SE- week bedrijfseconomie
H39 t/m H45
-------------------------------------------------------------------
----
Hoofdstuk 39 Externe verslaggeving
39.1 Verschil interne en externe verslaggeving
Een onderneming wilt niet dat de winst-en-verliesrekening met daarin volledig overzicht
van de budgetresultaten in handen komt van de concurrenten een concurrent kan op
deze manier de kostprijs en zwakke punten van een organisatie achterhalen.
De externe verslaggeving is de verslaggeving naar instanties en personen buiten de
onderneming.
We kunnen onderscheid maken tussen de:
Interne balans en winst-en-verliesrekening: voor intern gebruik met name
als stuurinformatie voor de managers;
Fiscale balans en winst-en-verliesrekening: voor de Belastingdienst volgens
speciale fiscale regels die vaak afwijken van de bedrijfseconomische regels;
Externe balans en winst-en-verliesrekening, verplicht voor bv/nv doordat de
leiding en eigendom in dat soort ondernemingen gescheiden zijn.
(Wordt ook wel publicatiebalans en publicatiewinst-en-verliesrekening genoemd)
Of een onderneming micro, klein, middelgroot of groot is, is afhankelijk van drie criteria:
- Waarde activa
- Netto-omzet
- Gemiddelde aantal werknemers
Een onderneming alt in een groottegroep als ze aan minimaal twee van de drie criteria
voldoet.
De openbaarmaking van de externe balans en winst-en-verliesrekening vindt plaats via
de Kamer van Koophandel om informatie te verschaffen en verantwoording af te leggen
aan onder meer aandeelhouders, mogelijke vermogensverschaffers en andere
geïnteresseerden.
Corporate governance omvat het goed en verantwoord besturen van een onderneming
en verantwoording afleggen over het gevoerde beleid.
- verantwoord besturen
- verantwoording afleggen
- hoe toezicht
- hoe gecontroleerd
We spreken van een samenvaljaarrekening als de externe jaarrekening wordt
opgesteld volgens fiscale waarderingsgrondslagen. Dit mag worden gedaan door micro,
kleine en niet-actieve bv’s en nv’s. Als een externe jaarrekening wordt opgesteld volgens
fiscale grondslagen.
Twee oorzaken waarom de fiscale balans en winst-en-verlies rekening kunnen afwijken
van de interne balans en wvr.
- de fiscus geeft specifieke regels
- Ondernemingen stellen fiscale stukken meestal zodanig op dat de winst zo laag
mogelijk is. (ze willen zo min mogelijk belasting betalen)
Externe balans en wvr; verantwoordingsinformatie onder andere in de richting van
aandeelhouders.
39.2 Jaarstukken en modellen
Burgerlijk Wetboek, Boek 2, Titel 9 geeft drie soorten wettelijke regels voor de externe
verslaggeving:
Inrichtingseisen;
1
, Dit zijn bepalingen voor het opstellen van de jaarrekening, het bestuursverslag en
de overige gegevens.
Publicatie-eisen;
Dit zijn regels over hoe een onderneming de eerdergenoemde stukken openbaar
moet maken.
Controle-eisen;
Hierbij gaat het over de voorschriften over de controle op de jaarrekening en het
onderzoek van het bestuursverslag en de overige gegevens. De accountant speelt
hierbij een rol.
Bij de inrichtingseisen komen we de onderdelen van de te publiceren jaarstukken tegen:
- De jaarrekening
- Het bestuursverslag
- Overige gegevens
Naast het Burgerlijk Wetboek hebben we ook de Richtlijnen van de Raad voor de
Jaarverslaggeving en voor sommige ondernemingen IFRS.
De jaarrekening bestaat uit
- De balans: volgens Besluit Modellen Jaarrekening
- De winst-en-verliesrekening (H42)
- De toelichting op beide.
Toelichting
In de toelichting op de balans en die op de winst-en-verliesrekening staan algemene
gegevens zoals
- De gebruikte waarderingsgrondslagen (H40)
- Op welke wettelijke bepalingen deze zijn gebaseerd
- Een toelichting op afzonderlijke posten. (H40/H41)
De jaarrekening moet zodanig worden opgesteld dat deze een betrouwbaar oordeel over
het vermogen en het resultaat geeft. Het Besluit Modellen Jaarrekening bevat een
aantal modellen voor de balans en winst-en-verliesrekening.
