Hoorcolleges periode 3 - samenvatting
Inhoudsopgave
Week 1 ..................................................................................................................................... 2
1.03 HC Openingscollege ................................................................................................................................. 2
1.04 HC De perifere zenuw in de knel .............................................................................................................. 2
1.05 HC Fracturen en fractuurgenezing ........................................................................................................... 8
Week 2 ................................................................................................................................... 13
2.04 HC ........................................................................................................................................................... 13
Week 3 ................................................................................................................................... 18
3.03 HC Perifere zenuw- en spierziekten ....................................................................................................... 18
3.04 HC Neurogene pijn ................................................................................................................................. 25
3.05 HC Elektromyofeedback (EMF) en spierprikkelen (FES) ......................................................................... 29
Week 4 ................................................................................................................................... 32
4.04 HC Afweersysteem en osteomyelitis ..................................................................................................... 32
4.05 HC Dwarslaesie motoriek en sensoriek .................................................................................................. 36
Week 5 ................................................................................................................................... 37
5.03 HC Dwarslaesie vanuit fysiotherapeutisch perspectief .......................................................................... 37
5.04 HC Functionele anatomie en biomechanica .......................................................................................... 40
5.05 HC Pathologische tonusverandering ...................................................................................................... 43
Week 6 ................................................................................................................................... 48
6.03 HC Klinisch redeneren ............................................................................................................................ 48
6.04 HC Inleiding dwarslaesie vanuit medisch perspectief ............................................................................ 50
Week 7 ................................................................................................................................... 55
7.03 HC Robots, stamcellen en meer ............................................................................................................. 55
7.04 HC Dwarslaesie en orgaanproblematiek ................................................................................................ 57
7.05 HC Cliëntensystemen in de zorg ............................................................................................................ 61
,Week 1
1.03 HC Openingscollege
Zenuwletsel
Perifeer zenuwletsel en letsel
Zenuwletsel door diabetes mellitus, inklemming/doorsnijding van perifere zenuwen, ook zeldzame aandoeningen om het
klinisch redeneren te oefenen
Centraal zenuwstelsel en letsel
Inklemming/doorsnijding van het ruggenmerg op hoog en laag niveau (dwarslaesie), ook zeldzame aandoeningen om het
klinisch redeneren
Zenuwstelsel
Centraal zenuwstelsel – in het skelet
Cerebrum: grote hersenen, cerebellum: kleine hersenen, ruggenmerg
Perifeer zenuwstelsel – buiten het skelet
Perifere zenuwen
Grote hersenen
Ontwikkelen tot 25 jaar. Regelen de intellectuele activiteiten, hier liggen de herinneringen opgeslagen en zijn betrokken bij
het plannen, de verbeelding en denken
De bouw
• Twee helften (hemisferen) die door groeve zijn gescheiden
• Vier kwabben: frontaalkwab, pariëtale kwab, temporaalkwam en occipitaalkwab
• Windingen: gyrie
• Sulcus centralis: groeve in de grote hersenen die de frontale en pariëtale kwab van elkaar scheidt
Kleine hersenen
• Motoriek en cognitieve processen (taal, aandacht, reguleren van angst en reacties)
• Kleine hersenen: timing, nauwkeurigheid
• Zintuigelijke info uit het ruggenmerg
Ruggenmerg en uittredende perifere zenuwen
Cervicale wervelkolom → zenuwen naar de armen, thorocale wervelkolom en llumbale wervelkolom → zenuwen naar de
benen
De situatie
Praktijk met neurologische patiënten
Perifere letsels
• Entrapment: zenuw raakt klem te zitten
• Letsel zenuw
• Letsel wortel
Centraal letsel
• Dwarslaesie, hoog (cervicaal) en laag (thoracaal, lumbaal)
De armzenuwen
Nervus radialis (n. radialis), nervus ulnaris (n. ulnaris), nervus medianus (n. medianus)
• Sensoriek: zintuigelijke waarneming
• Sensomotoriek: de informatie die je terugstuurt van de sensoriek
Niveaubepaling dwarslaesie
• Niveabepaling per segment
• Totaal of partieel (gedeeltelijk)
• Motorisch en sensorisch (vooral bij partieel)
• Conus-/caudalaesie
1.04 HC De perifere zenuw in de knel
Herhaling periode 1
, Een zenuw: een bundel (van honderden) axonen, uitlopers van
neuronen (zenuwcel). De axonen vervoeren impulsen
Prikkelgeleiding
Sensorische en motorische axonen lopen vaak samen in een perifere
zenuw
Het cellichaam → dendriet → axon → synaps → contractie spier
Afferente zenuwvezels
Afferente zenuwvezels leiden de prikkel van de PZS naar het CZS (of binnen CZS
van lagere naar hogere centra). Efferente zenuwvezels lopen van CZS naar PZS
Cellichaam van sensorische neuronen in spina ganglion, dichtbij ruggenmerg
gelegen
• A-alpha vezels: proprioceptie (coördinatie)
• A-beta vezels: aanraking, wrijven, (TENS)
o TENS: prikkelen/stimuleren van de vezels. Te weinig evidence en
wordt daarom niet veel gebruikt meer
• A-delta vezels: pijn en temperatuur; primaire pijn: gelokaliseerd
o Primaire pijn: scherp, maar niet langdurig
• C-vezels: pijn, temperatuur, jeuk; secundaire pijn: diffuus, emotioneel
o Secundaire pijn: diffuus, beïnvloed door emoties
o Kunnen elkaar beïnvloeden door de poorttheorie
