Pr 3: Dissectie hondshaai en zalmkop
1. Dorsaal
2. Craniaal
3. Caudaal
4. Ventraal
5. Mediaal
6. Lateraal
7. Sagittaal vlak
8. Transversaal vlak
9. Dorsaal vlak
Proximaal: dichterbij
Distaal: verderaf
Rostraal: in de kop, meer richting
de neus
Placoïde schubben: laten de huid van hondshaai ruw aanvoelen, bestaan uit dentine
(tandbeen) met een laag email (glazuur)
Borst- of pectoraalvinnen: vinnen, gepaard aan ventrale zijde. Borstvinnen voornamelijk
gebruikt om mee te sturen.
Abdominale vinnen: vinnen, gepaard aan caudale zijde
Claspers: alleen aanwezig bij mannelijke hondshaaien, tussen de abdominale vinnen
Cloaca: gemeenschappelijke uitgang van de darm en urogenitaal stelsel
Staartvin: zijdelings afgeplatte staartvin
Dorsale vinnen of rugvinnen: ongepaard, craniaal en caudaal aanwezig
Kieuwspleten: openingen tussen de opeenvolgende kieuwbogen; zorgen voor de afvoer
van het water dat langs de kieuwen wordt vervoerd. Bij hondshaai 5 aanwezig.
Spiraculum: opening net achter het oog, instroomopening voor water. Bevindt zich rostraal
van de eerste kieuwopening.
Mondopening:
Neusopening (nares): doodlopende neusholte!
Ogen
Ampullen van Lorenzini: aan dorsale zijde van de kop; registreren kleine elektrische
potentialen
Zijlijn orgaan: lateraal op het lichaam en de kop; drukreceptoren
Anale vinnen; beenvis bevat een paar anale vinnen.
Pharynx: keelholte, hier zijn inwendige kieuwspleten aanwezig
Kieuwboog: de kieuwboog draagt de primaire kieuwlamellen
, De lichaamsholte (coeloomholte) is verdeeld in een craniale pericardiale holte (bevat het
hart) en caudaal gelegen pleuroperitoneale holte (bevat de organen van digestiestelsel en
urogenitaal apparaat). Ze worden van elkaar gescheiden door het septum transversum
(vaak lastig te zien).
Mesenteria: ophangbanden; veel buikorganen zijn met ophangbanden opgehangen in de
buikholte.
Omentum majus: dorsaal mesenterium dat de maag met de dorsale lichaamswand verbindt
Omentum minus: ventraal mesenterium dat de maag verbindt met de lever en ligamentum
falciforme dat de lever met de ventrale buikwand verbindt
Lever: in hondshaai is lever opgedeeld in drie lobben. Direct rechts van de mediane lob ligt
de groene galblaas.
De maag heeft een U/J vorm; buitenbocht: curvatura major, binnenbocht: curvatura minor
Het eerste gedeelte van de darm is het duodenum; de afvoergangen van de galblaas en de
pancreas monden hier beiden op uit.
In het bredere intestinum (darm) loopt een spiraalvormige plooi. Het intestinum versmalt tot
de colon en rectum welke aansluit op de cloaca.
Milt: caudaal van de curvatura major, driehoekige
vorm, donkerrood.
De dorsale aorta vertakt eerst in de arteria subclavia
die de borstvinnen van bloed voorzien.
De eerste aftakking in pleuroperitoneale holte is de
arteria coeliaca. Deze geeft bloed aan lever (a.
hepatica) en maag (a. gastrica). De a. lienogastrica
splitst ook af van de a. coeliaca en loopt naar milt,
maag en pancreas. Onder de a. coeliaca splitst de a.
mesenterica cranialis af die door het mesenterium
naar het intestinum loopt. Volgende aftakking is de
arteria testicularis/ovarica. Vervolgens splitst a.
mesenterica caudalis af richting colon en rectum.
Dorsale aorta vervolgt als a. caudalis door staart.
Aorta splitst ook nog ergens af naar nieren in aa.
renales.
