H.2
door Morris Bennis
§2.1: watervoorziening
Water:
- meest voorkomende stof op aarde (op oppervlak, grond en lucht)
- enige stof die in 3 fasen op aarde voorkomst (vast (ijs), vloeibaar (water) en
gas (waterdamp)
- maar 2,5 % zoetwater op aarde (waarvan we ook maar weinig kunnen
gebruiken)
- ⅕ van wereldbevolking beschikt over te weinig water
§2.2: De bijzondere stof water
Unieke eigenschappen water:
- Dichtheid van water (vloeibaar) is groter dan dichtheid van ijs (vast) → 1 L ijs
weegt minder dan 1 L water → ijs drijft op water.
Bij de meeste stoffen is dit andersom
- Grote soortelijke warmte: er is veel warmte nodig om 1 kilo water een graad
warmer te maken.
- Kookpunt is (in verhouding) erg hoog (373 K); de kracht tussen de
watermoleculen is sterker dan bij bijv. methaan (kookpunt 112 K), omdat
watermolecuul een kleine positieve en negatieve elektrische lading heeft, die
elkaar sterk aantrekken.
- Groot oplosvermogen: water is een goed oplosmiddel
, §2.3: Water als oplosmiddel
Wat gebeurt er bij het oplossen van een stof?
Vaste stof in oplosmiddel: bindingen tussen moleculen van vaste stof breken +
bindingen tussen moleculen in oplosmiddel breken → er ontstaan nieuwe bindingen
tussen moleculen van vaste stof en oplosmiddel.
Oplossingen en suspensies
Oplossing: mengsel dat altijd helder (doorzichtig) is
Suspensie: mengsel dat altijd troebel is, omdat vast stof niet is opgelost (zweeft in
kleine korreltjes door vloeistof.
Oplosbaarheid
= maximaal aantal grammen van die stof die je kunt oplossen in een kilogram van
een oplosmiddel. Oplosbaarheid hangt af van het oplosmiddel.
In fig, 2.9 zie je dat bijv. glucose een oneindige oplosbaarheid heeft. Als je heel veel
glucose in water oplost wordt het stroperig.
Oplosbaarheid en temperatuur
Vaste stoffen: hogere temperatuur van vloeistof → grotere oplosbaarheid
Gassen: hogere temperatuur → kleinere oplosbaarheid
§2.4: Waterstofbruggen
Waterstofbrug
- Atoombinding: houd atomen in molecuul bij elkaar. Atoombinding ontstaat
doordat twee atomen steeds een deel van elkaars elektronen delen.
- ‘gewone’ atoombinding: gedeelde elektronen bevinden zich gem.
evenveel bij het ene atoom als bij het andere → laag kookpunt.
- Alleen ‘gewone’ atoombindingen → uitsluitend
Vanderwaalskrachten
- polaire atoombinding: gedeelde elektronen bevinden zich gem. meer
bij het ene atoom
- Moleculen met polaire atoombindingen hebben
vanderwaalskrachten en andere krachten.
Polaire atoombinding veroorzaakt waterstofbruggen (H-brug)→ veel stoffen
hebben een hoger kookpunt dan je zou verwachten op grond van de molecuulmassa
(zie tabel 2.15).
door Morris Bennis
§2.1: watervoorziening
Water:
- meest voorkomende stof op aarde (op oppervlak, grond en lucht)
- enige stof die in 3 fasen op aarde voorkomst (vast (ijs), vloeibaar (water) en
gas (waterdamp)
- maar 2,5 % zoetwater op aarde (waarvan we ook maar weinig kunnen
gebruiken)
- ⅕ van wereldbevolking beschikt over te weinig water
§2.2: De bijzondere stof water
Unieke eigenschappen water:
- Dichtheid van water (vloeibaar) is groter dan dichtheid van ijs (vast) → 1 L ijs
weegt minder dan 1 L water → ijs drijft op water.
Bij de meeste stoffen is dit andersom
- Grote soortelijke warmte: er is veel warmte nodig om 1 kilo water een graad
warmer te maken.
- Kookpunt is (in verhouding) erg hoog (373 K); de kracht tussen de
watermoleculen is sterker dan bij bijv. methaan (kookpunt 112 K), omdat
watermolecuul een kleine positieve en negatieve elektrische lading heeft, die
elkaar sterk aantrekken.
- Groot oplosvermogen: water is een goed oplosmiddel
, §2.3: Water als oplosmiddel
Wat gebeurt er bij het oplossen van een stof?
Vaste stof in oplosmiddel: bindingen tussen moleculen van vaste stof breken +
bindingen tussen moleculen in oplosmiddel breken → er ontstaan nieuwe bindingen
tussen moleculen van vaste stof en oplosmiddel.
Oplossingen en suspensies
Oplossing: mengsel dat altijd helder (doorzichtig) is
Suspensie: mengsel dat altijd troebel is, omdat vast stof niet is opgelost (zweeft in
kleine korreltjes door vloeistof.
Oplosbaarheid
= maximaal aantal grammen van die stof die je kunt oplossen in een kilogram van
een oplosmiddel. Oplosbaarheid hangt af van het oplosmiddel.
In fig, 2.9 zie je dat bijv. glucose een oneindige oplosbaarheid heeft. Als je heel veel
glucose in water oplost wordt het stroperig.
Oplosbaarheid en temperatuur
Vaste stoffen: hogere temperatuur van vloeistof → grotere oplosbaarheid
Gassen: hogere temperatuur → kleinere oplosbaarheid
§2.4: Waterstofbruggen
Waterstofbrug
- Atoombinding: houd atomen in molecuul bij elkaar. Atoombinding ontstaat
doordat twee atomen steeds een deel van elkaars elektronen delen.
- ‘gewone’ atoombinding: gedeelde elektronen bevinden zich gem.
evenveel bij het ene atoom als bij het andere → laag kookpunt.
- Alleen ‘gewone’ atoombindingen → uitsluitend
Vanderwaalskrachten
- polaire atoombinding: gedeelde elektronen bevinden zich gem. meer
bij het ene atoom
- Moleculen met polaire atoombindingen hebben
vanderwaalskrachten en andere krachten.
Polaire atoombinding veroorzaakt waterstofbruggen (H-brug)→ veel stoffen
hebben een hoger kookpunt dan je zou verwachten op grond van de molecuulmassa
(zie tabel 2.15).
