Hoofdstuk 6 psycho-organische stoornissen
De lier: Treed plotseling op met wisselende intensiteit
10% in het ziekenhuis (door ziekten, operatie, onverwachte opname) 30% bij bejaarden
Kenmerken:
Laag bewustzijn
Concentratiestoornissen
Desoriëntatie in tijd, plaats en persoon
Raakt snel geïrriteerd, angst, woede, depressief, euforisch
's Nachts vaak onrustig ( ik moet naar huis)
Visuele symptomen hallucinaties en waanideeën ( kan hierdoor op psychose lijken)
Verklaring: Hersenactiviteit is verminderd, contact tussen hersencellen is verstoord
Medicatie
Intoxicatie (vergiftiging)
Spontaan stoppen van verslavende middelen
Lichamelijke kwalen
Angst
Stress
Slaapproblemen
Slechte voedingstoestand
Behandeling: Soms is volledig herstel niet meer mogelijk. Kan dodelijk zijn
Eerst medisch onderzoek en navraag bij bekende/familie -> lichamelijk moest eerst
behandelt zijn. Lichamelijk conditie in de gaten houden.
Gevolg van medicatie -> aanpassen
Antipsychotische middelen geven.
Angst opgewekt vanuit de lier -> nazorg : gesprekken
Vertrouwde, rustgevende en prikkelarme omgeving
,Dementie: Geleidelijke achteruitgang van cognitieve functies ( na 65ste ) geen verschil man/vrouw
Vormen:
- Alzeheimer ( meest voorkomend) (55%)
- Vasculaire dementie: Verminderde doorbloeding (15%)
- Lichamelijk: Hersentumor, AIDS, Diabetes etc.
- Chemische stoffen : Lood, medicatie, drugs
Kenmerken:
Afasie : moeite met begrijpen van taal
Agnosie: moeite met herkennen van voorwerpen
Apraxie: Motoriek is goed maar de ADL loopt niet geheel vlekkeloos
Moeite met figuren natekenen of eenvoudige sommen oplossen
Desoriëntatie: tijd, plaats, persoon
Korte termijn geheugen als eerste aangetast
Confabuleren: Verzinnen iets als zij het 'goede' antwoord niet meer weten
Alzeheimer:
Sluipend verloop
vergeetachtigheid en lichte veranderingen in de persoonlijkheid
wanen en hallucinaties (kan voorkomen)
Depressief, agressief of apathisch. (gevolg dementie of gevolg pijnlijk besef )
Decorumverlies: plassen in broek, onderbroek door de gang lopen
Motoriek = houterig
Vasculaire dementie:
Vrij plotseling, verloop schoksgewijs.
sommige terreinen achteruitgang
Verschil met vergeetachtigheid : Cognitieve stoornissen zijn ernstiger en veelsoortiger en
belemmeren het dagelijks functioneren.
Verklaring: Veel verklaringen
Virussen of chemische stoffen ??
Neurotransmitter : acetylcholine ??
Genetisch : familie 2x zoveel kans
Neuropathologisch : Syndroom van Down grotere kans
Behandeling: Geen behandeling wel symptoom bestrijding
Medisch onderzoek op lichamelijk gebeid eerst uitsluiten
Psychotica om wanen en hallucinaties te bestrijden
Prikkelarme en vertrouwde omgeving
Opname instelling
Bewegingstherapie
Gedragstherapie
Psychotherapie
Realiteits-oriëntatietraining: overgebleven cognitieve vaardigheden in stand houden
Gestructureerd dagprogramma
Validatie: Meegaan in de belevingswereld
Amnetisch syndroom: Uitsluiten geheugenproblemen (geen andere cognitieve stoornissen). Hebben
weinig ziekte inzicht en confabuleren.
, Diagnose: Als dementie of de lier is uitgesloten.
Korsakov- syndroom ( tekort aan vitamine B na alcohol misbruik, trauma, hersentumor, drugs,
medicatie)
- Anterograde amnesie: moeite met opslaan van nieuwe informatie. Direct nazeggen lukt
vaak wel. Het leren is afgenomen.
- Retrograde amnesie: Moeite met eerder geleerde gegevens te herinneren. Wel uit jeugd
maar niet recent verleden.
