Probleem 6
Leerdoelen:
1. Welke strain(/spannings)benaderingen zijn er? (Merton + 5 andere
strainbenaderingen)
2. Wat culturele criminologie? Behandel hier een aantal concepten van
(o.a. 'carnival of crime').
3. Koppel de artikelen aan de casus en rellen in Tottenham
Dus bekijk de 4 artikelen (zijn kort) die slaan op riots/rellen en
hoe kan je die informatie nu koppelen aan de gebeurtenissen
in Tottenham
Bronnen:
- Tegen de regels
- Newburn
- Hopkins Burke
- Schuilenburg
- Oude Breuil
- O’Brien
- Angel
- Harding
- Lea
- Spalek
1. Welke strain(/spannings)benaderingen zijn er? (Merton + 5 andere
strainbenaderingen)
Lissenberg, E., Ruller, S. van & Swaaningen, R. van (2001). Tegen
de Regels IV: een inleiding in de criminologie. Nijmegen: Ars
Aequi.
Newburn, T. (2017). Criminology. London: Routledge.
Spanningsbenaderingen
Grondleggers: Durkheim en Merton; ze spraken over het begrip anomie.
Pas later werd het gebruikelijk om de term spanning of ‘strain’ te
gebruiken. Dit hangt samen met de verschuiving van macro- naar
microniveau: van de analyse van sociale systemen naar meer individueel
gericht.
Alle spanningsbenaderingen gaan ervanuit dat het ontstaan van
criminaliteit niet aan individuele tekortkomingen wordt toegeschreven,
maar aan de sociale omgeving. Ten grondslag ligt het aan de biologie
ontleend denken in termen binnen systemen optredende spanningen of
evenwichtsverstoringen.
Robert Merton – Straintheorie
Hij ziet criminaliteit als een gevolg van het niet op elkaar afgestemd zijn
van:
- Doelen (aspiraties, wensen of behoeften van individuen)
- Middelen (mogelijkheden, verwachtingen of ideeën om deze op
legitieme wijze te kunnen realiseren)
De verhoudingen hiertussen liggen niet vast. De dominante cultuur schrijft
voor welke culturele doelen men zou moeten nastreven (bijv. iphone 12)
en welke middelen daarvoor geoorloofd zijn. Vooral mensen die een
1
,beperkte toegang hebben tot legitieme middelen zullen criminaliteit
plegen; er is dan sprake van anomie of normloosheid: mensen in een
anomische situatie voelen zich ‘genoodzaakt’ om tot crimineel gedrag
over te gaan
Anomie
Merton ontleende dit van Durkheim stelde dat in het proces van sociale
verandering de samenbindende krachten in de maatschappij verzwakken.
Dit was het gevolg van toegenomen arbeidsverdeling en heterogeniteit
van bevolkingssamenstelling. De sturing van het collectieve geweten
wordt minder en de oude regels en normen worden overbodig: ze
functioneren niet meer en worden betekenisloos. Het lijkt of alles mogelijk
wordt en er zit geen rem meer op het najagen van passies. Het gevolg is
sociale chaos: ‘stofwolk’ van individuen zonder binding.
Macroniveau: bestuderen van verschillen in criminaliteitsniveau tussen
bepaalde sociale categorieën, niet individuele oorzaken.
Drukheim: anomie is het proces van verstoring van het evenwicht in
verwachtingen, omgangsvormen en sociale verbanden. Het leidt tot
maatschappelijke breuken en tot toename van zelfmoord, deviantie en
criminaliteit.
Drukheim zag criminaliteit als een ‘normale’ factor, een sociaal feit, en
niet als iets pathologisch. Crimineel gedrag was normaal omdat zonder
criminaliteit de samenleving niet mogelijk en wenselijk was. Zo wordt een
manier van verandering en aanpassing mogelijk.
Relatieve deprivatie: armoede in de zin van ‘niet het nieuwste kunnen
hebben’ (in tegenstelling tot absolute armoede)
Jezelf vergelijken met je buurman, niet met andere landen
Als je doelen niet kan bereiken staat er anomie tegenover
Anomie: proces van de verstoring van het evenwicht, sociologisch proces
Strain: wat je zelf ervaart, psychologisch
Vroeger en nu
In de tijd van Merton bestond er een dominante meritocratische
ideologie in de VS the American Dream. Deze ontkent dat er blokkades
bestaan voor het bereiken van maatschappelijke doelen (=succes
behalen). Voor iedereen die hard werkt en voldoende talent heeft, ligt het
succes binnen handbereik. In de praktijk gaat dit echter niet op.
Volgens Bauman (19995) wordt men tegenwoordig vooral beoordeeld op
hun consumptiekwaliteit (=wat je hebt). Er worden verleidingstechnieken
toegepast om mensen tot consumptie aan te zetten, zonder met iedereen
rekening te houden. Bij degenen die niet kunnen participeren in het
‘consumptiespel’, zorgt dat voor spanning tussen het wel willen, maar het
niet beschikken over de middelen om dit te realiseren.
