Samenvatting Salarisadministratie
Hoofdstuk 2 Loonbelasting
2.1 Inleiding
De wet op de loonbelasting (Wet LB) bepaalt dat een inhoudingsplichtige (werkgever van
werknemer) loonbelasting moet inhouden op het (bruto)loon van de werknemer. Als de werknemer
ook premieplichtig is voor de volksverzekeringen, moet de inhoudingsplichtige ook premie
volksverzekeringen inhouden gezamenlijk wordt dit loonheffingen genoemd
De werknemer mag de ingehouden loonbelasting in zijn aangifte inkomstenbelasting verrekenen met
de inkomstenbelasting die hij verschuldigd is (art. 9.2 lid 1 onder a Wet IB).
De loonbelasting is dus in beginsel een voorheffing op de inkomstenbelasting.
2.2 Dienstbetrekking
De werknemer is de belangrijkste belastingplichtige voor de LB (art. 1 LB). De belasting wordt
ingehouden op zijn loon (art. 27 lid 1 LB).
Begrip werknemer (art. 2 LB):
“Werknemer is de natuurlijke persoon die tot een inhoudingsplichtige in privaatrechtelijke of in
publiekrechtelijke dienstbetrekking staat”.
2.2.2 Privaatrechtelijke dienstbetrekking
Art. 7:610 BW: de overeenkomst waarbij de ene partij zich verbindt in dienst van de andere partij
tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten.
Drie voorwaarden voor de omschrijving van het begrip arbeidsovereenkomst:
1. Er moet sprake zijn van een gezagsverhouding
2. De werknemer is verplicht persoonlijk arbeid te verrichten
3. De werkgever is verplicht de werknemer te belonen voor zijn arbeid
2.2.3 Publiekrechtelijke dienstbetrekking
Berust niet op een arbeidsovereenkomst, maar op een aanstelling of benoeming.
VB: burgemeester, commissaris van de Koning.
2.2.4 Fictieve dienstbetrekking
Bij de fictieve dienstbetrekking worden niet aan alle voorwaarden voldaan van een echte
dienstbetrekking, maar dan wordt het toch als dienstbetrekking gezien (art. 3 en 4 LB).
Voorbeelden
Aanneming van werk (art. 3 lid 1 letter a en b LB)
o De aannemer komt met de opdrachtgever overeen dat hij een bepaald ‘werk’
persoonlijk en tegen een bepaalde prijs tot stand zal brengen
o Moet gaan om een werk van stoffelijke aard
Stagiairs (art. 3 lid 1 letter e LB)
o Met de bedoeling om vakbekwaamheid op te doen en hierbij stagevergoeding
krijgen
Meewerkende kinderen (art. 3 lid 1 letter f LB)
o Als een kind van 15 jaar of ouder meewerkt in de onderneming van de ouders is er
altijd sprake van een dienstbetrekking
1
, o Als het kind werkzaam is onder dezelfde arbeidsvoorwaarden als al het andere
personeel, dan is er sprake van een echte dienstbetrekking
Commissarissen (art. 3 lid 1 letter g LB)
o Er is tussen de commissaris en onderneming geen gezagsverhouding, waardoor geen
sprake is van een echte dienstbetrekking. Fictief gezien is dit wel zo.
AB-houder (art. 4 letter d LB en art. 2h Uitv.besl. LB)
o Hierbij kan het zowel gaan om een echte, als om een fictieve dienstbetrekking
Voorbeeld
Abel bezit alle aandelen in Abeltje bv en hij is als enige werknemer werkzaam voor Abeltje bv. Voor
zijn werkzaamheden ontvangt hij geen beloning. Er is hierdoor geen sprake van een privaatrechtelijke
dienstbetrekking, maar wel van een fictieve dienstbetrekking, gelet op het 100%-belang van Abel in
Abeltje bv, waardoor over het fictieve loon loonbelasting kan worden geheven.
Gelijkgesteldenregeling
iemand die in maatschappelijk opzicht gelijk kan worden gesteld met een echte werknemer
De fictieve dienstbetrekking van de gelijkgestelde is een vangnetbepaling: art. 4 letter e LB.
Opting-in
Als een arbeidsverhouding voor de LB niet als een dienstbetrekking wordt aangemerkt, bestaat toch
de mogelijkheid om vrijwillig te kiezen (opting-in) voor het toepassen van de Wet LB wordt
aangemerkt als pseudowerknemer (art. 4 letter f LB).
Voorwaarden om hiervoor te kunnen kiezen:
Geen ondernemer zijn
De beoogde inhoudingsplichtige en de beoogde werknemer moeten vóór het moment
waarop de eerste ‘loonbetaling’ plaatsvindt via een gezamenlijke verklaring melden dat de
arbeidsverhouding als een dienstbetrekking moet worden aangemerkt
2.2.5 Oneigenlijke dienstbetrekking
Art. 34 LB en art. 11 Uitv.besl. LB is er voor om de heffing van de inkomstenbelasting makkelijker
te maken.