Het bestuursversla
g geeft een beeld van de toestand van de onderneming op de balansdatum en van de
gang van zaken in het boekjaar, belangrijke gebeurtenissen na de balansdatum en een
toekomstparagraaf. Ook staan hier de niet uit de balans blijkende verplichtingen:
- Meerjarige financiële verplichtingen
(Dit zijn langdurige verplichtingen; erfpachtovereenkomsten, huurovereenkomst)
- Voorwaardelijke verplichtingen
(Deze ontstaan door gebeurtenissen waarvan het bestaan van de verplichting
afhankelijk is van het zich in de toekomst al dan niet voordoen van een onzekere
gebeurtenis zonder dat de onderneming daar invloed op uit kan oefenen;
toezegging aan een afnemer tot uitbetaling onder voorwaarde dat de netto-omzet
2
, van de rechtspersoon over een aar op dat moment een afgesproken percentage is
gestegen)
- Niet-verwerkte verplichtingen
(Hiervan is het niet waarschijnlijk dat er een betaling zal plaatsvinden of het
bedrag kan niet met voldoende zekerheid worden vastgesteld; rechtszaak waarbij
een derde een schadevergoeding heeft geëist en het bedrag nog onzeker is)
+ Toekomstparagraaf
Deze bevat terugblik over boekjaar en verwachtingen voor de toekomst
+ Overige gegevens
Deze bevatten
- de controleverklaring
- de statutaire regeling voor de winst
- bijzondere statutaire rechten
- stemrechtloze aandelen
- nevenvestingen
- en de gebeurtenissen na balansdatum met belangrijke financiële gevolgen. (klant
failliet?)
Statutair; volgens de regels
Nevenvesting; vestiging van een onderneming op een ander plek dan de hoofdvestiging
Gebeurtenissen met belangrijke financiële gevolgen staan in het bestuursverslag, omdat
tussen het boekjaar en de verschijningsdatum vaak een aantal maanden zitten.
BW; burgerlijk wetboek
IFRS; international financial reporting standards
Het belang van IFRS neemt toe door internationale betrekkingen.
Niet uit balans blijkede financiële verplichtingen moeten worden toegelicht, omdat ze
kunnen leiden tot risico’s en onzekerheden voor de onderneming;
Belanghebbenden moeten goed een beeld kunnen vormen.
Micro en kleine bv’s en nv’s hoeven geen winst-en-verliesrekening openbaar te maken.
Ze moeten wel inrichtingseisen opstellen.
Een jaarverslag wordt ingediend bij de kvk. Kan hier tegen een kleine vergoeding gelezen
wordend door buitenstaanders.
Niet commerciële organisaties kunnen vaak kiezen tussen;
- specifieke richtlijnen
- richtlijnen van CO’s
Specifieke richtlijnen;
Interne verslaggeving voldoende
Richtlijnen van co’s;
Dezelfde richtlijnen als commerciële organisaties. Grote NCO’s doen dit steeds
meer
(KWF kanker bestrijding)
39.3 Accountant
Een accountant controleert de jaarrekening. Controleverklaring: Verklaring van een
accountant over de uitslag van zijn onderzoek.
3
H39 t/m H45
-------------------------------------------------------------------
----
Hoofdstuk 39 Externe verslaggeving
39.1 Verschil interne en externe verslaggeving
Een onderneming wilt niet dat de winst-en-verliesrekening met daarin volledig overzicht
van de budgetresultaten in handen komt van de concurrenten een concurrent kan op
deze manier de kostprijs en zwakke punten van een organisatie achterhalen.
De externe verslaggeving is de verslaggeving naar instanties en personen buiten de
onderneming.
We kunnen onderscheid maken tussen de:
Interne balans en winst-en-verliesrekening: voor intern gebruik met name
als stuurinformatie voor de managers;
Fiscale balans en winst-en-verliesrekening: voor de Belastingdienst volgens
speciale fiscale regels die vaak afwijken van de bedrijfseconomische regels;
Externe balans en winst-en-verliesrekening, verplicht voor bv/nv doordat de
leiding en eigendom in dat soort ondernemingen gescheiden zijn.
(Wordt ook wel publicatiebalans en publicatiewinst-en-verliesrekening genoemd)
Of een onderneming micro, klein, middelgroot of groot is, is afhankelijk van drie criteria:
- Waarde activa
- Netto-omzet
- Gemiddelde aantal werknemers
Een onderneming alt in een groottegroep als ze aan minimaal twee van de drie criteria
voldoet.
De openbaarmaking van de externe balans en winst-en-verliesrekening vindt plaats via
de Kamer van Koophandel om informatie te verschaffen en verantwoording af te leggen
aan onder meer aandeelhouders, mogelijke vermogensverschaffers en andere
geïnteresseerden.
Corporate governance omvat het goed en verantwoord besturen van een onderneming
en verantwoording afleggen over het gevoerde beleid.
- verantwoord besturen
- verantwoording afleggen
- hoe toezicht
- hoe gecontroleerd
We spreken van een samenvaljaarrekening als de externe jaarrekening wordt
opgesteld volgens fiscale waarderingsgrondslagen. Dit mag worden gedaan door micro,
kleine en niet-actieve bv’s en nv’s. Als een externe jaarrekening wordt opgesteld volgens
fiscale grondslagen.
Twee oorzaken waarom de fiscale balans en winst-en-verlies rekening kunnen afwijken
van de interne balans en wvr.
- de fiscus geeft specifieke regels
- Ondernemingen stellen fiscale stukken meestal zodanig op dat de winst zo laag
mogelijk is. (ze willen zo min mogelijk belasting betalen)
Externe balans en wvr; verantwoordingsinformatie onder andere in de richting van
aandeelhouders.
