicht zonder dat de ander automatisch een recht
heeft, bijv. OD. Alleen als je je plicht schendt, dan komt er een
verbintenis waarbij ook een schuldeiser ontstaat.
Art. 6:1 BW-> verbintenissen kunnen alleen ontstaan als dit uit de wet voortvloeit. Bronnen
van verbintenissen:
1. Rechtshandelingen = handeling gericht op het teweegbrengen van rechtsgevolg (wil
om rechtsgevolgen te doen ontstaan).
2. Andere rechtsfeiten= wil is niet van belang (in tegenstelling tot bij rechtshandeling).
3. Rechterlijke uitspraken.
4. HR Quint/Te Poel -> verbintenissen kunnen ook ontstaan als het aansluit bij wat in
de wet staat.
II. Totstandkoming ovk.
Ovk = aanbod + aanvaarding.
- Aanbod= wil + verklaring.
- Aanvaarding= wil + verklaring.
Hoofdregel-> verklaring is vormvrij (3:37 lid 1 BW).
Aanbod= (vormvrij) voorstel tot het sluiten van een ovk (verklaring).
Aanvaarding= (vormvrije) acceptatie van een geldig aanbod (verklaring).
- De aanvaarding sluit aan bij het aanbod (zie art. 6:225 BW).
- HR Haakjöringsköd -> ook al is de verklaring van beiden niet hetzelfde als de wil, is
er wilsovereenstemming dan ontstaat toch een ovk.
- HR Bunde/Erckens -> indien partijen die een ovk wensen te sluiten, daarin een door
misverstand vatbare uitdrukking bezigen, die zij elk in verschillende zin hebben
opgevat, het antwoord op de vraag of al of niet een ovk tot stand is gekomen, i.b.
afhangt van wat beide partijen over en weer hebben verklaard en uit elkaars
verklaring en gedragingen, overeenkomstig de zin die zij daaraan in de gegeven
omstandigheden redelijkerwijze mochten toekennen, hebben afgeleid.
- HR zegt je moet art. 3:35 BW toepassen, maar dan wel over en weer. Kijken
wie gerechtvaardigd vertrouwd, die partij heeft het bij het rechte einde.
- Gerechtvaardigd vertrouwen = onder de gegeven omstandigheden
mocht je door de verklaring of gedraging van de wederpartij
, redelijkerwijs aannemen dat deze partij hier ook de wil toe had. Dus
dat wil en verklaring in overeenstemming waren.
- HR Nemo en de IMacs -> levering maakt niet dat er gerechtvaardigd
vertrouwen ontstaat.
- Wat als beiden partijen niet gerechtvaardigd vertrouwen? Dan geen ovk. Er is
dan geen wilsovereenstemming die wordt gecorrigeerd door gerechtvaardigd
vertrouwen dus geen ovk.
- De ‘geen ovk uitkomst’ is alleen gerechtvaardigd als beide partijen niet
gerechtvaardigd vertrouwden én zij ten tijde van het sluiten van de ovk ook
niet zouden contracteren onder andere voorwaarden. Hadden ze ook onder
andere voorwaarden gecontracteerd dan heeft de rechter de vrijheid de ovk
op die manier uit te leggen.
De ovk is voldoende bepaalbaar (6:227 BW). Geen zwaar vereiste.
- Voldoende: de ovk bevat een procedure aan de hand waarvan de verbintenis kan
worden bepaald (HR Stichting erfpachters belang Amsterdam/Amsterdam).
- Art. 7:4 BW-> koopovk zonder koopprijs= redelijke prijs. Als je niks afspreekt over de
prijs wordt er dus een redelijke prijs afgesproken, zelfs dan is bijv. een brood zonder
koopprijs dus al bepaald genoeg.