O.g.v. art. 34 LB wordt daarom ook loonbelasting geheven over termijnen van lijfrenten of andere
periodieke uitkeringen/verstrekkingen,
2.2.6 Huispersoneel
De wet LB kent een bijzondere regeling voor huispersoneel. O.g.v. art. 5 LB is er geen sprake van een
dienstbetrekking als:
Er uitsluitend of nagenoeg uitsluitend (=90% of meer) huiselijke of persoonlijke diensten in
het huishouden van de natuurlijke persoon worden verricht; en
De werkzaamheden doorgaans op minder dan 4 dagen per week worden verricht
Art. 5 lid 2 LB: onder het verrichten van diensten valt ook het verlenen van zorg aan leden van het
huishouden.
Voorbeeld
Anja werkt 12u per week in het huishouden van een apotheker. Zij werkt op maandag (4u), woensdag
(4u) en vrijdag (4u). Op de beloning die zij daarvoor ontvangt hoeft geen LB te worden ingehouden.
Als Anja van deze 12u slechts 5u besteedt aan het schoonmaken van de apotheek, moet er wel LB op
haar (volledige) beloning worden ingehouden. In dat geval wordt namelijk niet meer voldaan aan de
voorwaarde dat Anja 90% of meer van haar tijd in het huishouden van de apotheker moet werken.
2
, 2.2.7 Tegenwoordige en vroegere dienstbetrekking
Bij loon uit tegenwoordige dienstbetrekking is sprake van een directe tegenprestatie voor de
verrichte arbeid. Dit is bij loon uit vroegere dienstbetrekking niet het geval. Het loon wordt dan
betaald o.g.v. de in het verleden verrichte arbeid.
Voorbeeld
Janneke is op 65-jarige leeftijd met pensioen gegaan. De pensioenuitkeringen die Janneke ontvangt,
vormen geen directe tegenprestatie voor de arbeid die zij in een bepaald tijdvak heeft verricht, maar
hangen samen met haar werkzaamheden in het verleden. Er is dan ook sprake van loon uit vroegere
dienstbetrekking.
2.3 Inhoudingsplichtige
2.3.1 Inleiding
De inhoudingsplichtige is verplicht loonbelasting in te houden op het loon van de werknemer en
deze vervolgens af te dragen aan de Belastingdienst. Zonder een in NL woonachtige of gevestigde
inhoudingsplichtige is er geen verplichte heffing van loonbelasting mogelijk.
Er kan ook sprake zijn van een fictieve vaste inrichting art. 6 lid 3 letter a LB
Voorbeeld
Een Nederlandse werknemer woont en werkt in Nederland, maar is werkzaam voor een in Duitsland
gevestigde werkgever. De Duitse werkgever beschikt in NL niet over een vaste inrichting of een vaste
vertegenwoordiger. De Duitse werkgever kan o.g.v. art. 6 lid 2 Wet LB daarom niet als
inhoudingsplichtige worden aangemerkt, waardoor er op het loon van de Nederlandse werknemer
geen Nederlandse loonbelasting moet worden ingehouden en afgedragen.
2.3.2 Inhoudingsplicht bij echte dienstbetrekkingen
Er bestaan 3 soorten inhoudingsplichtigen (art. 6 LB):
Degene tot wie één of meer personen in dienstbetrekking staan
o Uitsluitend betrekking op een huidige privaatrechtelijke of publiekrechtelijke
dienstbetrekking
Degene die aan één of meer personen loon uit vroegere dienstbetrekking tot hemzelf of een
ander verstrekt
o Enkel betrekking op de vroegere dienstbetrekking
Degene die ingevolge een aanspraak die niet tot het loon behoort, aan een of meer personen
uitkeringen of verstrekkingen doet uit een dienstbetrekking tot een ander
o Van belang voor het UWV, omdat zij belast is met het uitbetalen van uitkeringen
o.g.v. de sociale verzekeringen
2.3.3 Inhoudingsplicht bij fictieve dienstbetrekkingen
In art. 7 LB worden de fictieve inhoudingsplichtigen genoemd. Hieronder een overzicht met de
inhoudsingsplichtigen bij de fictieve dienstbetrekkingen:
Fictieve dienstbetrekking Fictieve inhoudingsplichtige
1. Aanneming van werk 1. Aanbesteder
2. Stagiair 2. Stagebedrijf
3. Meewerkend kind 3. Ouder(s)
4. Commissaris 4. Lichaam (nv of bv)
5. AB-houder 5. Vennootschap die geacht wordt het fictieve loon te betalen
6. Gelijkgestelde 6. Degene die het loon betaalt
7. Pseudowerknemer 7. Opdrachtgever
3
Hoofdstuk 2 Loonbelasting
2.1 Inleiding
De wet op de loonbelasting (Wet LB) bepaalt dat een inhoudingsplichtige (werkgever van
werknemer) loonbelasting moet inhouden op het (bruto)loon van de werknemer. Als de werknemer
ook premieplichtig is voor de volksverzekeringen, moet de inhoudingsplichtige ook premie
volksverzekeringen inhouden gezamenlijk wordt dit loonheffingen genoemd
De werknemer mag de ingehouden loonbelasting in zijn aangifte inkomstenbelasting verrekenen met
de inkomstenbelasting die hij verschuldigd is (art. 9.2 lid 1 onder a Wet IB).