De theorie en aanpassingsstrategieën
Merton richt zich vooral op het eerste type samenleving, waar Noord-
Amerika model voor staat. Specifiek voor deze cultuur en daarmee de kern
2
, van het probleem: de samenleving stelt hoge prijs op economische
welvaart en sociale stijging voor alle leden en niet alleen voor en beperkte
categorie. Iedereen voelt deze druk en kan zich daar niet aan onttrekken.
De dreiging van falen motiveert mensen om op een niet-legitieme manier
het succes te behalen. Een verschuiving van culturele nadruk van
voldoening naar alleen interesse voor resultaat, zorgt, daaruit
voortvloeiende druk, voor ineenstorting van de structuur van regels. Als
dit proces van verzwakking doorgaat, wordt de samenleving instabiel en
ontwikkelt zich anomie.
Materiele welvaart is niet het enige succesdoel dat voor spanning
zorgt. Meer in algemene zin gaat het om de culturele nadruk op presteren
en uitblinken. In feite vormt iedere culturele nadruk op een bepaald
succesdoel strain toward anomie. Deze strain toward anomie is ongelijk
verdeeld in de samenleving, evenals de reacties erop. Sociale lagen zijn
namelijk niet in gelijke mate onderhevig aan anomie en daardoor regeren
zij er op verschillende manieren op.
Merton onderscheidde 5 aanpassingsstrategieën:
Strategie Uitleg Doel Midd
? el?
Conformitei Legitiem ervaren van doelen en Ja Ja
t institutionele middelen (meest
voorkomend)
Innovatie Wel succesvol in internaliseren van Ja Nee
succesdoelen, maar zich niets aantrekken
van de voorgeschreven institutionele
middelen (doel heiligt de middelen)
Ritualisme De culturele succesdoelen niet langer Nee Ja
relevant en aspiraties zijn beperkt, maar
men houdt wel vast aan de institutionele
middelen (mensen die de hoop op carrière
hebben opgegeven, student die nooit een
vak haalt en toch blijft studeren)
Waarom deviant: als je het er met iemand
over hebt, je wijkt af omdat je die doelen
niet per se wilt behalen
Terugtrekki Wanneer zowel de doelen als de middelen Nee Nee
ng/ verworpen worden (daklozen, alcoholisten)
retreatism
Rebellie Als iemand de doelen en middelen afwijst Beet Beetje
en op zoek gaat naar alternatieven; het je
verlangen naar de cultureel voorgeschreven
doelen wordt veroordeeld (kan leiden tot
vermogenscriminaliteit of politieke
radicalisering om het systeem te
veranderen)
Je keert je tegen alle doelen en regels,
andere doelen en middelen bijv. in een
3
Leerdoelen:
1. Welke strain(/spannings)benaderingen zijn er? (Merton + 5 andere
strainbenaderingen)
2. Wat culturele criminologie? Behandel hier een aantal concepten van
(o.a. 'carnival of crime').
3. Koppel de artikelen aan de casus en rellen in Tottenham
Dus bekijk de 4 artikelen (zijn kort) die slaan op riots/rellen en
hoe kan je die informatie nu koppelen aan de gebeurtenissen
in Tottenham
Bronnen:
- Tegen de regels
- Newburn
- Hopkins Burke
- Schuilenburg
- Oude Breuil
- O’Brien
- Angel
- Harding
- Lea
- Spalek
1. Welke strain(/spannings)benaderingen zijn er? (Merton + 5 andere
strainbenaderingen)
Lissenberg, E., Ruller, S. van & Swaaningen, R. van (2001). Tegen
de Regels IV: een inleiding in de criminologie. Nijmegen: Ars
Aequi.
Newburn, T. (2017). Criminology. London: Routledge.
Spanningsbenaderingen
Grondleggers: Durkheim en Merton; ze spraken over het begrip anomie.
Pas later werd het gebruikelijk om de term spanning of ‘strain’ te
gebruiken. Dit hangt samen met de verschuiving van macro- naar
microniveau: van de analyse van sociale systemen naar meer individueel
gericht.
Alle spanningsbenaderingen gaan ervanuit dat het ontstaan van
criminaliteit niet aan individuele tekortkomingen wordt toegeschreven,
maar aan de sociale omgeving. Ten grondslag ligt het aan de biologie
ontleend denken in termen binnen systemen optredende spanningen of
evenwichtsverstoringen.
Robert Merton – Straintheorie
Hij ziet criminaliteit als een gevolg van het niet op elkaar afgestemd zijn
van:
- Doelen (aspiraties, wensen of behoeften van individuen)
- Middelen (mogelijkheden, verwachtingen of ideeën om deze op
legitieme wijze te kunnen realiseren)
De verhoudingen hiertussen liggen niet vast. De dominante cultuur schrijft
voor welke culturele doelen men zou moeten nastreven (bijv. iphone 12)
en welke middelen daarvoor geoorloofd zijn. Vooral mensen die een
1
,beperkte toegang hebben tot legitieme middelen zullen criminaliteit
plegen; er is dan sprake van anomie of normloosheid: mensen in een
anomische situatie voelen zich ‘genoodzaakt’ om tot crimineel gedrag
over te gaan
Anomie
Merton ontleende dit van Durkheim stelde dat in het proces van sociale
verandering de samenbindende krachten in de maatschappij verzwakken.