III. Vertegenwoordiging.
Twee soorten:
1. Onmiddellijke vertegenwoordiging = handelen in naam van een ander.
a. Eisen vertegenwoordiging en volmacht, art. 3:66 lid 1 BW:
i. Vertegenwoordigingsbevoegdheid-> bevoegdheid van
vertegenwoordiger die niet is overschreden.
ii. Vertegenwoordigingkwaliteit-> je handelt met de bedoeling niet jezelf
maar de volmachtgever te binden (in die zin een rechtshandeling want
vertegenwoordigingswil die moet blijken uit een verklaring).
iii. Rechtshandeling (3:35 BW).
b. Art. 3:61 lid 2 BW-> (schijn van volmachtverlening) de derde kan een beroep
doen op gerechtvaardigd vertrouwen in het bestaan van de
vertegenwoordigingsbevoegdheid als dit is opgewekt door een verklaring of
gedraging van de achterman. Vereisten:
i. Rechtshandeling in naam van een ander.
ii. Derde heeft vertrouwd op het bestaan van een volmacht.
iii. Dit vertrouwen moet ontstaan zijn door de achterman.
iv. Vertrouwen moet gerechtvaardigd zijn.
c. Art. 3:35 BW-> de geadresseerde kan een beroep doen op gerechtvaardigd
vertrouwen in het bestaan van een rechtshandeling met een bepaalde
strekking als dit is opgewekt door een verklaring of gedraging van de
handelende persoon.
d. Art. 3:36 BW-> de derde kan een beroep doen op gerechtvaardigd
vertrouwen in het ontstaan, bestaan of tenietgaan van een bepaalde
rechtsbetrekking jegens degene die dit door middel van een verklaring of
gedraging heeft opgewekt.
, 2. Middellijke vertegenwoordiging = handelen in eigen naam maar in opdracht van een
ander.
Of sprake is van middellijke of onmiddellijke vertegenwoordiging moet worden beoordeeld
aan de hand van de maatstaf uit HR Kribbebijter:
- Of iemand bij het sluiten van de ovk in eigen naam is opgetreden hangt af van
hetgeen hij en die ander daaromtrent jegens elkaar hebben verklaard en over en
weer uit elkaars verklaringen en gedragingen hebben afgeleid (zie dus ook art. 3:35
BW).
Je bent alleen verantwoordelijk voor vertrouwen dat je zelf hebt opgewekt. Uitzondering in
HR ING/Bera:
- Sprake van toepassing 3:61 lid 2 BW zonder verklaring of gedraging achterman.
- Vereisten:
- Feiten en omstandigheden voor risico van achterman.
- … waaruit naar verkeersopvattingen een schijn van
vertegenwoordigingsbevoegdheid kan worden afgeleid.
Art. 3:61 lid 2 BW gaat volgens HR Aventura niet zo ver dat voor toepassing daarvan ook
ruimte is in gevallen waarin het tegenover de wederpartij gewekte vertrouwen uitsluitend is
gebaseerd op verklaringen of gedragingen van de onbevoegd handelende persoon.
- Hierom maakt het enkele feit dat je iemands advocaat bent ook nog niet
vertegenwoordigingsbevoegd. Heeft de advocaat dus als enige vertrouwen gewekt
dan wordt het artikel niet toegepast.
Art. 3:70 BW -> is er geen volmacht waarop de handelende persoon zijn handelen baseert,
dan is hij zelf aansprakelijk. Dit is echter te simpel gezegd volgens HR Globe/Provincie
Groningen:
- “Het onbevoegdelijk handelen in naam van een ander kan slechts als onrechtmatig
worden aangemerkt indien het geschiedt op een wijze of gepaard gaat met
omstandigheden, waaruit voortvloeit dat het optreden van de onbevoegde
vertegenwoordiger in strijd is met hetgeen in het maatschappelijke verkeer betaamt.”
De tussenpersoon die per ongeluk zijn bevoegdheid overschrijd is dus niet altijd
aansprakelijk. Bij expres overschrijden of handelen zonder enige bevoegdheid wel.
Week 2.
I. Online totstandkoming van overeenkomsten.
, 3 vereisten:
1. Authenticiteit: zekerheid over de identiteit van de wederpartij.
a. Gevolg bij geloofwaardige betwisting: geen overeenkomst. Je bent alleen
verantwoordelijk voor het vertrouwen dat je zelf hebt gewekt. Kan de
leverancier aannemelijk maken dat zij nooit hebben gemaild met de
boekenwinkel, dan heeft hij zelf dus ook geen vertrouwen opgewekt en kan
hij dus niet worden gebonden.
i. HR ING/Bera-> leverancier kan ook gebonden worden door feiten of
omstandigheden die voor zijn risico komen, bijv. bij een bevoegde
vertegenwoordiger. Bij iemand die zich voordoet als de leverancier
kan dit dus niet.
b. Art. 3:35 en 3:61 lid 2 BW zijn niet van toepassing.