Haaien hebben een lever- en een nierpoortader.
1. Dorsaal
2. Craniaal
3. Caudaal
4. Ventraal
5. Mediaal
6. Lateraal
7. Sagittaal vlak
8. Transversaal vlak
9. Dorsaal vlak
Proximaal: dichterbij
Distaal: verderaf
Rostraal: in de kop, meer richting
de neus
Placoïde schubben: laten de huid van hondshaai ruw aanvoelen, bestaan uit dentine
(tandbeen) met een laag email (glazuur)
Borst- of pectoraalvinnen: vinnen, gepaard aan ventrale zijde. Borstvinnen voornamelijk
gebruikt om mee te sturen.
Abdominale vinnen: vinnen, gepaard aan caudale zijde
Claspers: alleen aanwezig bij mannelijke hondshaaien, tussen de abdominale vinnen
Cloaca: gemeenschappelijke uitgang van de darm en urogenitaal stelsel
Staartvin: zijdelings afgeplatte staartvin
Dorsale vinnen of rugvinnen: ongepaard, craniaal en caudaal aanwezig
Kieuwspleten: openingen tussen de opeenvolgende kieuwbogen; zorgen voor de afvoer
van het water dat langs de kieuwen wordt vervoerd. Bij hondshaai 5 aanwezig.
Spiraculum: opening net achter het oog, instroomopening voor water. Bevindt zich rostraal
van de eerste kieuwopening.
Mondopening:
Neusopening (nares): doodlopende neusholte!
Ogen
Ampullen van Lorenzini: aan dorsale zijde van de kop; registreren kleine elektrische
potentialen
Zijlijn orgaan: lateraal op het lichaam en de kop; drukreceptoren
Anale vinnen; beenvis bevat een paar anale vinnen.
Pharynx: keelholte, hier zijn inwendige kieuwspleten aanwezig
Kieuwboog: de kieuwboog draagt de primaire kieuwlamellen
, De lichaamsholte (coeloomholte) is verdeeld in een craniale pericardiale holte (bevat het
hart) en caudaal gelegen pleuroperitoneale holte (bevat de organen van digestiestelsel en
urogenitaal apparaat). Ze worden van elkaar gescheiden door het septum transversum
(vaak lastig te zien).
Mesenteria: ophangbanden; veel buikorganen zijn met ophangbanden opgehangen in de
buikholte.
Omentum majus: dorsaal mesenterium dat de maag met de dorsale lichaamswand verbindt
Omentum minus: ventraal mesenterium dat de maag verbindt met de lever en ligamentum
falciforme dat de lever met de ventrale buikwand verbindt
Lever: in hondshaai is lever opgedeeld in drie lobben. Direct rechts van de mediane lob ligt
de groene galblaas.
De maag heeft een U/J vorm; buitenbocht: curvatura major, binnenbocht: curvatura minor
Het eerste gedeelte van de darm is het duodenum; de afvoergangen van de galblaas en de
pancreas monden hier beiden op uit.
In het bredere intestinum (darm) loopt een spiraalvormige plooi. Het intestinum versmalt tot
de colon en rectum welke aansluit op de cloaca.
Milt: caudaal van de curvatura major, driehoekige
vorm, donkerrood.
De dorsale aorta vertakt eerst in de arteria subclavia
die de borstvinnen van bloed voorzien.
De eerste aftakking in pleuroperitoneale holte is de
arteria coeliaca. Deze geeft bloed aan lever (a.
hepatica) en maag (a. gastrica). De a. lienogastrica
splitst ook af van de a. coeliaca en loopt naar milt,
maag en pancreas. Onder de a. coeliaca splitst de a.
mesenterica cranialis af die door het mesenterium
naar het intestinum loopt. Volgende aftakking is de
arteria testicularis/ovarica. Vervolgens splitst a.
mesenterica caudalis af richting colon en rectum.
Dorsale aorta vervolgt als a. caudalis door staart.
Aorta splitst ook nog ergens af naar nieren in aa.
renales.
Haaien hebben een lever- en een nierpoortader.
