Psychologie
Invalshoeken
Psychologische perspectieven
1. Biologisch perspectief:
Kenmerkend:
- Oorzaken van gedrag worden gezocht in:
1. erfelijkheid (ouders)
2. zenuwstelsel / hersenen
- Onderzoek op basis van medische wetenschap en biologie
bijv. Hersenbeschadiging onderzoek
2. Evolutionair perspectief
Kenmerkend:
- Oorzaken van gedrag worden gezocht in:
1. Erfelijkheid (voorvaderen)
2. Natuurlijke selectie
Gedrag ontstaat uit gedrag wat ooit heeft geholpen bij het aanpassen en
overleven.
3. Psychodynamisch perspectief
Kenmerkend:
- Oorzaken van gedrag worden gezocht in:
innerlijke krachten, herinneringen en conflicten waar een persoon zich
nauwelijks bewust van is en waarover hij weinig controle heeft.
Freud: verlangens kom van duistere kant van menselijke natuur (onbewuste
agressieve en seksuele impulsen).
4. Behavioristisch perspectief
Kenmerkend:
- Oorzaken van gedrag worden gezocht in:
1. Belonen en straffen
(Wat levert het op)
2. Leren / imitatie
De nadruk ligt op waarneembare feiten: de effecten van gebeurtenissen op
gedrag.
Pavlov
5. Cognitief perspectief
Kenmerkend:
- Richt zich op de processen die mensen in staat stellen de wereld te leren
kennen, te begrijpen en erover na te denken.
,- Onderzoek wordt gedaan naar: mentale processen:
- Geheugen
- Taalontwikkeling
- Denken en
- Probleem oplossen
6. Sociocultureel perspectief
Kenmerkend:
- Oorzaken van gedrag worden gezocht in:
1. Aanwezigheid van anderen
2. Cultuur, etniciteit
Benadering van ontwikkeling die kijkt naar de relatie tussen individuen en hun
fysieke, cognitieve, persoonlijkheids- en sociale wereld.
Welk perspectief is juist?
Verkeerde vraag!
Elke visie richt zich op andere aspecten en is gebaseerd op zijn eigen
vooronderstellingen.
Huiswerk
- Casus Marieke: waarom is de 13 jarige Marieke te zwaar?
- 6 perspectieven
Lezen college 2
Onderwerp: bio psychologie
6e editie
H1: 3-10 , 24-39
H2: 43-45, 67-72
Syllabus H1 en 2
Psychologie Week 2
-Biologisch / Evolutionair (Lorenz, Darwin, De Waal)
- Gedrag als resultaat van genetische erfenis, gedrag wordt i.v.m.
overlevingskansen van de soort aangepast en via natuurlijke selecte
doorgegeven.
- Genetische aanleg voor overgewicht, extra vetopslag als overlevingsstrategie
van de voorouders bij hongersnood
Psychodynamisch (Freud, Erikson)
- Gedrag wordt gemotiveerd door innerlijke, onbewuste krachten, die uit onze
, kindertijd stammen en waarover we weinig controle hebben.
- Adolescent met overgewicht: fixatie orale ontwikkelingsfase, cf zuigeling
Behavioristisch (Watson, Skinner, Bandura)
- Ontwikkeling begrijpen via bestudering waarneembaar gedrag en invloed van
de omgevingsstimuli (belonen/straffen)
- Adolescent wordt niet beloond voor goede voedings- en eetpatronen.
Cognitief (piaget)
- Onderzoek naar invloed op gedrag door veranderingen in de manier waarop
mensen weten, begrijpen en denken.
- Geen effectieve manier geleerd om op gewicht te blijven, goede voeding en
beweging niet op waarde schatten, denkschema gezond leven ontbreekt.
Socio-cultureel (bronfenbrenner, Vygotsky)
- Gedrag wordt bepaald door de relatie tussen individuen en hun fysieke,
cognitieve, persoonlijkheids-, sociale en fysieke werelden.
- Overgewicht als gevolg van een bepaalde gezinsomgeving en –rituelen.
