Gevoel van competentie voor levenseindegesprekken
van 4e-jaars HBO verpleegkunde studenten
Suzanne Vermue
0
,Samenvatting
Inleiding
Er is een toenemende vraag naar palliatieve zorg en het voeren van levenseindegesprekken is een
essentieel deel van deze zorg. Echter heeft een groot deel van de verpleegkundigen moeite met het
aangaan van levenseindegesprekken en behoefte aan extra scholing. In opdracht van de vakgroep
palliatieve zorg wordt er onderzoek gedaan naar het gevoel van competentie voor het voeren van
levenseindegesprekken en de scholingsbehoefte van 4 e-jaars HBO verpleegkunde studenten.
Methode
Het onderzoek is kwantitatief van aard. De enquête is ingevuld door 52 4e-jaars voltijd HBO
verpleegkunde studenten die hun 4 e-jaars stage al hebben gelopen. De enquête bestaat uit twaalf open
en gesloten vragen waarbij in wordt gegaan op de thema’s ervaring, scholing en competentie.
Resultaten
Van de studenten heeft 92% wel eens te maken gehad met zorgvragers in de palliatieve fase, 42% van
deze studenten heeft wel eens een levenseindegesprek gevoerd. 92% van de studenten heeft behoefte
aan meer scholing over het voeren van levenseindegesprekken. Van de studenten voelt 62% zich in
redelijke, aanzienlijke of volledige mate competent voor het voeren van levenseindegesprekken.
Discussie en conclusie
De vraag naar palliatieve zorg en levenseindegesprekken neemt toe. De scholingsbehoefte omtrent het
voeren van levenseindegesprekken onder studenten is groot. Slechts een deel van de studenten voelt
zich aan het einde van de studie in redelijke, aanzienlijke of volledige mate competent voor het voeren
van levenseindegesprekken.
Advies
Het advies voor de vakgroep palliatieve zorg is om verder onderzoek te doen naar de mogelijkheden
voor het aanpassen van het onderwijs ten aan zien van palliatieve zorg en levenseindegesprekken. Dit
kan door bijvoorbeeld door meer aandacht te geven aan palliatieve zorg tijdens het stage onderwijs,
themadagen/weken te organiseren of meer communicatieve vaardigheden onderwijs aan te bieden. 1
Inhoud
1
Voor de leesbaarheid van de tekst wordt overal ‘hij’ en ‘zorgvrager’ gebruikt. Daar waar in dit
document ‘hij’ staat kan ook ‘zij’ worden gelezen en ‘zorgvrager’ kan vervangen worden door
cliënt/klant/zorgvrager/bewoner of gast. Indien de zorgvrager niet wilsbekwaam is, wordt de wettelijk
vertegenwoordiger bedoeld.
Waar in dit document wordt gesproken over ‘verpleegkundige’ wordt een HBO-verpleegkundige
bedoeld.
1
,Samenvatting...............................................................................................................................................1
Inleiding.......................................................................................................................................................3
Aanleiding en context..............................................................................................................................4
Palliatieve zorg.....................................................................................................................................4
levenseindegesprekken.......................................................................................................................4
Competenties......................................................................................................................................5
Opleiding.............................................................................................................................................5
Probleemstelling......................................................................................................................................6
Doelstelling..............................................................................................................................................6
Vraagstelling............................................................................................................................................6
Methode......................................................................................................................................................6
Onderzoeksopzet.....................................................................................................................................6
Onderzoekspopulatie...............................................................................................................................7
Dataverzameling......................................................................................................................................7
Data-analyse............................................................................................................................................8
Ethisch aspect..........................................................................................................................................8
De resultaten...............................................................................................................................................8
Ervaring....................................................................................................................................................8
Scholing...................................................................................................................................................9
Competentie..........................................................................................................................................10
Houding.............................................................................................................................................10
Kennis................................................................................................................................................11
Vaardigheden.....................................................................................................................................11
Betekenis resultaten..................................................................................................................................13
Discussie................................................................................................................................................13
Sterkte en zwaktepunten onderzoek.....................................................................................................13
Implicatie voor het verpleegkundig vak.................................................................................................14
Conclusie...............................................................................................................................................14
Het advies..................................................................................................................................................15
Micro niveau..........................................................................................................................................15
Meso niveau..........................................................................................................................................15
Literatuurlijst.............................................................................................................................................16
Bijlagen......................................................................................................................................................19
1 Relflectie.............................................................................................................................................19
2
, 2 Literatuurstrategie..............................................................................................................................19
3 Enquête levenseindegesprekken........................................................................................................20
4 Beoordelingslijst wetenschappelijk onderzoekspublicaties................................................................23
5 Checklist zorgvuldigheid persoonsgebonden data..............................................................................37
Inleiding
Dit onderzoek richt zich op de scholing omtrent levenseindegesprekken met zorgvragers in de palliatieve
fase en het gevoel van competentie om deze gesprekken te voeren van 4 e-jaars HBO verpleegkunde
studenten.
