Probleem 5
Leerdoelen:
1. Wat is deviant/crimineel gedrag?
2. Sociologische verklaringen voor deviant/crimineel gedrag
3. Wat zijn de reacties op deviant/crimineel gedrag?
Bronnen
- H17
- Artikelen
Wat is deviant/crimineel gedrag?
Deviantie: normafwijkende of normoverschrijdend gedrag.
- Wat deviant is hangt af van de definiëring van anderen
- Drijfveren van deviant gedrag zijn egocentrisme, pubertijd, ziekte,
subcultuurnormen, kick en afreageren
- Deviante acties en houdingen hebben gemeen dat de persoon als ‘outsider’
wordt gezien (Becker)
Criminaliteit: specifieke vorm van deviantie. Schending van normen die een
maatschappij heeft vastgelegd in de wet.
- Criminele deviantie is heel breed
- Criminaliteit geeft grenzen aan -> zonder geen goed of slecht
- Veel vrijheid leidt tot meer criminaliteit
Wat een maatschappij als afwijkend gedrag ziet, welke individuen als afwijkend
worden gekenmerkt en hoe sociale controle plaatsvindt verschilt per cultuur en groep
of samenleving en verandert over tijd
Deviantie of criminaliteit is veel meer dan een individuele keuze of persoonlijk
falen: hoe een maatschappij deviantie definieert, wie als deviant wordt aangemerkt
en wat mensen besluiten te doen tegen deviantie zijn allemaal onderdeel van sociale
organisatie
Criminaliteit is moeilijk te meten, omdat niet alles wordt aangegeven of
geregistreerd. Soms hebben slachtoffers niet door dat er een criminele activiteit
plaatsvindt, of willen er niet over praten.
Meten van crimineel gedrag:
- Statistieken
- Problemen zijn niet altijd volledig: er wordt niet altijd aangifte gedaan. Dit is
afhankelijk van de tolerantie m.b.t. bepaalde soorten misdaden, de ernst,
vertrouwen in politie, het feit of er wel/geen slachtoffers zijn, bewustzijn van
de misdaad
- Slachtofferenquêtes
- Zelfrapportages (dader)
Globalisering en criminaliteit: vormen van mondiale criminaliteit
- Terrorisme, spionage en wapenhandel
- Handel in nucleaire materialen
- Smokkel van immigranten
- Smokkel van vrouwen en kinderen
- Handel in lichaamsdelen
- Witwassen van geld
Drugshandel is de grootste handelsmarkt over de hele wereld. 3 dimensies:
1. Consumptie
1
, 2. Productie
3. Distributie
Narcosstaat: staat die overgenomen is door drugskartels
- War on drugs heeft volgens sommigen averechts gewerkt want:
1. Niet teruggenomen
2. Toename gevangenen met drugs
3. Georganiseerde criminaliteit in kartels
4. Samenleving verandert in drugs
Veranderingen in sociale controle
- Social control system: geplande en geprogrammeerde reacties op verwachte
deviantie.
- De meest zichtbare vorm is het strafrechtssysteem: een sociale reactie op
mogelijke wetsovertredingen die gebruikt maakt van politie, rechtbanken en
gevangenissen
Criminaliteit in de moderne tijd:
- Links realisme: criminaliteit is een serieus probleem in de steden
o Marginalisatie: mensen aan de rand van de samenleving
o Relatieve deprivatie: ‘o ik heb minder’ verschil tussen anderen
- Wanneer je kijkt naar criminaliteit, moet je kijken vanuit de ‘square of crime’
bestaande uit:
o De staat
o De dader
o Het slachtoffer
o Informele controle
o Criminaliteit moet je dus breed zien binnen de sociale omgeving
- Industrialisatie:
o Bureaucratie
o Professionalisering
o Overheidsfinanciering
- Bifurcatie: naast gevangenisstraffen andere alternatieven -> taakstraffen
- Strafrechtelijk populisme: politici profiteren van criminaliteit
- Discourse: een benadering om naar criminaliteit te kijken -> bijv. vanuit een
criminologisch perspectief
Sociologische verklaringen voor deviant/crimineel gedrag
Klassieke school
- Cesare Beccaria
- Rationele keuze theorie -> mensen plegen misdaden wanneer het hun
persoonlijk belang versterkt en wanneer ze relatief zeker zijn dat ze er geen
staf voor krijgen
- Straffen kunnen alleen afschrikken als ze in proportie staan met de daad
- Staf moet openbaar, snel en nodig zijn
- Winsten maximaliseren en niet gestraft worden voor de misdaad
- Hirsch: ‘back to justice’, ernst van de straf moet evenredig zijn met de ernst
van de misdaad
1. De kans van recidive moet buiten beschouwing gelaten worden bij de
bepaling van de straf. Iemand moet gestraft worden om het soort misdaad
2. Onbepaalde straffen moeten worden afgeschaft. Mensen moeten weten
wat de straffen zijn van bepaalde misdaden
3. Iedereen moet dezelfde straf krijgen voor dezelfde misdaad
4. Gevangenisstraf moet alleen voorkomen bij echte misdaden met ernstige
gevolgen
2
Leerdoelen:
1. Wat is deviant/crimineel gedrag?
2. Sociologische verklaringen voor deviant/crimineel gedrag
3. Wat zijn de reacties op deviant/crimineel gedrag?
Bronnen
- H17
- Artikelen
Wat is deviant/crimineel gedrag?