39.2 Jaarstukken en modellen
Burgerlijk Wetboek, Boek 2, Titel 9 geeft drie soorten wettelijke regels voor de externe
verslaggeving:
Inrichtingseisen;
1
, Dit zijn bepalingen voor het opstellen van de jaarrekening, het bestuursverslag en
de overige gegevens.
Publicatie-eisen;
Dit zijn regels over hoe een onderneming de eerdergenoemde stukken openbaar
moet maken.
Controle-eisen;
Hierbij gaat het over de voorschriften over de controle op de jaarrekening en het
onderzoek van het bestuursverslag en de overige gegevens. De accountant speelt
hierbij een rol.
Bij de inrichtingseisen komen we de onderdelen van de te publiceren jaarstukken tegen:
- De jaarrekening
- Het bestuursverslag
- Overige gegevens
Naast het Burgerlijk Wetboek hebben we ook de Richtlijnen van de Raad voor de
Jaarverslaggeving en voor sommige ondernemingen IFRS.
De jaarrekening bestaat uit
- De balans: volgens Besluit Modellen Jaarrekening
- De winst-en-verliesrekening (H42)
- De toelichting op beide.
Toelichting
In de toelichting op de balans en die op de winst-en-verliesrekening staan algemene
gegevens zoals
- De gebruikte waarderingsgrondslagen (H40)
- Op welke wettelijke bepalingen deze zijn gebaseerd
- Een toelichting op afzonderlijke posten. (H40/H41)
De jaarrekening moet zodanig worden opgesteld dat deze een betrouwbaar oordeel over
het vermogen en het resultaat geeft. Het Besluit Modellen Jaarrekening bevat een
aantal modellen voor de balans en winst-en-verliesrekening.
Het bestuursversla
g geeft een beeld van de toestand van de onderneming op de balansdatum en van de
gang van zaken in het boekjaar, belangrijke gebeurtenissen na de balansdatum en een
toekomstparagraaf. Ook staan hier de niet uit de balans blijkende verplichtingen:
- Meerjarige financiële verplichtingen
(Dit zijn langdurige verplichtingen; erfpachtovereenkomsten, huurovereenkomst)
- Voorwaardelijke verplichtingen
(Deze ontstaan door gebeurtenissen waarvan het bestaan van de verplichting
afhankelijk is van het zich in de toekomst al dan niet voordoen van een onzekere
gebeurtenis zonder dat de onderneming daar invloed op uit kan oefenen;
toezegging aan een afnemer tot uitbetaling onder voorwaarde dat de netto-omzet
2
, van de rechtspersoon over een aar op dat moment een afgesproken percentage is
gestegen)
- Niet-verwerkte verplichtingen
(Hiervan is het niet waarschijnlijk dat er een betaling zal plaatsvinden of het
bedrag kan niet met voldoende zekerheid worden vastgesteld; rechtszaak waarbij
een derde een schadevergoeding heeft geëist en het bedrag nog onzeker is)
+ Toekomstparagraaf
Deze bevat terugblik over boekjaar en verwachtingen voor de toekomst
+ Overige gegevens
Deze bevatten
- de controleverklaring
- de statutaire regeling voor de winst
- bijzondere statutaire rechten
- stemrechtloze aandelen
- nevenvestingen
- en de gebeurtenissen na balansdatum met belangrijke financiële gevolgen. (klant
failliet?)
Statutair; volgens de regels
Nevenvesting; vestiging van een onderneming op een ander plek dan de hoofdvestiging
Gebeurtenissen met belangrijke financiële gevolgen staan in het bestuursverslag, omdat
tussen het boekjaar en de verschijningsdatum vaak een aantal maanden zitten.
BW; burgerlijk wetboek
IFRS; international financial reporting standards
Het belang van IFRS neemt toe door internationale betrekkingen.
Niet uit balans blijkede financiële verplichtingen moeten worden toegelicht, omdat ze
kunnen leiden tot risico’s en onzekerheden voor de onderneming;
Belanghebbenden moeten goed een beeld kunnen vormen.
Micro en kleine bv’s en nv’s hoeven geen winst-en-verliesrekening openbaar te maken.
Ze moeten wel inrichtingseisen opstellen.
Een jaarverslag wordt ingediend bij de kvk. Kan hier tegen een kleine vergoeding gelezen
wordend door buitenstaanders.
Niet commerciële organisaties kunnen vaak kiezen tussen;
- specifieke richtlijnen
- richtlijnen van CO’s
Specifieke richtlijnen;
Interne verslaggeving voldoende
Richtlijnen van co’s;
Dezelfde richtlijnen als commerciële organisaties. Grote NCO’s doen dit steeds
meer
(KWF kanker bestrijding)
39.3 Accountant
Een accountant controleert de jaarrekening. Controleverklaring: Verklaring van een
accountant over de uitslag van zijn onderzoek.
3