De loonbelasting is dus in beginsel een voorheffing op de inkomstenbelasting.
2.2 Dienstbetrekking
De werknemer is de belangrijkste belastingplichtige voor de LB (art. 1 LB). De belasting wordt
ingehouden op zijn loon (art. 27 lid 1 LB).
Begrip werknemer (art. 2 LB):
“Werknemer is de natuurlijke persoon die tot een inhoudingsplichtige in privaatrechtelijke of in
publiekrechtelijke dienstbetrekking staat”.
2.2.2 Privaatrechtelijke dienstbetrekking
Art. 7:610 BW: de overeenkomst waarbij de ene partij zich verbindt in dienst van de andere partij
tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten.
Drie voorwaarden voor de omschrijving van het begrip arbeidsovereenkomst:
1. Er moet sprake zijn van een gezagsverhouding
2. De werknemer is verplicht persoonlijk arbeid te verrichten
3. De werkgever is verplicht de werknemer te belonen voor zijn arbeid
2.2.3 Publiekrechtelijke dienstbetrekking
Berust niet op een arbeidsovereenkomst, maar op een aanstelling of benoeming.
VB: burgemeester, commissaris van de Koning.
2.2.4 Fictieve dienstbetrekking
Bij de fictieve dienstbetrekking worden niet aan alle voorwaarden voldaan van een echte
dienstbetrekking, maar dan wordt het toch als dienstbetrekking gezien (art. 3 en 4 LB).
Voorbeelden
Aanneming van werk (art. 3 lid 1 letter a en b LB)
o De aannemer komt met de opdrachtgever overeen dat hij een bepaald ‘werk’
persoonlijk en tegen een bepaalde prijs tot stand zal brengen
o Moet gaan om een werk van stoffelijke aard
Stagiairs (art. 3 lid 1 letter e LB)
o Met de bedoeling om vakbekwaamheid op te doen en hierbij stagevergoeding
krijgen
Meewerkende kinderen (art. 3 lid 1 letter f LB)
o Als een kind van 15 jaar of ouder meewerkt in de onderneming van de ouders is er
altijd sprake van een dienstbetrekking
1
, o Als het kind werkzaam is onder dezelfde arbeidsvoorwaarden als al het andere
personeel, dan is er sprake van een echte dienstbetrekking
Commissarissen (art. 3 lid 1 letter g LB)
o Er is tussen de commissaris en onderneming geen gezagsverhouding, waardoor geen
sprake is van een echte dienstbetrekking. Fictief gezien is dit wel zo.
AB-houder (art. 4 letter d LB en art. 2h Uitv.besl. LB)
o Hierbij kan het zowel gaan om een echte, als om een fictieve dienstbetrekking
Voorbeeld
Abel bezit alle aandelen in Abeltje bv en hij is als enige werknemer werkzaam voor Abeltje bv. Voor
zijn werkzaamheden ontvangt hij geen beloning. Er is hierdoor geen sprake van een privaatrechtelijke
dienstbetrekking, maar wel van een fictieve dienstbetrekking, gelet op het 100%-belang van Abel in
Abeltje bv, waardoor over het fictieve loon loonbelasting kan worden geheven.
Gelijkgesteldenregeling
iemand die in maatschappelijk opzicht gelijk kan worden gesteld met een echte werknemer
De fictieve dienstbetrekking van de gelijkgestelde is een vangnetbepaling: art. 4 letter e LB.
Opting-in
Als een arbeidsverhouding voor de LB niet als een dienstbetrekking wordt aangemerkt, bestaat toch
de mogelijkheid om vrijwillig te kiezen (opting-in) voor het toepassen van de Wet LB wordt
aangemerkt als pseudowerknemer (art. 4 letter f LB).
Voorwaarden om hiervoor te kunnen kiezen:
Geen ondernemer zijn
De beoogde inhoudingsplichtige en de beoogde werknemer moeten vóór het moment
waarop de eerste ‘loonbetaling’ plaatsvindt via een gezamenlijke verklaring melden dat de
arbeidsverhouding als een dienstbetrekking moet worden aangemerkt
2.2.5 Oneigenlijke dienstbetrekking
Art. 34 LB en art. 11 Uitv.besl. LB is er voor om de heffing van de inkomstenbelasting makkelijker
te maken.