3
van 4e-jaars HBO verpleegkunde studenten
Suzanne Vermue
0
,Samenvatting
Inleiding
Er is een toenemende vraag naar palliatieve zorg en het voeren van levenseindegesprekken is een
essentieel deel van deze zorg. Echter heeft een groot deel van de verpleegkundigen moeite met het
aangaan van levenseindegesprekken en behoefte aan extra scholing. In opdracht van de vakgroep
palliatieve zorg wordt er onderzoek gedaan naar het gevoel van competentie voor het voeren van
levenseindegesprekken en de scholingsbehoefte van 4 e-jaars HBO verpleegkunde studenten.
Methode
Het onderzoek is kwantitatief van aard. De enquête is ingevuld door 52 4e-jaars voltijd HBO
verpleegkunde studenten die hun 4 e-jaars stage al hebben gelopen. De enquête bestaat uit twaalf open
en gesloten vragen waarbij in wordt gegaan op de thema’s ervaring, scholing en competentie.
Resultaten
Van de studenten heeft 92% wel eens te maken gehad met zorgvragers in de palliatieve fase, 42% van
deze studenten heeft wel eens een levenseindegesprek gevoerd. 92% van de studenten heeft behoefte
aan meer scholing over het voeren van levenseindegesprekken. Van de studenten voelt 62% zich in
redelijke, aanzienlijke of volledige mate competent voor het voeren van levenseindegesprekken.
Discussie en conclusie
De vraag naar palliatieve zorg en levenseindegesprekken neemt toe. De scholingsbehoefte omtrent het
voeren van levenseindegesprekken onder studenten is groot. Slechts een deel van de studenten voelt
zich aan het einde van de studie in redelijke, aanzienlijke of volledige mate competent voor het voeren
van levenseindegesprekken.
Advies
Het advies voor de vakgroep palliatieve zorg is om verder onderzoek te doen naar de mogelijkheden
voor het aanpassen van het onderwijs ten aan zien van palliatieve zorg en levenseindegesprekken. Dit
kan door bijvoorbeeld door meer aandacht te geven aan palliatieve zorg tijdens het stage onderwijs,
themadagen/weken te organiseren of meer communicatieve vaardigheden onderwijs aan te bieden. 1
Inhoud
1
Voor de leesbaarheid van de tekst wordt overal ‘hij’ en ‘zorgvrager’ gebruikt. Daar waar in dit
document ‘hij’ staat kan ook ‘zij’ worden gelezen en ‘zorgvrager’ kan vervangen worden door
cliënt/klant/zorgvrager/bewoner of gast. Indien de zorgvrager niet wilsbekwaam is, wordt de wettelijk
vertegenwoordiger bedoeld.
Waar in dit document wordt gesproken over ‘verpleegkundige’ wordt een HBO-verpleegkundige
bedoeld.
1
,Samenvatting...............................................................................................................................................1
Inleiding.......................................................................................................................................................3
Aanleiding en context..............................................................................................................................4
Palliatieve zorg.....................................................................................................................................4
levenseindegesprekken.......................................................................................................................4
Competenties......................................................................................................................................5
Opleiding.............................................................................................................................................5
Probleemstelling......................................................................................................................................6
Doelstelling..............................................................................................................................................6
Vraagstelling............................................................................................................................................6
Methode......................................................................................................................................................6
Onderzoeksopzet.....................................................................................................................................6
Onderzoekspopulatie...............................................................................................................................7
Dataverzameling......................................................................................................................................7
Data-analyse............................................................................................................................................8
Ethisch aspect..........................................................................................................................................8
De resultaten...............................................................................................................................................8
Ervaring....................................................................................................................................................8
Scholing...................................................................................................................................................9
Competentie..........................................................................................................................................10
Houding.............................................................................................................................................10
Kennis................................................................................................................................................11
Vaardigheden.....................................................................................................................................11
Betekenis resultaten..................................................................................................................................13
Discussie................................................................................................................................................13
Sterkte en zwaktepunten onderzoek.....................................................................................................13
Implicatie voor het verpleegkundig vak.................................................................................................14
Conclusie...............................................................................................................................................14
Het advies..................................................................................................................................................15
Micro niveau..........................................................................................................................................15
Meso niveau..........................................................................................................................................15
Literatuurlijst.............................................................................................................................................16
Bijlagen......................................................................................................................................................19
1 Relflectie.............................................................................................................................................19
2
, 2 Literatuurstrategie..............................................................................................................................19
3 Enquête levenseindegesprekken........................................................................................................20
4 Beoordelingslijst wetenschappelijk onderzoekspublicaties................................................................23
5 Checklist zorgvuldigheid persoonsgebonden data..............................................................................37
Inleiding
Dit onderzoek richt zich op de scholing omtrent levenseindegesprekken met zorgvragers in de palliatieve
fase en het gevoel van competentie om deze gesprekken te voeren van 4 e-jaars HBO verpleegkunde
studenten.
3
