Probleem 8
Leerdoelen
1. Hoe kijkt de sociologie naar technische/wetenschappelijke ontwikkelingen?
2. Hoe ontwikkelt/verandert de samenleving hierdoor?
3. Hoe is criminaliteit veranderd wetenschappelijke vooruitgang?
Bronnen
- H23
- Artikelen
Hoe kijkt de sociologie naar technische/wetenschappelijke ontwikkelingen?
Michio Kaku heeft het over drie pijlers van de wetenschap
1. Materie: leidt tot de wetenschap van het universum, de quantum revolutie
2. Leven: leidt tot de wetenschap van biogenetica, de biomoleculaire
revolutie
3. De geest: leidt tot wetenschap van informatie, de computerrevolutie
Met deze wetenschappen zijn er drie grote ontdekkingen gedaan in de 20 e eeuw:
het atoom, het gen en de computer
Karl Mannheim is de grondlegger van sociologie van kennis. De tak van sociologie
die een link ziet tussen vormen van kennis en samenlevingen
Hij was het eens met Marx dat het behoren tot een bepaalde groep zorgt voor
ons geloof, maar hij zag die groepen niet altijd als klasse of economisch. Zijn
basisinzicht was dat alle kennis, ideeën of wetenschap afhangt van sociale
structuren en situaties
Thomas Kuhn beweerde dat wetenschappers gesocialiseerd worden in
wetenschappelijke gemeenschappen. Ze hebben hun eigen conventies
(overeenkomst) van kennis en manieren om wetenschap uit te oefenen.
Paradigma’s: algemene manieren om de wereld te bekijken die suggereren wat
er gezien, gedaan en getheoretiseerd kan worden in de wetenschap. Paradigma’s
variëren van tijd tot tijd, het is geen objectieve waarheid maar een consensus
over wat waarheid is
Kuhn: er is geen duidelijke, logische reden waarom verschuivint plaatsvindt in
een paradigma
Aristotelische fysica gebaseerd op een ander paradigma, een radicaal andere
manier om de wereld te zien
Kritiek door Karl Popper: wetenschap kan nooit de feiten van de wereld
bewijzen. Je moet juist falsificeren, alleen dan kom je tot de echte waarheid (je
hebt een theorie die je moet controleren, als er een hypothese in zit die
gefalsificeerd kan worden, klopt de theorie niet meer)
Volgens Merton zijn er vier normen die wetenschappelijk werk organiseren
1. Universalisme: wetenschap moet geleid worden door het zoeken naar
bredere, universele waarheden en zou niet vooringenomen moeten zijn
door specifieke claims
2. Cummunalisme: wetenschappers zouden eerdere bevindingen in de
wetenschap moeten zien als gemeenschappelijk erfgoed
3. Belangeloosheid/onpartijdigheid: wetenschappers moeten onpartijdig
zijn en zouden hun werk na moeten laten kijken door hun
wetenschappelijke collega’s
1
, 4. Scepticisme: wetenschappers zouden nog geen conclusies mogen
trekken totdat de feiten vast staan
Er is geen wetenschappelijke gemeenschap die aan alle 4 de punten voldoet
We noemen de wetenschappers een gemeenschappelijke gemeenschap omdat
Merton zegt dat wetenschappers hun eigen groepering zijn met hun eigen cultuur
en dus een gemeenschap is. Daarnaast kunnen de wetenschappers ook hun
eigen object zijn. Ze zijn een eigen, gesocialiseerde groep en daarom ook
interessant voor sociologen.
Epistemisch relativisme: het idee dat kennis zijn wortels heeft in een specifieke
tijd en cultuur. De sociologie bekijkt twee benaderingen
1. Interest approach (interessante benadering)
De beweringen van de wetenschap dat ware kennis gevormd worden door
bepaalde interesses.