Dit was het gevolg van toegenomen arbeidsverdeling en heterogeniteit
van bevolkingssamenstelling. De sturing van het collectieve geweten
wordt minder en de oude regels en normen worden overbodig: ze
functioneren niet meer en worden betekenisloos. Het lijkt of alles mogelijk
wordt en er zit geen rem meer op het najagen van passies. Het gevolg is
sociale chaos: ‘stofwolk’ van individuen zonder binding.
Macroniveau: bestuderen van verschillen in criminaliteitsniveau tussen
bepaalde sociale categorieën, niet individuele oorzaken.
Drukheim: anomie is het proces van verstoring van het evenwicht in
verwachtingen, omgangsvormen en sociale verbanden. Het leidt tot
maatschappelijke breuken en tot toename van zelfmoord, deviantie en
criminaliteit.
Drukheim zag criminaliteit als een ‘normale’ factor, een sociaal feit, en
niet als iets pathologisch. Crimineel gedrag was normaal omdat zonder
criminaliteit de samenleving niet mogelijk en wenselijk was. Zo wordt een
manier van verandering en aanpassing mogelijk.
Relatieve deprivatie: armoede in de zin van ‘niet het nieuwste kunnen
hebben’ (in tegenstelling tot absolute armoede)
Jezelf vergelijken met je buurman, niet met andere landen
Als je doelen niet kan bereiken staat er anomie tegenover
Anomie: proces van de verstoring van het evenwicht, sociologisch proces
Strain: wat je zelf ervaart, psychologisch
Vroeger en nu
In de tijd van Merton bestond er een dominante meritocratische
ideologie in de VS the American Dream. Deze ontkent dat er blokkades
bestaan voor het bereiken van maatschappelijke doelen (=succes
behalen). Voor iedereen die hard werkt en voldoende talent heeft, ligt het
succes binnen handbereik. In de praktijk gaat dit echter niet op.
Volgens Bauman (19995) wordt men tegenwoordig vooral beoordeeld op
hun consumptiekwaliteit (=wat je hebt). Er worden verleidingstechnieken
toegepast om mensen tot consumptie aan te zetten, zonder met iedereen
rekening te houden. Bij degenen die niet kunnen participeren in het
‘consumptiespel’, zorgt dat voor spanning tussen het wel willen, maar het
niet beschikken over de middelen om dit te realiseren.
De theorie en aanpassingsstrategieën
Merton richt zich vooral op het eerste type samenleving, waar Noord-
Amerika model voor staat. Specifiek voor deze cultuur en daarmee de kern
2
, van het probleem: de samenleving stelt hoge prijs op economische
welvaart en sociale stijging voor alle leden en niet alleen voor en beperkte
categorie. Iedereen voelt deze druk en kan zich daar niet aan onttrekken.
De dreiging van falen motiveert mensen om op een niet-legitieme manier
het succes te behalen. Een verschuiving van culturele nadruk van
voldoening naar alleen interesse voor resultaat, zorgt, daaruit
voortvloeiende druk, voor ineenstorting van de structuur van regels. Als
dit proces van verzwakking doorgaat, wordt de samenleving instabiel en
ontwikkelt zich anomie.
Materiele welvaart is niet het enige succesdoel dat voor spanning
zorgt. Meer in algemene zin gaat het om de culturele nadruk op presteren
en uitblinken. In feite vormt iedere culturele nadruk op een bepaald
succesdoel strain toward anomie. Deze strain toward anomie is ongelijk
verdeeld in de samenleving, evenals de reacties erop. Sociale lagen zijn
namelijk niet in gelijke mate onderhevig aan anomie en daardoor regeren
zij er op verschillende manieren op.
Merton onderscheidde 5 aanpassingsstrategieën:
Strategie Uitleg Doel Midd
? el?
Conformitei Legitiem ervaren van doelen en Ja Ja
t institutionele middelen (meest
voorkomend)
Innovatie Wel succesvol in internaliseren van Ja Nee
succesdoelen, maar zich niets aantrekken
van de voorgeschreven institutionele
middelen (doel heiligt de middelen)
Ritualisme De culturele succesdoelen niet langer Nee Ja
relevant en aspiraties zijn beperkt, maar
men houdt wel vast aan de institutionele
middelen (mensen die de hoop op carrière
hebben opgegeven, student die nooit een
vak haalt en toch blijft studeren)
Waarom deviant: als je het er met iemand
over hebt, je wijkt af omdat je die doelen
niet per se wilt behalen
Terugtrekki Wanneer zowel de doelen als de middelen Nee Nee
ng/ verworpen worden (daklozen, alcoholisten)
retreatism
Rebellie Als iemand de doelen en middelen afwijst Beet Beetje
en op zoek gaat naar alternatieven; het je
verlangen naar de cultureel voorgeschreven
doelen wordt veroordeeld (kan leiden tot
vermogenscriminaliteit of politieke
radicalisering om het systeem te
veranderen)
Je keert je tegen alle doelen en regels,
andere doelen en middelen bijv. in een
3