De lier: Treed plotseling op met wisselende intensiteit
10% in het ziekenhuis (door ziekten, operatie, onverwachte opname) 30% bij bejaarden
Kenmerken:
Laag bewustzijn
Concentratiestoornissen
Desoriëntatie in tijd, plaats en persoon
Raakt snel geïrriteerd, angst, woede, depressief, euforisch
's Nachts vaak onrustig ( ik moet naar huis)
Visuele symptomen hallucinaties en waanideeën ( kan hierdoor op psychose lijken)
Verklaring: Hersenactiviteit is verminderd, contact tussen hersencellen is verstoord
Medicatie
Intoxicatie (vergiftiging)
Spontaan stoppen van verslavende middelen
Lichamelijke kwalen
Angst
Stress
Slaapproblemen
Slechte voedingstoestand
Behandeling: Soms is volledig herstel niet meer mogelijk. Kan dodelijk zijn
Eerst medisch onderzoek en navraag bij bekende/familie -> lichamelijk moest eerst
behandelt zijn. Lichamelijk conditie in de gaten houden.
Gevolg van medicatie -> aanpassen
Antipsychotische middelen geven.
Angst opgewekt vanuit de lier -> nazorg : gesprekken
Vertrouwde, rustgevende en prikkelarme omgeving
,Dementie: Geleidelijke achteruitgang van cognitieve functies ( na 65ste ) geen verschil man/vrouw
Vormen:
- Alzeheimer ( meest voorkomend) (55%)
- Vasculaire dementie: Verminderde doorbloeding (15%)
- Lichamelijk: Hersentumor, AIDS, Diabetes etc.
- Chemische stoffen : Lood, medicatie, drugs
Kenmerken:
Afasie : moeite met begrijpen van taal
Agnosie: moeite met herkennen van voorwerpen
Apraxie: Motoriek is goed maar de ADL loopt niet geheel vlekkeloos
Moeite met figuren natekenen of eenvoudige sommen oplossen
Desoriëntatie: tijd, plaats, persoon
Korte termijn geheugen als eerste aangetast
Confabuleren: Verzinnen iets als zij het 'goede' antwoord niet meer weten
Alzeheimer:
Sluipend verloop
vergeetachtigheid en lichte veranderingen in de persoonlijkheid
wanen en hallucinaties (kan voorkomen)
Depressief, agressief of apathisch. (gevolg dementie of gevolg pijnlijk besef )
Decorumverlies: plassen in broek, onderbroek door de gang lopen
Motoriek = houterig
Vasculaire dementie:
Vrij plotseling, verloop schoksgewijs.
sommige terreinen achteruitgang
Verschil met vergeetachtigheid : Cognitieve stoornissen zijn ernstiger en veelsoortiger en
belemmeren het dagelijks functioneren.
Verklaring: Veel verklaringen
Virussen of chemische stoffen ??
Neurotransmitter : acetylcholine ??
Genetisch : familie 2x zoveel kans
Neuropathologisch : Syndroom van Down grotere kans
Behandeling: Geen behandeling wel symptoom bestrijding
Medisch onderzoek op lichamelijk gebeid eerst uitsluiten
Psychotica om wanen en hallucinaties te bestrijden
Prikkelarme en vertrouwde omgeving
Opname instelling
Bewegingstherapie
Gedragstherapie
Psychotherapie
Realiteits-oriëntatietraining: overgebleven cognitieve vaardigheden in stand houden
Gestructureerd dagprogramma
Validatie: Meegaan in de belevingswereld
Amnetisch syndroom: Uitsluiten geheugenproblemen (geen andere cognitieve stoornissen). Hebben
weinig ziekte inzicht en confabuleren.
, Diagnose: Als dementie of de lier is uitgesloten.
Korsakov- syndroom ( tekort aan vitamine B na alcohol misbruik, trauma, hersentumor, drugs,
medicatie)
- Anterograde amnesie: moeite met opslaan van nieuwe informatie. Direct nazeggen lukt
vaak wel. Het leren is afgenomen.
- Retrograde amnesie: Moeite met eerder geleerde gegevens te herinneren. Wel uit jeugd
maar niet recent verleden.