Dit kan politiek zijn -> door sponsoring of bepaalde vooroordelen zoals ras
gender
Kan commercieel zijn -> financiering door grote bedrijven
Bijv. veel feministen argumenteren dat er een grote mannelijke
vooringenomenheid is in de wetenschap, omdat het vooral een mannelijk
oriëntatiegebied is
Big Science: een sterk gevoel van deskundigheid en zijn dominantie, vooral
gesteund door geld van bijvoorbeeld de overheid of bedrijven
2. Discourse analyses (toespraak analyse)
Hoe komt het dat voorstellen, beweringen en ideeën van wetenschappers
ineens als feiten worden aangenomen? Veel informatie wordt zomaar
overgenomen zonder het te controleren.
Black box: er vindt een ingewikkeld proces plaats in de black box dat
niemand hoeft uit te leggen en dat anderen niet hoeven te begrijpen
Hoe ontwikkelt/verandert de samenleving hierdoor?
Er zijn drie grote revoluties die we kunnen onderscheiden
1. De quantum revolutie: de menselijke samenleving en de kosmos
(hemellichamen en de ruimte).
De wetenschap van het universum bestudeert de relatie tussen de mens en de
wijdere kosmos en het bestaan van atomische energie
Er zijn 5 problemen die de kosmos met zich meebrengt:
1. Satelliet surveillance: er zijn heel wat satellieten die de aarde omringen,
elk met een eigen functie. Het lijkt erop dat het sociale leven op aarde
afhankelijk is van de satellieten
2. Ruimteonderzoek als een aanwijzing voor het begrijpen van het
menselijk leven: het bestuderen van het leven buiten de aarde zegt veel
over het leven op aarde. Er moet namelijk veel onderzoek gedaan worden
naar hoe mensen reageren op extreme condities zoals de ruimte.
3. De militarisatie van de ruimte: star wars. Controle over de ruimte
reflecteert wie er controle heeft op aarde. De wedstrijd om een
‘superpower’ te zijn gebeurd dus ook in de ruimte
4. De rol van de ruimte in het denkbeeldige leven: de ruimte speelt een
grote rol in het denkbeeldige leven op aarde, denk hierbij aan films en
tijdschriften
2
Leerdoelen
1. Hoe kijkt de sociologie naar technische/wetenschappelijke ontwikkelingen?
2. Hoe ontwikkelt/verandert de samenleving hierdoor?
3. Hoe is criminaliteit veranderd wetenschappelijke vooruitgang?
Bronnen
- H23
- Artikelen
Hoe kijkt de sociologie naar technische/wetenschappelijke ontwikkelingen?
Michio Kaku heeft het over drie pijlers van de wetenschap
1. Materie: leidt tot de wetenschap van het universum, de quantum revolutie
2. Leven: leidt tot de wetenschap van biogenetica, de biomoleculaire
revolutie
3. De geest: leidt tot wetenschap van informatie, de computerrevolutie
Met deze wetenschappen zijn er drie grote ontdekkingen gedaan in de 20 e eeuw:
het atoom, het gen en de computer
Karl Mannheim is de grondlegger van sociologie van kennis. De tak van sociologie
die een link ziet tussen vormen van kennis en samenlevingen
Hij was het eens met Marx dat het behoren tot een bepaalde groep zorgt voor
ons geloof, maar hij zag die groepen niet altijd als klasse of economisch. Zijn
basisinzicht was dat alle kennis, ideeën of wetenschap afhangt van sociale
structuren en situaties
Thomas Kuhn beweerde dat wetenschappers gesocialiseerd worden in
wetenschappelijke gemeenschappen. Ze hebben hun eigen conventies
(overeenkomst) van kennis en manieren om wetenschap uit te oefenen.