Deviantie: normafwijkende of normoverschrijdend gedrag.
- Wat deviant is hangt af van de definiëring van anderen
- Drijfveren van deviant gedrag zijn egocentrisme, pubertijd, ziekte,
subcultuurnormen, kick en afreageren
- Deviante acties en houdingen hebben gemeen dat de persoon als ‘outsider’
wordt gezien (Becker)
Criminaliteit: specifieke vorm van deviantie. Schending van normen die een
maatschappij heeft vastgelegd in de wet.
- Criminele deviantie is heel breed
- Criminaliteit geeft grenzen aan -> zonder geen goed of slecht
- Veel vrijheid leidt tot meer criminaliteit
Wat een maatschappij als afwijkend gedrag ziet, welke individuen als afwijkend
worden gekenmerkt en hoe sociale controle plaatsvindt verschilt per cultuur en groep
of samenleving en verandert over tijd
Deviantie of criminaliteit is veel meer dan een individuele keuze of persoonlijk
falen: hoe een maatschappij deviantie definieert, wie als deviant wordt aangemerkt
en wat mensen besluiten te doen tegen deviantie zijn allemaal onderdeel van sociale
organisatie
Criminaliteit is moeilijk te meten, omdat niet alles wordt aangegeven of
geregistreerd. Soms hebben slachtoffers niet door dat er een criminele activiteit
plaatsvindt, of willen er niet over praten.
Meten van crimineel gedrag:
- Statistieken
- Problemen zijn niet altijd volledig: er wordt niet altijd aangifte gedaan. Dit is
afhankelijk van de tolerantie m.b.t. bepaalde soorten misdaden, de ernst,
vertrouwen in politie, het feit of er wel/geen slachtoffers zijn, bewustzijn van
de misdaad
- Slachtofferenquêtes
- Zelfrapportages (dader)
Globalisering en criminaliteit: vormen van mondiale criminaliteit
- Terrorisme, spionage en wapenhandel
- Handel in nucleaire materialen
- Smokkel van immigranten
- Smokkel van vrouwen en kinderen
- Handel in lichaamsdelen
- Witwassen van geld
Drugshandel is de grootste handelsmarkt over de hele wereld. 3 dimensies:
1. Consumptie
1
, 2. Productie
3. Distributie
Narcosstaat: staat die overgenomen is door drugskartels
- War on drugs heeft volgens sommigen averechts gewerkt want:
1. Niet teruggenomen
2. Toename gevangenen met drugs
3. Georganiseerde criminaliteit in kartels
4. Samenleving verandert in drugs
Veranderingen in sociale controle
- Social control system: geplande en geprogrammeerde reacties op verwachte
deviantie.
- De meest zichtbare vorm is het strafrechtssysteem: een sociale reactie op
mogelijke wetsovertredingen die gebruikt maakt van politie, rechtbanken en
gevangenissen
Criminaliteit in de moderne tijd:
- Links realisme: criminaliteit is een serieus probleem in de steden
o Marginalisatie: mensen aan de rand van de samenleving
o Relatieve deprivatie: ‘o ik heb minder’ verschil tussen anderen
- Wanneer je kijkt naar criminaliteit, moet je kijken vanuit de ‘square of crime’
bestaande uit:
o De staat
o De dader
o Het slachtoffer
o Informele controle
o Criminaliteit moet je dus breed zien binnen de sociale omgeving
- Industrialisatie:
o Bureaucratie
o Professionalisering
o Overheidsfinanciering
- Bifurcatie: naast gevangenisstraffen andere alternatieven -> taakstraffen
- Strafrechtelijk populisme: politici profiteren van criminaliteit
- Discourse: een benadering om naar criminaliteit te kijken -> bijv. vanuit een
criminologisch perspectief
Sociologische verklaringen voor deviant/crimineel gedrag
Klassieke school
- Cesare Beccaria
- Rationele keuze theorie -> mensen plegen misdaden wanneer het hun
persoonlijk belang versterkt en wanneer ze relatief zeker zijn dat ze er geen
staf voor krijgen
- Straffen kunnen alleen afschrikken als ze in proportie staan met de daad
- Staf moet openbaar, snel en nodig zijn
- Winsten maximaliseren en niet gestraft worden voor de misdaad
- Hirsch: ‘back to justice’, ernst van de straf moet evenredig zijn met de ernst
van de misdaad
1. De kans van recidive moet buiten beschouwing gelaten worden bij de
bepaling van de straf. Iemand moet gestraft worden om het soort misdaad
2. Onbepaalde straffen moeten worden afgeschaft. Mensen moeten weten
wat de straffen zijn van bepaalde misdaden
3. Iedereen moet dezelfde straf krijgen voor dezelfde misdaad
4. Gevangenisstraf moet alleen voorkomen bij echte misdaden met ernstige
gevolgen
2
