PROBLEEM 1
Leerdoelen
1. Wat is ongelijkheid/sociale stratificatie?
2. Wat zijn de verschillende (economische) aspecten van sociale stratificatie?
3. Hoe komt sociale stratificatie tot stand en hoe kan je het verklaren?
Wat is sociale stratificatie?
Social divison (sociale verdeeldheid): menselijke verschillen die sociaal
significant zijn
Sociale stratificatie wordt
Sociale
gebruikt voor sociale verdeling
en hiermee wordt gerefereerd
aan
een system waardoor de
samenleving opgedeeld wordt in
categorieën van mensen in een
hiërarchie.
Sociale stratificatie wordt gebruikt voor sociale verdeling en hiermee wordt
gerefereerd aan een system waardoor de samenleving opgedeeld wordt in
categorieën van mensen in een hiërarchie.
Sociale diversies en sociale stratificatie worden gebruikt in een systeem waarmee
een samenleving categorieën mensen in een hiërarchie rangschikt
5 basisprincipes:
1. Sociale stratificatie is een kenmerk van de samenleving, niet
alleen een weerspiegeling van individuele verschillen
- In dit systeem krijgen mensen ongelijke toegang tot middelen
- Kinderen die in rijke gezinnen zijn geboren, hebben meer kans dan
kinderen die in armoede leven om gezond te zijn, academisch te
slagen, een goede baan te krijgen en een oud te worden
o Rijke of arme mensen zijn niet verantwoordelijk voor het
ontstaan van stratificatie, maar het systeem vormt wel het leven
van iedereen
2. Sociale stratificatie houdt stand over generaties
- Patroon van ongelijkheid blijft hetzelfde doordat de sociale positie van
ouder naar kind gaat
- Sommige individuen ervaren sociale mobiliteit: de verandering van
positie in een hiërarchie
1
, o Kan naar boven of naar beneden (als je bekend wordt naar
boven, als je bedrijf failliet gaat naar beneden)
- De meeste mensen bewegen horizontaal: ze veranderen van baan
maar het is een vergelijkbare baan waardoor ze niet hoger of lager
komen -> sociale status blijft bij veel mensen het hele leven gelijk
3. Sociale stratificatie is universeel maar variabel
- Sociale stratificatie is overal
- Wat ongelijkheid is en hoe ongelijk het is, verschilt per maatschappij
4. Sociale stratificatie gaat niet alleen over ongelijkheid maar ook
over overtuigingen
- De ongelijkheid ontstaat niet alleen door middelen, maar ook omdat
bepaalde dingen door overtuigingen als rechtvaardig worden gezien.
- De verklaring waarom mensen ongelijk zouden zijn, verschilt ook van
maatschappij tot maatschappij
- Ideologie (geheel van ideeën over de mens, menselijke relaties en de
inrichting van de maatschappij) & hegemonie (meer macht of invloed
dan anderen)
- De mensen met de grootste sociale privileges steunen het systeem van
sociale stratificatie bijna altijd, terwijl mensen met minder middelen
eerder geneigd zijn verandering te zoeken
5. Sociale stratificatie bevordert gedeelde identiteiten
- Mensen behoren vaak tot een bepaalde sociale categorie die verschilt
van een andere
o Is vaak ook te verbinden aan culturen
- Mensen hebben een idee van hun plek en kunnen die plek accepteren,
onderhandelen of er zelfs weerstand aan bieden
Sociale verdelingen kunnen georganiseerd worden door verschillende sociale
vormen, zoals geslacht, etniciteit, geaardheid, handicap en leeftijd.
Samenlevingen hebben hiërarchieën waarin sociale stratificatie verdeeld wordt:
1. Sociale en economische verdelingen: werk, welvaart en inkomen
2. Verdeling op basis van geslacht en geaardheid: positie van een persoon
3. Etnische en raciale verdeling
4. Verdeling op basis van leeftijd
5. Gezondheid en handicap: het lichaam, de mentale capaciteit en de
gezondheid van de mens
Iris Marion Young heeft ze verder verdeeld:
6. Sociale uitsluiting en marginalisatie: een groep mensen wordt verdrongen
van nuttige deelname aan het sociale leven (bijv. geen donkere mensen
aannemen)
7. Exploitatie: de overdracht van de resultaten van het werk van de ene
groep, geeft voordeel aan de andere groep (bijv. kinderarbeid) (exploitatie
= winst maken)
8. Machteloosheid: gebrek aan autoriteit, status en zelfbesef
9. Cultureel imperialisme: universeel worden van de cultuur van een
dominante groep en dat wordt de norm
10.Geweld: gericht op leden van een groep, omdat ze tot die groep behoren
(bijv. homogeweld)
Intersectionality: manier waarop verschillende vormen van ongelijkheid zich
vermengen met elkaar
Typen ongelijkheid, Goran Therborn
2
Leerdoelen
1. Wat is ongelijkheid/sociale stratificatie?
2. Wat zijn de verschillende (economische) aspecten van sociale stratificatie?
3. Hoe komt sociale stratificatie tot stand en hoe kan je het verklaren?
Wat is sociale stratificatie?
