Theoretisch kader
In deze periode ga ik een gesprek voeren met een patiënt waarin zelfmanagement
en gezamenlijke besluitvorming centraal staat. Dit type gesprek wordt gevoerd wanneer een patiënt
wil praten over bijvoorbeeld gedragsveranderingen of gezondheidsproblemen waarbij zelfcontrole
en zelfregulatie gevraagd worden van de patiënt. Zo’n verandering van iemand leven kan veel impact
hebben op een persoon. De bedoeling is dat ik, via het plan van aanpak dat hieronder weergegeven
is, een gesprek ga voeren waarbij persoonsgerichte voorlichting zal geven. Persoonsgerichte
voorlichting bestaat uit een voorlichting waarbij de persoon echt wordt betrokken en dat het gaat
om die specifieke persoon. Er wordt rekening gehouden met de normen, waarden, behoeften en
wensen van de patiënt. Het is belangrijk dat ik als verpleegkundige een coachende rol heb tijdens het
gesprek. Hoe ik dit aan ga pakken zal duidelijk worden door de structuur en inhoud van het plan van
aanpak.
Het plan van aanpak is verdeeld in vier onderdelen: de voorbereiding, de inleiding, de kern en de
afsluiting. In de voorbereiding is het doel dat ik ingelezen ben in het dossier van de patiënt en dat ik
alles heb voorbereid om een goed gesprek te kunnen voeren. Hierbij kan je denken aan een goede
opgeruimde omgeving waarin privacy gegarandeerd kan worden. Tijdens de inleiding zal centraal
staan wat het doel van het gesprek is en wat de patiënt wil bereiken in dit gesprek. De kern zal een
zeer belangrijk onderdeel zijn van het gesprek. Hierin zal de kwestie besproken worden door middel
van het inventariseren van behoeften, emoties, zienswijzen en ervaringskennis, erkenning geven,
aansluiting geven bij belevingen, ASE model, manier van omgaan/aanpak, coping
stijlen, attributie, ABCDE-model en motiverende gespreksvoering. De mogelijkheden worden
besproken door de mogelijke keuzes op een rijtje zetten, het ASE-model en het aansluiten bij
behoeften. Daarna worden de voor- en nadelen besproken door eerst de voors en tegens te
bespreken daarna een voor en nadelenbalans maken en als laatste een afweging maken bij de
verschillende mogelijkheden. Vervolgens worden de voorkeuren besproken door na te gaan hoe de
zorgvrager tegen de mogelijkheden aankijkt, door vast te stellen in hoeverre de patiënt bij de
besluitvorming betrokken wil worden, er wordt steun geboden en de behoeften van de patiënt
worden meegenomen. Daarna is het van belang om een gezamenlijke beslissing te nemen door een
keuze te maken, bespreken wat keuze betekend en wordt nogmaals het ASE langsgelopen. Als laatste
wordt er teruggekeken naar het gesprek door de uitkomst te bespreken en de overweging samen te
vatten.
Aan de hand van het ASE-model kan nauwkeurig bepaald worden wat de attitude is, wat de sociale
invloed is en wat de eigen effectiviteit is bij het vraagstuk. Hierbij moet ook aandacht besteed
worden aan coping, copingsstijlen, denkgewoontes en attributie van de patiënt. Deze onderdelen zijn
verder uitgewerkt in het plan van aanpak. Tijdens de kern is het belangrijk voor de verpleegkundige
dat er een goed beeld geschetst kan worden van het probleem van de patiënt en dit zal tot stand
komen door goed te luisteren waarbij een actieve houding en open vragen stellen zeer belangrijk
zijn. In de eerste periode lag het doel van de gespreksvoering bij vraagverheldering. Bij het doel van
dit gesprek staat gezamenlijke besluitvorming en zelfmanagement centraal. Voor dit doel is het ook
van belang dat je de vraag van de zorgvrager duidelijk hebt. Sommige vaardigheden uit periode 1,
denk aan het stellen van open vragen, komen dus nog steeds van pas in dit type gespreksvoering en
je zal deze dan ook terug kunnen vinden in dit plan van aanpak. Toch zal er bij het type gesprek een
iets andere rolverdeling zijn. Bij het gesprek waarin gezamenlijke besluitvorming en zelfmanagement
centraal staat, is het dus van belang dat de zorgvrager veel input heeft in het gesprek waardoor er
samen met de zorgverlener een gezamenlijke besluitvorming gemaakt zal kunnen worden. Als laatste
zal er een afronding plaatsvinden waarin we samen kijken of een vervolgafspraak noodzakelijk is en
reflecteren we terug op het zojuist gevoerde gesprek.
, Het type gesprek behoort tot de anamnese van het verpleegkundig proces. Er wordt een beeld
geschetst van een probleem van een patiënt door middel van het gebruik van het ASE-
model, copingsstijlen, denkgewoontes en attributie. De copingsstijlen zijn van belang om een patiënt
weer inzicht te geven in een situatie en ook grip te bieden in een bepaalde situaties. Een andere
manier voor het vormen van inzicht is attributie en de denkgewoontes in kaart brengen. Ook zal
motiverende gespreksvoering van belang zijn om inzicht te geven in het “foute gedrag" van de
zorgvrager. Om het probleemoplossend vermogen van de zorgvrager te vergroten wordt het ABCDE-
model toegepast. Deze vijf factoren uit de kern zijn van belang bij het vormen van zelfmanagement
wat het uiteindelijke doel is van dit type gesprek. Uiteindelijk wordt er een gezamenlijke
besluitvorming gerealiseerd waarbij zelfmanagement centraal staat.