O.g.v. art. 34 LB wordt daarom ook loonbelasting geheven over termijnen van lijfrenten of andere
periodieke uitkeringen/verstrekkingen,
2.2.6 Huispersoneel
De wet LB kent een bijzondere regeling voor huispersoneel. O.g.v. art. 5 LB is er geen sprake van een
dienstbetrekking als:
Er uitsluitend of nagenoeg uitsluitend (=90% of meer) huiselijke of persoonlijke diensten in
het huishouden van de natuurlijke persoon worden verricht; en
De werkzaamheden doorgaans op minder dan 4 dagen per week worden verricht
Art. 5 lid 2 LB: onder het verrichten van diensten valt ook het verlenen van zorg aan leden van het
huishouden.
Voorbeeld
Anja werkt 12u per week in het huishouden van een apotheker. Zij werkt op maandag (4u), woensdag
(4u) en vrijdag (4u). Op de beloning die zij daarvoor ontvangt hoeft geen LB te worden ingehouden.
Als Anja van deze 12u slechts 5u besteedt aan het schoonmaken van de apotheek, moet er wel LB op
haar (volledige) beloning worden ingehouden. In dat geval wordt namelijk niet meer voldaan aan de
voorwaarde dat Anja 90% of meer van haar tijd in het huishouden van de apotheker moet werken.
2
, 2.2.7 Tegenwoordige en vroegere dienstbetrekking
Bij loon uit tegenwoordige dienstbetrekking is sprake van een directe tegenprestatie voor de
verrichte arbeid. Dit is bij loon uit vroegere dienstbetrekking niet het geval. Het loon wordt dan
betaald o.g.v. de in het verleden verrichte arbeid.
Voorbeeld
Janneke is op 65-jarige leeftijd met pensioen gegaan. De pensioenuitkeringen die Janneke ontvangt,
vormen geen directe tegenprestatie voor de arbeid die zij in een bepaald tijdvak heeft verricht, maar
hangen samen met haar werkzaamheden in het verleden. Er is dan ook sprake van loon uit vroegere
dienstbetrekking.
2.3 Inhoudingsplichtige
2.3.1 Inleiding
De inhoudingsplichtige is verplicht loonbelasting in te houden op het loon van de werknemer en
deze vervolgens af te dragen aan de Belastingdienst. Zonder een in NL woonachtige of gevestigde
inhoudingsplichtige is er geen verplichte heffing van loonbelasting mogelijk.
Er kan ook sprake zijn van een fictieve vaste inrichting art. 6 lid 3 letter a LB
Voorbeeld
Een Nederlandse werknemer woont en werkt in Nederland, maar is werkzaam voor een in Duitsland
gevestigde werkgever. De Duitse werkgever beschikt in NL niet over een vaste inrichting of een vaste
vertegenwoordiger. De Duitse werkgever kan o.g.v. art. 6 lid 2 Wet LB daarom niet als
inhoudingsplichtige worden aangemerkt, waardoor er op het loon van de Nederlandse werknemer
geen Nederlandse loonbelasting moet worden ingehouden en afgedragen.
2.3.2 Inhoudingsplicht bij echte dienstbetrekkingen
Er bestaan 3 soorten inhoudingsplichtigen (art. 6 LB):
Degene tot wie één of meer personen in dienstbetrekking staan
o Uitsluitend betrekking op een huidige privaatrechtelijke of publiekrechtelijke
dienstbetrekking
Degene die aan één of meer personen loon uit vroegere dienstbetrekking tot hemzelf of een
ander verstrekt
o Enkel betrekking op de vroegere dienstbetrekking
Degene die ingevolge een aanspraak die niet tot het loon behoort, aan een of meer personen
uitkeringen of verstrekkingen doet uit een dienstbetrekking tot een ander
o Van belang voor het UWV, omdat zij belast is met het uitbetalen van uitkeringen
o.g.v. de sociale verzekeringen
2.3.3 Inhoudingsplicht bij fictieve dienstbetrekkingen
In art. 7 LB worden de fictieve inhoudingsplichtigen genoemd. Hieronder een overzicht met de
inhoudsingsplichtigen bij de fictieve dienstbetrekkingen:
Fictieve dienstbetrekking Fictieve inhoudingsplichtige
1. Aanneming van werk 1. Aanbesteder
2. Stagiair 2. Stagebedrijf
3. Meewerkend kind 3. Ouder(s)
4. Commissaris 4. Lichaam (nv of bv)
5. AB-houder 5. Vennootschap die geacht wordt het fictieve loon te betalen
6. Gelijkgestelde 6. Degene die het loon betaalt
7. Pseudowerknemer 7. Opdrachtgever
3