2. Integriteit: zekerheid over de inhoud van het contract.
a. Onduidelijk wat er is verklaard.
b. Gevolg bij over en weer geloofwaardige betwisting: geen overeenkomst.
c. Art. 3:35 BW niet van toepassing: het gaat om gerechtvaardigd vertrouwen op
basis van de verklaring, maar die verklaring hebben we juist niet duidelijk.
3. Onloochenbaarheid: de mogelijkheid om de authenticiteit en integriteit te bewijzen.
II. Oplossingen om contracten toch online tot stand te kunnen laten komen.
Oplossingen:
1. Authenticiteit:
a. Elektronisch ID.
2. Integriteit en onloochenbaarheid:
a. Elektronische handtekening. Bieden echter louter zekerheid als de identiteit
van de wederpartij zeker is, anders weet je ook niet of het wel de
handtekening van de wederpartij is die gezet is.
3. Authenticiteit, integriteit en onloochenbaarheid:
a. Geavanceerde of gekwalificeerde elektronische handtekening (waarbij de
identiteit van de ondertekenaar is gecontroleerd).
III. Vormvereisten elektronisch contracteren.
Streng uitgelegd kan een elektronische ovk (6:227a lid 1 BW) alleen ontstaan d.m.v. een
geavanceerde of gekwalificeerde elektronische handtekening (art. 3:15a BW).
De vereisten voor een elektronische overeenkomst zijn dan dus eigenlijk strenger dan die
voor op schrift. Dit mag eigenlijk niet.
Als je art. 6:227a lid 1 en 3:15a BW dus streng uitlegt dat wordt het minder aantrekkelijk
elektronisch een ovk te sluiten. Je moet deze daarom niet te streng uitleggen. Er hoeft
daarom niet altijd een geavanceerde elektronische handtekening onder te staan.
Elektronisch en schriftelijk moeten gelijke eisen hebben volgens de parlementaire
geschiedenis.
IV. Oneerlijke handelspraktijken.
Week 1.
I. Soorten rechten en ovk’s.
1. Absolute rechten = rechten die je tegen eenieder kan uitoefenen.
2. Relatieve rechten = rechten die je kan uitoefenen jegens 1 of meerdere partijen.
a. Verbintenissen = vermogensrechtelijke betrekking tussen twee of meer
personen krachtens welke de een jegens de ander tot een prestatie
gerechtigd is en deze jegens gene tot die prestatie verplicht is.
i. Verbintenis zowel actief als passief, schuldeiser en schuldenaar.
b. Andere rechten en plichten:
i. Rechtsplichten= plicht zonder dat de ander automatisch een recht
heeft, bijv. OD. Alleen als je je plicht schendt, dan komt er een
verbintenis waarbij ook een schuldeiser ontstaat.
Art. 6:1 BW-> verbintenissen kunnen alleen ontstaan als dit uit de wet voortvloeit. Bronnen
van verbintenissen:
1. Rechtshandelingen = handeling gericht op het teweegbrengen van rechtsgevolg (wil
om rechtsgevolgen te doen ontstaan).
2. Andere rechtsfeiten= wil is niet van belang (in tegenstelling tot bij rechtshandeling).
3. Rechterlijke uitspraken.
4. HR Quint/Te Poel -> verbintenissen kunnen ook ontstaan als het aansluit bij wat in
de wet staat.
II. Totstandkoming ovk.
Ovk = aanbod + aanvaarding.
- Aanbod= wil + verklaring.
- Aanvaarding= wil + verklaring.
Hoofdregel-> verklaring is vormvrij (3:37 lid 1 BW).
Aanbod= (vormvrij) voorstel tot het sluiten van een ovk (verklaring).
Aanvaarding= (vormvrije) acceptatie van een geldig aanbod (verklaring).
- De aanvaarding sluit aan bij het aanbod (zie art. 6:225 BW).
- HR Haakjöringsköd -> ook al is de verklaring van beiden niet hetzelfde als de wil, is
er wilsovereenstemming dan ontstaat toch een ovk.
- HR Bunde/Erckens -> indien partijen die een ovk wensen te sluiten, daarin een door
misverstand vatbare uitdrukking bezigen, die zij elk in verschillende zin hebben
opgevat, het antwoord op de vraag of al of niet een ovk tot stand is gekomen, i.b.
afhangt van wat beide partijen over en weer hebben verklaard en uit elkaars
verklaring en gedragingen, overeenkomstig de zin die zij daaraan in de gegeven
omstandigheden redelijkerwijze mochten toekennen, hebben afgeleid.