Primaire en secundaire pijn
Inhoudsopgave
Week 1 ..................................................................................................................................... 2
1.03 HC Openingscollege ................................................................................................................................. 2
1.04 HC De perifere zenuw in de knel .............................................................................................................. 2
1.05 HC Fracturen en fractuurgenezing ........................................................................................................... 8
Week 2 ................................................................................................................................... 13
2.04 HC ........................................................................................................................................................... 13
Week 3 ................................................................................................................................... 18
3.03 HC Perifere zenuw- en spierziekten ....................................................................................................... 18
3.04 HC Neurogene pijn ................................................................................................................................. 25
3.05 HC Elektromyofeedback (EMF) en spierprikkelen (FES) ......................................................................... 29
Week 4 ................................................................................................................................... 32
4.04 HC Afweersysteem en osteomyelitis ..................................................................................................... 32
4.05 HC Dwarslaesie motoriek en sensoriek .................................................................................................. 36
Week 5 ................................................................................................................................... 37
5.03 HC Dwarslaesie vanuit fysiotherapeutisch perspectief .......................................................................... 37
5.04 HC Functionele anatomie en biomechanica .......................................................................................... 40
5.05 HC Pathologische tonusverandering ...................................................................................................... 43
Week 6 ................................................................................................................................... 48
6.03 HC Klinisch redeneren ............................................................................................................................ 48
6.04 HC Inleiding dwarslaesie vanuit medisch perspectief ............................................................................ 50
Week 7 ................................................................................................................................... 55
7.03 HC Robots, stamcellen en meer ............................................................................................................. 55
7.04 HC Dwarslaesie en orgaanproblematiek ................................................................................................ 57
7.05 HC Cliëntensystemen in de zorg ............................................................................................................ 61
,Week 1
1.03 HC Openingscollege
Zenuwletsel
Perifeer zenuwletsel en letsel
Zenuwletsel door diabetes mellitus, inklemming/doorsnijding van perifere zenuwen, ook zeldzame aandoeningen om het
klinisch redeneren te oefenen
Centraal zenuwstelsel en letsel
Inklemming/doorsnijding van het ruggenmerg op hoog en laag niveau (dwarslaesie), ook zeldzame aandoeningen om het
klinisch redeneren
Zenuwstelsel
Centraal zenuwstelsel – in het skelet
Cerebrum: grote hersenen, cerebellum: kleine hersenen, ruggenmerg
Perifeer zenuwstelsel – buiten het skelet
Perifere zenuwen
Grote hersenen
Ontwikkelen tot 25 jaar. Regelen de intellectuele activiteiten, hier liggen de herinneringen opgeslagen en zijn betrokken bij
het plannen, de verbeelding en denken
De bouw
• Twee helften (hemisferen) die door groeve zijn gescheiden
• Vier kwabben: frontaalkwab, pariëtale kwab, temporaalkwam en occipitaalkwab
• Windingen: gyrie
• Sulcus centralis: groeve in de grote hersenen die de frontale en pariëtale kwab van elkaar scheidt
Kleine hersenen
• Motoriek en cognitieve processen (taal, aandacht, reguleren van angst en reacties)
• Kleine hersenen: timing, nauwkeurigheid
• Zintuigelijke info uit het ruggenmerg
Ruggenmerg en uittredende perifere zenuwen
Cervicale wervelkolom → zenuwen naar de armen, thorocale wervelkolom en llumbale wervelkolom → zenuwen naar de
benen
De situatie
Praktijk met neurologische patiënten
Perifere letsels
• Entrapment: zenuw raakt klem te zitten
• Letsel zenuw
• Letsel wortel
Centraal letsel
• Dwarslaesie, hoog (cervicaal) en laag (thoracaal, lumbaal)
De armzenuwen
Nervus radialis (n. radialis), nervus ulnaris (n. ulnaris), nervus medianus (n. medianus)
• Sensoriek: zintuigelijke waarneming
• Sensomotoriek: de informatie die je terugstuurt van de sensoriek
Niveaubepaling dwarslaesie
• Niveabepaling per segment
• Totaal of partieel (gedeeltelijk)
• Motorisch en sensorisch (vooral bij partieel)
• Conus-/caudalaesie
1.04 HC De perifere zenuw in de knel
Herhaling periode 1
, Een zenuw: een bundel (van honderden) axonen, uitlopers van
neuronen (zenuwcel). De axonen vervoeren impulsen
Prikkelgeleiding
Sensorische en motorische axonen lopen vaak samen in een perifere
zenuw
Het cellichaam → dendriet → axon → synaps → contractie spier
Afferente zenuwvezels
Afferente zenuwvezels leiden de prikkel van de PZS naar het CZS (of binnen CZS
van lagere naar hogere centra). Efferente zenuwvezels lopen van CZS naar PZS
Cellichaam van sensorische neuronen in spina ganglion, dichtbij ruggenmerg
gelegen
• A-alpha vezels: proprioceptie (coördinatie)
• A-beta vezels: aanraking, wrijven, (TENS)
o TENS: prikkelen/stimuleren van de vezels. Te weinig evidence en
wordt daarom niet veel gebruikt meer
• A-delta vezels: pijn en temperatuur; primaire pijn: gelokaliseerd
o Primaire pijn: scherp, maar niet langdurig
• C-vezels: pijn, temperatuur, jeuk; secundaire pijn: diffuus, emotioneel
o Secundaire pijn: diffuus, beïnvloed door emoties
o Kunnen elkaar beïnvloeden door de poorttheorie
Primaire en secundaire pijn