Paradigma’s: algemene manieren om de wereld te bekijken die suggereren wat
er gezien, gedaan en getheoretiseerd kan worden in de wetenschap. Paradigma’s
variëren van tijd tot tijd, het is geen objectieve waarheid maar een consensus
over wat waarheid is
Kuhn: er is geen duidelijke, logische reden waarom verschuivint plaatsvindt in
een paradigma
Aristotelische fysica gebaseerd op een ander paradigma, een radicaal andere
manier om de wereld te zien
Kritiek door Karl Popper: wetenschap kan nooit de feiten van de wereld
bewijzen. Je moet juist falsificeren, alleen dan kom je tot de echte waarheid (je
hebt een theorie die je moet controleren, als er een hypothese in zit die
gefalsificeerd kan worden, klopt de theorie niet meer)
Volgens Merton zijn er vier normen die wetenschappelijk werk organiseren
1. Universalisme: wetenschap moet geleid worden door het zoeken naar
bredere, universele waarheden en zou niet vooringenomen moeten zijn
door specifieke claims
2. Cummunalisme: wetenschappers zouden eerdere bevindingen in de
wetenschap moeten zien als gemeenschappelijk erfgoed
3. Belangeloosheid/onpartijdigheid: wetenschappers moeten onpartijdig
zijn en zouden hun werk na moeten laten kijken door hun
wetenschappelijke collega’s
1
, 4. Scepticisme: wetenschappers zouden nog geen conclusies mogen
trekken totdat de feiten vast staan
Er is geen wetenschappelijke gemeenschap die aan alle 4 de punten voldoet
We noemen de wetenschappers een gemeenschappelijke gemeenschap omdat
Merton zegt dat wetenschappers hun eigen groepering zijn met hun eigen cultuur
en dus een gemeenschap is. Daarnaast kunnen de wetenschappers ook hun
eigen object zijn. Ze zijn een eigen, gesocialiseerde groep en daarom ook
interessant voor sociologen.
Epistemisch relativisme: het idee dat kennis zijn wortels heeft in een specifieke
tijd en cultuur. De sociologie bekijkt twee benaderingen
1. Interest approach (interessante benadering)
De beweringen van de wetenschap dat ware kennis gevormd worden door
bepaalde interesses.
Dit kan politiek zijn -> door sponsoring of bepaalde vooroordelen zoals ras
gender
Kan commercieel zijn -> financiering door grote bedrijven
Bijv. veel feministen argumenteren dat er een grote mannelijke
vooringenomenheid is in de wetenschap, omdat het vooral een mannelijk
oriëntatiegebied is
Big Science: een sterk gevoel van deskundigheid en zijn dominantie, vooral
gesteund door geld van bijvoorbeeld de overheid of bedrijven
2. Discourse analyses (toespraak analyse)
Hoe komt het dat voorstellen, beweringen en ideeën van wetenschappers
ineens als feiten worden aangenomen? Veel informatie wordt zomaar
overgenomen zonder het te controleren.
Black box: er vindt een ingewikkeld proces plaats in de black box dat
niemand hoeft uit te leggen en dat anderen niet hoeven te begrijpen
Hoe ontwikkelt/verandert de samenleving hierdoor?
Er zijn drie grote revoluties die we kunnen onderscheiden
1. De quantum revolutie: de menselijke samenleving en de kosmos
(hemellichamen en de ruimte).
De wetenschap van het universum bestudeert de relatie tussen de mens en de
wijdere kosmos en het bestaan van atomische energie
Er zijn 5 problemen die de kosmos met zich meebrengt:
1. Satelliet surveillance: er zijn heel wat satellieten die de aarde omringen,
elk met een eigen functie. Het lijkt erop dat het sociale leven op aarde
afhankelijk is van de satellieten
2. Ruimteonderzoek als een aanwijzing voor het begrijpen van het
menselijk leven: het bestuderen van het leven buiten de aarde zegt veel
over het leven op aarde. Er moet namelijk veel onderzoek gedaan worden
naar hoe mensen reageren op extreme condities zoals de ruimte.
3. De militarisatie van de ruimte: star wars. Controle over de ruimte
reflecteert wie er controle heeft op aarde. De wedstrijd om een
‘superpower’ te zijn gebeurd dus ook in de ruimte
4. De rol van de ruimte in het denkbeeldige leven: de ruimte speelt een
grote rol in het denkbeeldige leven op aarde, denk hierbij aan films en
tijdschriften
2