- HR zegt je moet art. 3:35 BW toepassen, maar dan wel over en weer. Kijken
wie gerechtvaardigd vertrouwd, die partij heeft het bij het rechte einde.
- Gerechtvaardigd vertrouwen = onder de gegeven omstandigheden
mocht je door de verklaring of gedraging van de wederpartij
, redelijkerwijs aannemen dat deze partij hier ook de wil toe had. Dus
dat wil en verklaring in overeenstemming waren.
- HR Nemo en de IMacs -> levering maakt niet dat er gerechtvaardigd
vertrouwen ontstaat.
- Wat als beiden partijen niet gerechtvaardigd vertrouwen? Dan geen ovk. Er is
dan geen wilsovereenstemming die wordt gecorrigeerd door gerechtvaardigd
vertrouwen dus geen ovk.
- De ‘geen ovk uitkomst’ is alleen gerechtvaardigd als beide partijen niet
gerechtvaardigd vertrouwden én zij ten tijde van het sluiten van de ovk ook
niet zouden contracteren onder andere voorwaarden. Hadden ze ook onder
andere voorwaarden gecontracteerd dan heeft de rechter de vrijheid de ovk
op die manier uit te leggen.
De ovk is voldoende bepaalbaar (6:227 BW). Geen zwaar vereiste.
- Voldoende: de ovk bevat een procedure aan de hand waarvan de verbintenis kan
worden bepaald (HR Stichting erfpachters belang Amsterdam/Amsterdam).
- Art. 7:4 BW-> koopovk zonder koopprijs= redelijke prijs. Als je niks afspreekt over de
prijs wordt er dus een redelijke prijs afgesproken, zelfs dan is bijv. een brood zonder
koopprijs dus al bepaald genoeg.
III. Vertegenwoordiging.
Twee soorten:
1. Onmiddellijke vertegenwoordiging = handelen in naam van een ander.
a. Eisen vertegenwoordiging en volmacht, art. 3:66 lid 1 BW:
i. Vertegenwoordigingsbevoegdheid-> bevoegdheid van
vertegenwoordiger die niet is overschreden.
ii. Vertegenwoordigingkwaliteit-> je handelt met de bedoeling niet jezelf
maar de volmachtgever te binden (in die zin een rechtshandeling want
vertegenwoordigingswil die moet blijken uit een verklaring).
iii. Rechtshandeling (3:35 BW).
b. Art. 3:61 lid 2 BW-> (schijn van volmachtverlening) de derde kan een beroep
doen op gerechtvaardigd vertrouwen in het bestaan van de
vertegenwoordigingsbevoegdheid als dit is opgewekt door een verklaring of
gedraging van de achterman. Vereisten:
i. Rechtshandeling in naam van een ander.
ii. Derde heeft vertrouwd op het bestaan van een volmacht.
iii. Dit vertrouwen moet ontstaan zijn door de achterman.
iv. Vertrouwen moet gerechtvaardigd zijn.
c. Art. 3:35 BW-> de geadresseerde kan een beroep doen op gerechtvaardigd
vertrouwen in het bestaan van een rechtshandeling met een bepaalde
strekking als dit is opgewekt door een verklaring of gedraging van de
handelende persoon.
d. Art. 3:36 BW-> de derde kan een beroep doen op gerechtvaardigd
vertrouwen in het ontstaan, bestaan of tenietgaan van een bepaalde
rechtsbetrekking jegens degene die dit door middel van een verklaring of
gedraging heeft opgewekt.
, 2. Middellijke vertegenwoordiging = handelen in eigen naam maar in opdracht van een
ander.
Of sprake is van middellijke of onmiddellijke vertegenwoordiging moet worden beoordeeld
aan de hand van de maatstaf uit HR Kribbebijter:
- Of iemand bij het sluiten van de ovk in eigen naam is opgetreden hangt af van
hetgeen hij en die ander daaromtrent jegens elkaar hebben verklaard en over en
weer uit elkaars verklaringen en gedragingen hebben afgeleid (zie dus ook art. 3:35
BW).
Je bent alleen verantwoordelijk voor vertrouwen dat je zelf hebt opgewekt. Uitzondering in
HR ING/Bera:
- Sprake van toepassing 3:61 lid 2 BW zonder verklaring of gedraging achterman.