Social divison (sociale verdeeldheid): menselijke verschillen die sociaal
significant zijn
Sociale stratificatie wordt
Sociale
gebruikt voor sociale verdeling
en hiermee wordt gerefereerd
aan
een system waardoor de
samenleving opgedeeld wordt in
categorieën van mensen in een
hiërarchie.
Sociale stratificatie wordt gebruikt voor sociale verdeling en hiermee wordt
gerefereerd aan een system waardoor de samenleving opgedeeld wordt in
categorieën van mensen in een hiërarchie.
Sociale diversies en sociale stratificatie worden gebruikt in een systeem waarmee
een samenleving categorieën mensen in een hiërarchie rangschikt
5 basisprincipes:
1. Sociale stratificatie is een kenmerk van de samenleving, niet
alleen een weerspiegeling van individuele verschillen
- In dit systeem krijgen mensen ongelijke toegang tot middelen
- Kinderen die in rijke gezinnen zijn geboren, hebben meer kans dan
kinderen die in armoede leven om gezond te zijn, academisch te
slagen, een goede baan te krijgen en een oud te worden
o Rijke of arme mensen zijn niet verantwoordelijk voor het
ontstaan van stratificatie, maar het systeem vormt wel het leven
van iedereen
2. Sociale stratificatie houdt stand over generaties
- Patroon van ongelijkheid blijft hetzelfde doordat de sociale positie van
ouder naar kind gaat
- Sommige individuen ervaren sociale mobiliteit: de verandering van
positie in een hiërarchie
1
, o Kan naar boven of naar beneden (als je bekend wordt naar
boven, als je bedrijf failliet gaat naar beneden)
- De meeste mensen bewegen horizontaal: ze veranderen van baan
maar het is een vergelijkbare baan waardoor ze niet hoger of lager
komen -> sociale status blijft bij veel mensen het hele leven gelijk
3. Sociale stratificatie is universeel maar variabel
- Sociale stratificatie is overal
- Wat ongelijkheid is en hoe ongelijk het is, verschilt per maatschappij
4. Sociale stratificatie gaat niet alleen over ongelijkheid maar ook
over overtuigingen
- De ongelijkheid ontstaat niet alleen door middelen, maar ook omdat
bepaalde dingen door overtuigingen als rechtvaardig worden gezien.
- De verklaring waarom mensen ongelijk zouden zijn, verschilt ook van
maatschappij tot maatschappij
- Ideologie (geheel van ideeën over de mens, menselijke relaties en de
inrichting van de maatschappij) & hegemonie (meer macht of invloed
dan anderen)
- De mensen met de grootste sociale privileges steunen het systeem van
sociale stratificatie bijna altijd, terwijl mensen met minder middelen
eerder geneigd zijn verandering te zoeken
5. Sociale stratificatie bevordert gedeelde identiteiten
- Mensen behoren vaak tot een bepaalde sociale categorie die verschilt
van een andere
o Is vaak ook te verbinden aan culturen
- Mensen hebben een idee van hun plek en kunnen die plek accepteren,
onderhandelen of er zelfs weerstand aan bieden
Sociale verdelingen kunnen georganiseerd worden door verschillende sociale
vormen, zoals geslacht, etniciteit, geaardheid, handicap en leeftijd.
Samenlevingen hebben hiërarchieën waarin sociale stratificatie verdeeld wordt:
1. Sociale en economische verdelingen: werk, welvaart en inkomen
2. Verdeling op basis van geslacht en geaardheid: positie van een persoon
3. Etnische en raciale verdeling
4. Verdeling op basis van leeftijd
5. Gezondheid en handicap: het lichaam, de mentale capaciteit en de
gezondheid van de mens
Iris Marion Young heeft ze verder verdeeld:
6. Sociale uitsluiting en marginalisatie: een groep mensen wordt verdrongen
van nuttige deelname aan het sociale leven (bijv. geen donkere mensen
aannemen)
7. Exploitatie: de overdracht van de resultaten van het werk van de ene
groep, geeft voordeel aan de andere groep (bijv. kinderarbeid) (exploitatie
= winst maken)
8. Machteloosheid: gebrek aan autoriteit, status en zelfbesef
9. Cultureel imperialisme: universeel worden van de cultuur van een
dominante groep en dat wordt de norm
10.Geweld: gericht op leden van een groep, omdat ze tot die groep behoren
(bijv. homogeweld)
Intersectionality: manier waarop verschillende vormen van ongelijkheid zich
vermengen met elkaar
Typen ongelijkheid, Goran Therborn
2
