Probleem 1
1. Welke rechtsgebieden zijn er?
2. Welke invalshoeken zijn er?
3. Casus oplossen m.b.v. leerdoel 1
Bronnen
- HR 21 februari 1997,
ECLI:NL:HR:1997:ZC2286, NJ 1999/145 (Wrongful birth)
- Recht in context, H2
- Juridische methoden, H4
1. Welke rechtsgebieden zijn er?
Objectief recht en subjectief recht
Objectief recht: verzameling van rechtsnormen
Subjectief recht: rechten die de rechtsubjecten (personen die door het
objectieve recht worden erkend) ontlenen aan de regels van het
objectieve recht. Bijv. recht om je mening te uiten, recht op de eigendom
van een fiets, of recht om niet mishandeld te worden. Tegenover de
subjectieve recht staan de verplichtingen: plicht om jouw mening niet te
censureren, plicht om jouw eigendom te respecteren en de plicht om jou
niet zonder toestemming aan te raken.
We kunnen recht beschouwen (bij het subjectieve recht) als stelsel
van corresponderende subjectieve rechten en plichten
Publiekrecht en privaatrecht
Kan wel worden onderscheiden maar niet worden gescheiden.
Privaatrecht/civiele recht: gericht op de regeling van de
rechtsverhoudingen tussen de burgers onderling
Publiekrecht heeft betrekking op de organisatie van de gemeenschap
(staat) en de zorg voor algemene belangen, dus de bemoeienis van de
overheid met het maatschappelijke leven.
Het onderscheid tussen het privaatrecht en het publiekrecht betreft
primair de verdeling van de rechtsstof en daarmee de vindplaats.
Subjectieve rechten die worden ontleend aan regels die in het Burgerlijk
Wetboek zijn opbenomen behoren tot het privaatrecht.
Het kiesrecht daarentegen is een subjectief recht dat kan worden herleid
tot regels van objectief publiekrecht.
Het onderscheid tussen privaatrecht en publiekrecht is van oudsher
gebaseerd op vier criteria die elk een bepaald aspect van het
onderscheid belichten:
1. De aard van de betrokken partijen;
1
, koop van een woning is een privaatrechtelijke handeling,
terwijl het aanvragen van een bouwvergunning bij de
gemeente publiekrechtelijk is
2. De aard van het te beschermen belang;
Als een overheidsorgaan optreedt in het kader van een
algemeen belang, is zijn optreden publiekrechtelijk als het een
optreden van particulier belang betreft, zoals de aanschaf van
meubels, wordt het optreden van het overheidsorgaan ook
beheerst door het privaatrecht. Het privaatrecht is namelijk
bedoeld om privébelangen te beschermen in plaats van
algemene belangen.
3. Het initiatief tot handhaving van het recht;
Publiekrechtelijke regels worden in het algemeen niet op
initiatief van burgers zelf gehandhaafd, privaatrechtelijke
regels wel.
4. De middelen tot rechtshandhaving.
Publiekrecht: alleen de overheid mag optreden met
strafvervolging of bestuursdwang. De privaatrechtelijke
middelen zijn minder ingrijpend, namelijk de mogelijkheid om
bij de rechter nakoming, schadevergoeding of ontbinding van
een rechtsverhouding te vorderen.
Indelingen privaatrecht
- Materieel privaatrecht, bestaande uit burgerlijk recht en
handelsrecht
Betrekking op inhoudelijke gedragsnormen
Er wordt bepaald welke gedragingen strafbare feiten
opleveren en welke strafrechtelijke sancties daarop kunnen
worden toegepast
- Formeel privaatrecht of burgerlijk procesrecht
Betrekking op de vorm, de wijze waarop het recht wordt
gehandhaafd
Er wordt bepaald hoe en door wie in geval van een strafbaar
geacht feit, de opsporing, de vervolging, de berechting en de executie van
de uitspraak dienen plaat te vinden en welke rechtsmiddelen kunnen
worden ingesteld
Burgerlijkrecht heeft betrekking op burgers.
Handelsrecht heeft betrekking op kooplieden
Het formeel privaatrecht of burgerlijk procesrecht regelt de wijze
waarop de burgers jegens elkaar hun rechten kunnen handhaven, al dan
niet met behulp van rechterlijke tussenkomst. Het bevat de regels
betreffende de rechterlijke macht en haar bevoegdheden, de wijze van
procederen in een civiel geding, de rechts- middelen die kunnen worden
ingesteld wanneer men zich niet bij een rechterlijke uitspraak wenst neer
te leggen en, als sluitstuk, de wijze waarop zo’n uitspraak kan worden
geëxecuteerd.