- Vereisten:
- Feiten en omstandigheden voor risico van achterman.
- … waaruit naar verkeersopvattingen een schijn van
vertegenwoordigingsbevoegdheid kan worden afgeleid.
Art. 3:61 lid 2 BW gaat volgens HR Aventura niet zo ver dat voor toepassing daarvan ook
ruimte is in gevallen waarin het tegenover de wederpartij gewekte vertrouwen uitsluitend is
gebaseerd op verklaringen of gedragingen van de onbevoegd handelende persoon.
- Hierom maakt het enkele feit dat je iemands advocaat bent ook nog niet
vertegenwoordigingsbevoegd. Heeft de advocaat dus als enige vertrouwen gewekt
dan wordt het artikel niet toegepast.
Art. 3:70 BW -> is er geen volmacht waarop de handelende persoon zijn handelen baseert,
dan is hij zelf aansprakelijk. Dit is echter te simpel gezegd volgens HR Globe/Provincie
Groningen:
- “Het onbevoegdelijk handelen in naam van een ander kan slechts als onrechtmatig
worden aangemerkt indien het geschiedt op een wijze of gepaard gaat met
omstandigheden, waaruit voortvloeit dat het optreden van de onbevoegde
vertegenwoordiger in strijd is met hetgeen in het maatschappelijke verkeer betaamt.”
De tussenpersoon die per ongeluk zijn bevoegdheid overschrijd is dus niet altijd
aansprakelijk. Bij expres overschrijden of handelen zonder enige bevoegdheid wel.
Week 2.
I. Online totstandkoming van overeenkomsten.
, 3 vereisten:
1. Authenticiteit: zekerheid over de identiteit van de wederpartij.
a. Gevolg bij geloofwaardige betwisting: geen overeenkomst. Je bent alleen
verantwoordelijk voor het vertrouwen dat je zelf hebt gewekt. Kan de
leverancier aannemelijk maken dat zij nooit hebben gemaild met de
boekenwinkel, dan heeft hij zelf dus ook geen vertrouwen opgewekt en kan
hij dus niet worden gebonden.
i. HR ING/Bera-> leverancier kan ook gebonden worden door feiten of
omstandigheden die voor zijn risico komen, bijv. bij een bevoegde
vertegenwoordiger. Bij iemand die zich voordoet als de leverancier
kan dit dus niet.
b. Art. 3:35 en 3:61 lid 2 BW zijn niet van toepassing.
2. Integriteit: zekerheid over de inhoud van het contract.
a. Onduidelijk wat er is verklaard.
b. Gevolg bij over en weer geloofwaardige betwisting: geen overeenkomst.
c. Art. 3:35 BW niet van toepassing: het gaat om gerechtvaardigd vertrouwen op
basis van de verklaring, maar die verklaring hebben we juist niet duidelijk.
3. Onloochenbaarheid: de mogelijkheid om de authenticiteit en integriteit te bewijzen.
II. Oplossingen om contracten toch online tot stand te kunnen laten komen.
Oplossingen:
1. Authenticiteit:
a. Elektronisch ID.
2. Integriteit en onloochenbaarheid:
a. Elektronische handtekening. Bieden echter louter zekerheid als de identiteit
van de wederpartij zeker is, anders weet je ook niet of het wel de
handtekening van de wederpartij is die gezet is.
3. Authenticiteit, integriteit en onloochenbaarheid:
a. Geavanceerde of gekwalificeerde elektronische handtekening (waarbij de
identiteit van de ondertekenaar is gecontroleerd).
III. Vormvereisten elektronisch contracteren.
Streng uitgelegd kan een elektronische ovk (6:227a lid 1 BW) alleen ontstaan d.m.v. een
geavanceerde of gekwalificeerde elektronische handtekening (art. 3:15a BW).
De vereisten voor een elektronische overeenkomst zijn dan dus eigenlijk strenger dan die
voor op schrift. Dit mag eigenlijk niet.
Als je art. 6:227a lid 1 en 3:15a BW dus streng uitlegt dat wordt het minder aantrekkelijk
elektronisch een ovk te sluiten. Je moet deze daarom niet te streng uitleggen. Er hoeft
daarom niet altijd een geavanceerde elektronische handtekening onder te staan.
Elektronisch en schriftelijk moeten gelijke eisen hebben volgens de parlementaire
geschiedenis.
IV. Oneerlijke handelspraktijken.
