Samenvatting Colleges - Inleiding staats- en bestuursrecht

HOORCOLLEGES STAATS- EN BESTUURSRECHT

Hoorcollege 1 Woensdag 8
januari

Vermelden bij jurisprudentie:
- Naam van de rechtbank/rechtelijke instantie
- Datum
- ECLI nummer

Elk arrest is een uitspraak, niet elke uitspraak is een arrest. Weet je het niet
zeker, noem het een uitspraak.
- Arrest komt van het gerechtshof, hoge raad of van een internationale
rechter
- Maar uitspraken van het bestuursrecht komen van de CRB, CvBVHO, etc.

Wat ga je leren?
- Nederland als democratische rechtsstaat
- Nederland als gedecentraliseerde eenheidsstraat
- Wie of wat is de overheid, en hoe liggen daar de verhouding?
- Wat doet het parlement en wat doet de regering?
- Hoe ontstaan regels, en wie mag die maken?
- Wie is bevoegd om het land te besturen?
- Welke invloed heeft het recht van de Europese Unie? En hoe zit dat met
andere internationale verdragen?
- Welke grondrechten kennen we?
- Wat is de rol van de rechter binnen het staatsbevel?
- Aan welke normen moet het bestuur zich houden?
- Wanneer kun je als burger naar de bestuursrechter?
- Hoe worden normen gehandhaafd?
- Hoe beïnvloedt de overheid de rechtspositie van de burger?

Privaatrecht: 2 partijen die afspraken maken/overeenkomsten sluiten.
Onrechtmatige daad = feitelijke handeling waarbij schade wordt toegebracht aan
een partij
Publiekrecht: als je je rijbewijs haalt -> om dat te halen moet je examen doen -
> overheid kan zeggen dat je het wel of niet haalt
 Kan je niet beïnvloeden

Punitieve sanctie = bestraffende sanctie
Reparatoire sanctie (bestuursrechtelijk) = herstel sanctie = sanctie/maatregel
waarbij wordt geprobeerd om de onrechtmatige situatie op te lossen tot een
rechtmatige situatie

Legaliteitsbeginsel: als bestuur heb je geen bevoegdheid/grondslag zonder dat
je daarvoor een basis hebt in de wet of Grondwet

Gemeentewet art. 170 -> bevoegdheid van de burgemeester
Art. 172: de burgemeester is belast met de handhaving van de openbare
orde -> krijgt bevoegdheid om acties te ondernemen/handelingen te
verrichten waarmee hij zorgt dat de openbare orde gehandhaafd blijft
Art. 174 a: de burgemeester kan besluiten een woning te sluiten indien
door gedragen in de woningen de openbare orde rond de woning wordt
verstoord.

1

,  Inbreuk op privacy, family life, woonrecht -> schending van
grondrechten -> kan alleen als er bevoegdheid voor is

Gedecentraliseerd: vuurwerkverbod -> anders naar het buitenland

Art. 1 GW -> mensen/grondrechten
Eerst klassieke grondrechten, vanaf art. 19 sociale grondrechten

Bijstandsuitkering in de participatiewet

Hoorcollege 2 Woensdag 15
januari
Belangrijke wet- en regelgeving voor ISBR:
- Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden
- Grondwet
- Gemeentewet (en Provinciewet)
- Algemene wet bestuursrecht
- Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en fundamentele
vrijheden en protocollen (EVRM)
- Ministerraad: VII.4
- Tweede Kamer: VII.6
- Eerste Kamer: VII.7

Legaliteitsbeginsel
- Codificatie: art. 16 GW en art. 89 lid 2 GW

Legaliteitsbeginsel = democratieprincipe?
Twee grondregels:
- Het legaliteitbeginsel
- Verantwoordings- en controleplicht

Legaliteteitsbeginsel – democratieprincipe
- Belang democratieprincipe
- Totstandkoming WIFZ
- Controle door Staten-Generaal
Wet in formele zin
- Gemaakt door de regering + Staten-Genraal
- Art. 81-88 GW
- Formele wetgever stelt ook AVV vast
o Regering en Staten-Generaal: wetten (art. 81 GW)
o Regering: Algemene Maatregel Van Bestuur (art. 89 lid 1 GW)
o Ministers: ministeriële regeling (art. 89 lid 4 GW)
o Provinciale staten en gemeenteraden: verordeningen (art. 127 GW)
- Recht van initiatief
o Regering
o Tweede Kamer
o Verenigde vergadering

Wet in materiele zin: AVV = algemeen verbindend voorschrift
- Niet gericht tot bepaalde (rechts)personen
- Vatbaar voor herhaalde toepassing
- Externe werking
- Wie kunnen er WIMZ vaststellen? Een daartoe bevoegd orgaan dat
algemeen verbindende voorschriften bevat

2