Samenvatting Probleem 5 - Inleiding staats- en bestuursrecht

PROBLEEM 5

Leerdoelen
1. Wat is een besluit in de zin van artikel 1:3 AWB en welke soorten besluiten
zijn er?
2. Wie kunnen besluiten nemen?
3. Wie kunnen stappen ondernemen tegen een besluit/wie is
belanghebbende?
4. Los de casus op
- Sprake van een besluit? Wat voor besluit?
- Zijn de partijen belanghebbende?
Bronnen
- H5
- H3

1. Wat is een besluit in de zin van artikel 1:3 AWB en welke soorten besluiten
zijn er?

Besluit
Art. 1:3 AWB
Lid 1 Onder besluit wordt verstaan: een schriftelijke beslissing van een
bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling
Lid 2 Onder beschikking wordt verstaan: een besluit dat niet van algemene
strekking is, met inbegrip van de afwijzing van een aanvraag daarvan.

Een beslissing is een besluit indien de beslissing:
1. Schriftelijk is (papier en elektronisch -> afdeling 2.3)
2. Afkomstig is van een bestuursorgaan
3. Publiekrechtelijk is, als..
1. Op het bestuur is gericht (publiekrechtelijk, wettelijk voorschrift)
2. Andere publiekrechtelijke grondslag (publieke taak, beleidsregel,
schadebeslissingen en terugvorderingsbeslissingen)
4. Rechtshandeling: een handeling gericht op een rechtsgevolg
Het rechtsgevolg moet, met andere woorden, beoogd zijn, zodat om
uit te maken of er sprake is van een rechtshandeling dus niet
bepalend is of het rechtsgevolg feitelijk ook daadwerkelijk is
ingetreden.
In tegenstelling tot een rechtsfeit -> rechtsgevolg treedt in
onafhankelijk of het rechtsgevolg is beoogd of niet

Geen besluit:
- Privaatrechtelijke rechtshandelingen
- Handelingen zonder beoogde rechtsgevolgen, ‘feitelijke handelingen’

Soorten besluiten
- Beschikkingen
- Besluiten van algemene strekking
o Algemeen verbindende voorschriften
o Beleidsregels

Beschikkingen
Art. 1:3 lid 2 Awb: een beschikking is een beluit dat niet van algemene strekking
is
Beschikking is dus een bijzonder type besluit

1

, - Een besluit met een individueel, concreet karakter
- Het bestuur stelt in een concreet geval vast wat in deze situatie recht
is. Er wordt dus een individuele rechtsnorm gegeven.
- Er kunnen misschien wel enkele algemene regels worden gegeven,
maar daarna zal toch in individuele gevallen nagegaan moeten worden
hoe die algemene regel wordt toegepast en of misschien ook
uitzonderingen wenselijk zijn

Verschillende termen:
- Vrijstelling: als de wetgever aan een bestuursorgaan de bevoegdheid
geeft een bepaalde norm niet van toepassing te verklaren op een
categorie van gevallen
- Ontheffing: indien de wetgever een bepaalde gedraging ongewenst
acht en dus een gebod of verbod uitvaardigt, maar het toch mogelijk
maakt dat in een individueel geval een uitzondering op de regel wordt
gemaakt.
- Vergunning: als wetgever een bepaalde activiteit op zich niet
onwenselijk vindt, maar wel invloed wil uitoefenen op de wijze waarop
de activiteit plaatsvindt
- Erkenning: als een wettelijk voorschrift eist dat een persoon of
instelling aan bepaalde eisen voldoet

Onderscheid tussen beschikkingen en besluiten
- Is het geadresseerd aan 1 persoon (natuurlijk of rechtspersoon) of een
bepaalbare groep (niet algemeen, maar individualiseerbaar), dan is het
een beschikking -> persoonsgerichte beschikkingen
- Object- of zaakscriterium: is het besluit genomen met oog op de
hoedanigheid of bijzondere eigenschappen van het object waar het
besluit betrekking op heeft?, dan is het een beschikking

Afwijzing van de aanvraag van een beschikking
Art. 1:3 lid 2 Awb bepaalt ten aanzien van de afwijzing van de aanvraag om een
bijzondere categorie besluiten toch als beschikking aan te duiden. Dat wil
zeggendat alle Awb-normen met betrekking tot besluiten en beschikkingen ook
van toepassing zijn op de afwijzing van de aanvraag van een beschikking.

Soorten beschikkingen
- Begunstigde beschikking: brengt iemand in een beter positie dan hij
daarvoor was
- Belastende beschikking: is nadelig voor de betrokkenen
Beschikkingen kunnen voor de 1 gunstig zijn en voor de ander juist
niet.
Onderscheid begunstigde en belastende beschikking
o Legaliteitsbeginsel: Belastende beschikkingen mogen niet
worden genomen zonder dat er een wettelijke basis aanwezig is.
Bij begunstigde beschikkingen bestaat dat bezwaar niet of
minder, omdat de geadresseerde van de beschikking er alleen
maar beter van wordt.
o Aan belastende beschikkingen worden bij de voorbereiding en
motivering hogere eisen gesteld dan aan begunstigde
beschikkingen (art. 4:8 Awb)
o Het is eerder toegestaan een belastende beschikking in te
trekken dan een begunstigde


2