2
1. Welke rechtsgebieden zijn er?
2. Welke invalshoeken zijn er?
3. Casus oplossen m.b.v. leerdoel 1
Bronnen
- HR 21 februari 1997,
ECLI:NL:HR:1997:ZC2286, NJ 1999/145 (Wrongful birth)
- Recht in context, H2
- Juridische methoden, H4
1. Welke rechtsgebieden zijn er?
Objectief recht en subjectief recht
Objectief recht: verzameling van rechtsnormen
Subjectief recht: rechten die de rechtsubjecten (personen die door het
objectieve recht worden erkend) ontlenen aan de regels van het
objectieve recht. Bijv. recht om je mening te uiten, recht op de eigendom
van een fiets, of recht om niet mishandeld te worden. Tegenover de
subjectieve recht staan de verplichtingen: plicht om jouw mening niet te
censureren, plicht om jouw eigendom te respecteren en de plicht om jou
niet zonder toestemming aan te raken.
We kunnen recht beschouwen (bij het subjectieve recht) als stelsel
van corresponderende subjectieve rechten en plichten
Publiekrecht en privaatrecht
Kan wel worden onderscheiden maar niet worden gescheiden.
Privaatrecht/civiele recht: gericht op de regeling van de
rechtsverhoudingen tussen de burgers onderling
Publiekrecht heeft betrekking op de organisatie van de gemeenschap
(staat) en de zorg voor algemene belangen, dus de bemoeienis van de
overheid met het maatschappelijke leven.
Het onderscheid tussen het privaatrecht en het publiekrecht betreft
primair de verdeling van de rechtsstof en daarmee de vindplaats.
Subjectieve rechten die worden ontleend aan regels die in het Burgerlijk
Wetboek zijn opbenomen behoren tot het privaatrecht.
Het kiesrecht daarentegen is een subjectief recht dat kan worden herleid
tot regels van objectief publiekrecht.
Het onderscheid tussen privaatrecht en publiekrecht is van oudsher
gebaseerd op vier criteria die elk een bepaald aspect van het
onderscheid belichten:
1. De aard van de betrokken partijen;
1
, koop van een woning is een privaatrechtelijke handeling,
terwijl het aanvragen van een bouwvergunning bij de
gemeente publiekrechtelijk is
2. De aard van het te beschermen belang;
Als een overheidsorgaan optreedt in het kader van een
algemeen belang, is zijn optreden publiekrechtelijk als het een
optreden van particulier belang betreft, zoals de aanschaf van
meubels, wordt het optreden van het overheidsorgaan ook
beheerst door het privaatrecht. Het privaatrecht is namelijk
bedoeld om privébelangen te beschermen in plaats van
algemene belangen.
3. Het initiatief tot handhaving van het recht;
Publiekrechtelijke regels worden in het algemeen niet op
initiatief van burgers zelf gehandhaafd, privaatrechtelijke
regels wel.
4. De middelen tot rechtshandhaving.
Publiekrecht: alleen de overheid mag optreden met
strafvervolging of bestuursdwang. De privaatrechtelijke
middelen zijn minder ingrijpend, namelijk de mogelijkheid om
bij de rechter nakoming, schadevergoeding of ontbinding van
een rechtsverhouding te vorderen.
Indelingen privaatrecht
- Materieel privaatrecht, bestaande uit burgerlijk recht en
handelsrecht
Betrekking op inhoudelijke gedragsnormen
Er wordt bepaald welke gedragingen strafbare feiten
opleveren en welke strafrechtelijke sancties daarop kunnen
worden toegepast
- Formeel privaatrecht of burgerlijk procesrecht
Betrekking op de vorm, de wijze waarop het recht wordt
gehandhaafd
Er wordt bepaald hoe en door wie in geval van een strafbaar
geacht feit, de opsporing, de vervolging, de berechting en de executie van
de uitspraak dienen plaat te vinden en welke rechtsmiddelen kunnen
worden ingesteld
Burgerlijkrecht heeft betrekking op burgers.
Handelsrecht heeft betrekking op kooplieden
Het formeel privaatrecht of burgerlijk procesrecht regelt de wijze
waarop de burgers jegens elkaar hun rechten kunnen handhaven, al dan
niet met behulp van rechterlijke tussenkomst. Het bevat de regels
betreffende de rechterlijke macht en haar bevoegdheden, de wijze van
procederen in een civiel geding, de rechts- middelen die kunnen worden
ingesteld wanneer men zich niet bij een rechterlijke uitspraak wenst neer
te leggen en, als sluitstuk, de wijze waarop zo’n uitspraak kan worden
geëxecuteerd.
2