Hemispheren
Lateralisatie (=specialisatie)
Links:
Begrip van spraak
Spontane spraak
Geheugen woorden
Volgorde bewegingen
Rechts:
Herkennen van gezichten
Repetitieve spraak
Geheugen kleuren/vormen
Ruimtelijke relaties
Cerebrale dominantie:
Linker versus rechter-hemispheer
Drie evolutionaire lagen
hersenstam (alle gewervelden)
o.a. ademhaling, hartslag, beweging
Lymbisch systeem (zoogdieren, reptielen)
o.a. emotie, herinnering
Cerebrum (onderscheidt mensen van de meeste andere levende wezens)
Invalshoeken
Psychologische perspectieven
1. Biologisch perspectief:
Kenmerkend:
- Oorzaken van gedrag worden gezocht in:
1. erfelijkheid (ouders)
2. zenuwstelsel / hersenen
- Onderzoek op basis van medische wetenschap en biologie
bijv. Hersenbeschadiging onderzoek
2. Evolutionair perspectief
Kenmerkend:
- Oorzaken van gedrag worden gezocht in:
1. Erfelijkheid (voorvaderen)
2. Natuurlijke selectie
Gedrag ontstaat uit gedrag wat ooit heeft geholpen bij het aanpassen en
overleven.
3. Psychodynamisch perspectief
Kenmerkend:
- Oorzaken van gedrag worden gezocht in:
innerlijke krachten, herinneringen en conflicten waar een persoon zich
nauwelijks bewust van is en waarover hij weinig controle heeft.
Freud: verlangens kom van duistere kant van menselijke natuur (onbewuste
agressieve en seksuele impulsen).
4. Behavioristisch perspectief
Kenmerkend:
- Oorzaken van gedrag worden gezocht in:
1. Belonen en straffen
(Wat levert het op)
2. Leren / imitatie
De nadruk ligt op waarneembare feiten: de effecten van gebeurtenissen op
gedrag.
Pavlov
5. Cognitief perspectief
Kenmerkend:
- Richt zich op de processen die mensen in staat stellen de wereld te leren
kennen, te begrijpen en erover na te denken.
,- Onderzoek wordt gedaan naar: mentale processen:
- Geheugen
- Taalontwikkeling
- Denken en
- Probleem oplossen
6. Sociocultureel perspectief
Kenmerkend:
- Oorzaken van gedrag worden gezocht in:
1. Aanwezigheid van anderen
2. Cultuur, etniciteit
Benadering van ontwikkeling die kijkt naar de relatie tussen individuen en hun
fysieke, cognitieve, persoonlijkheids- en sociale wereld.
Welk perspectief is juist?
Verkeerde vraag!
Elke visie richt zich op andere aspecten en is gebaseerd op zijn eigen
vooronderstellingen.
Huiswerk
- Casus Marieke: waarom is de 13 jarige Marieke te zwaar?
- 6 perspectieven
Lezen college 2
Onderwerp: bio psychologie
6e editie
H1: 3-10 , 24-39
H2: 43-45, 67-72
Syllabus H1 en 2
Psychologie Week 2
-Biologisch / Evolutionair (Lorenz, Darwin, De Waal)
- Gedrag als resultaat van genetische erfenis, gedrag wordt i.v.m.
overlevingskansen van de soort aangepast en via natuurlijke selecte
doorgegeven.
- Genetische aanleg voor overgewicht, extra vetopslag als overlevingsstrategie
van de voorouders bij hongersnood
Psychodynamisch (Freud, Erikson)
- Gedrag wordt gemotiveerd door innerlijke, onbewuste krachten, die uit onze
, kindertijd stammen en waarover we weinig controle hebben.
- Adolescent met overgewicht: fixatie orale ontwikkelingsfase, cf zuigeling
Behavioristisch (Watson, Skinner, Bandura)
- Ontwikkeling begrijpen via bestudering waarneembaar gedrag en invloed van
de omgevingsstimuli (belonen/straffen)
- Adolescent wordt niet beloond voor goede voedings- en eetpatronen.
Cognitief (piaget)
- Onderzoek naar invloed op gedrag door veranderingen in de manier waarop
mensen weten, begrijpen en denken.
- Geen effectieve manier geleerd om op gewicht te blijven, goede voeding en
beweging niet op waarde schatten, denkschema gezond leven ontbreekt.
Socio-cultureel (bronfenbrenner, Vygotsky)
- Gedrag wordt bepaald door de relatie tussen individuen en hun fysieke,
cognitieve, persoonlijkheids-, sociale en fysieke werelden.
- Overgewicht als gevolg van een bepaalde gezinsomgeving en –rituelen.
Hemispheren
Lateralisatie (=specialisatie)
Links:
Begrip van spraak
Spontane spraak
Geheugen woorden
Volgorde bewegingen
Rechts:
Herkennen van gezichten
Repetitieve spraak
Geheugen kleuren/vormen
Ruimtelijke relaties
Cerebrale dominantie:
Linker versus rechter-hemispheer
Drie evolutionaire lagen
hersenstam (alle gewervelden)
o.a. ademhaling, hartslag, beweging
Lymbisch systeem (zoogdieren, reptielen)
o.a. emotie, herinnering
Cerebrum (onderscheidt mensen van de meeste andere levende wezens)
