Samenvatting Probleem 8 – Night, night!
Leerdoel 1: Wat is de functie van slaap?
Functies van slaap
Functies van slaap in het algemeen (SWS en REM-slaap)
• Hersenen laten rusten
• Consolidatie van het lange-termijn geheugen (declaratief en non-declaratief)
➢ Consolidatie declaratief geheugen: Slow-wave-sleep
➢ Consolidatie non-declaratief geheugen: REM-slaap
• Plasticiteit (nieuwe verbindingen tussen neuronen vormen, aanpassen aan
omgevingsinvloeden)
• Reparatie van het brein (herstellen van de activiteit, nieuwe neuronen vormen die van
belang zijn bij leren en geheugen).
• Energie besparen
• Stimuleren van het leren
Functies van Slow-wave-sleep (langzame slaap) SWS → Langzame golfactiviteit (ceberale cortex
niet actief)
• Hersenen rusten geven
• Consolidatie van het lange-termijn geheugen (declaratief)
• Herstellen dagelijkse activiteit
• Stimuleren van het leren
• Verlagen van stofwisseling/metabolisme in de hersenen
• Optimaal functioneren → fysiek en cognitief
Voorbeeld: concentratie, moeilijke cognitieve taken
• Vermindering glucose frontale kwab → SWS meest intens in frontale kwab
Functies van REM-slaap → onregelmatige en snelle golfactiviteit
Wat gebeurt er in REM-slaap? De ogen gaan sneller bewegen, hartslag veranderd, onregelmatig
ademen en de hersenen worden meer actief.
• Stimuleren van de hersenontwikkeling (de veranderingen die ontstaan vergemakkelijken)
Voorbeeld: baby’s meer in REM-slaap dan volwassenen.
• Stimuleren van het leren
• Hoge bewustzijn en alertheid
Wat is het verschil tussen SWS en REM-slaap?
SWS laten hersenen laten rusten & REM-slaap stimuleert de ontwikkeling van de hersenen (er vindt
meer activiteit plaats)
2 theorieën over de functie van slaap
➢ Repair- and - recuperation theories of sleep = homeostasis → De homeostase wordt
verstoord door het wakker zijn, hierdoor gaat de homeostase uit balans en is er slaap nodig
om de homeostase te herstellen.
Homeostase is de rustfase van het lichaam.
1
, ➢ Adaption theories of sleep = s’nachts actief zijn → Je slaapt om energie te besparen en je
slaapritme wordt aangepast aan je leefomstandigheden.
Voorbeeld: dolfijn blijft wakker om voor het kind te zorgen na de geboorte.
Heeft slaap een hogere cognitieve functie?
Nee, want dieren slapen ook en dit gebeurd uit verveling en is niet perse gezond.
Conclusie leerdoel = De functie van slaap is om energie te besparen, het geheugen te verbeteren, de
hersenontwikkeling en verbinding tussen neuronen te stimuleren, herinneringen opnieuw te
analysen etc. Er is een verschil tussen SWS en REM-slaap
Leerdoel 2: Hoeveel slaap heeft een individu nodig en wat is het effect van te weinig
slaap?
Effecten van te weinig slaap
- Stemmingswisselingen
- Vermoeidheid
- Slechte werkhouding
- Het activeren van immuunsysteem → hierdoor heb je het gevoel dat je ziek bent.
Dit komt door de afscheiding van cytokines. Het is een waarschuwing dat je homeostase niet
meer in balans is. Het immuunsysteem moet aan de slag
- Vergroten van aanwezige symptomen
- Prikkelbaarder
- Grotere kans op mentale ziektes
- (Hogere) bloeddruk → Vaker stress en het aanzetten van autonome zenuwstelsel
- Hormonale veranderingen
Bijkomend effect van te weinig slaap
Microsleep = kleine periodes van slaap (2 a 3 seconden).
Door te weinig slaap reageert iemand minder sterk op externe stimuli. Het heeft een klein effect op
het functioneren als er een slaaptekort is.
Voorbeeld: indommelen tijdens een college.
REM-slaap rebound fenomeen = Als je elke nacht slaaptekort hebt, hebt je grote neiging om sneller
in je REM-slaap te komen.
Bij slaaptekort krijgt de persoon meer REM-slaap om dit in te halen.
Verwerping → bij mensen met antidepressieva hadden ze geen REM-slaap nodig, verminderde ook
niet het geheugen.
Je hebt geen REM-slaap nodig als je nadat je wakker wordt 15 minuten actief bent. Je bent niet moe
en je ziet weinig effecten van REM-slaap.
Onderzoeken naar de weinig slaap
Kleitman – Hoe langer de studenten met de weinig slaap doorgingen, hoe lastiger ze konden
leren/studeren. Na verloop zag je alleen dat routinewerk nog lukte i.p.v. complex leren. Eerst merkte
ze er weinig van.
Dement – record om wakker te blijven voor 11 dagen. Er was geen abnormaal gedrag te zien. Na de
poging kwam de persoon direct terug in eigen ritme na 14 uur slaap.
2
Leerdoel 1: Wat is de functie van slaap?
Functies van slaap
Functies van slaap in het algemeen (SWS en REM-slaap)
• Hersenen laten rusten
• Consolidatie van het lange-termijn geheugen (declaratief en non-declaratief)
➢ Consolidatie declaratief geheugen: Slow-wave-sleep
➢ Consolidatie non-declaratief geheugen: REM-slaap
• Plasticiteit (nieuwe verbindingen tussen neuronen vormen, aanpassen aan
omgevingsinvloeden)
• Reparatie van het brein (herstellen van de activiteit, nieuwe neuronen vormen die van
belang zijn bij leren en geheugen).
• Energie besparen
• Stimuleren van het leren
Functies van Slow-wave-sleep (langzame slaap) SWS → Langzame golfactiviteit (ceberale cortex
niet actief)
• Hersenen rusten geven
• Consolidatie van het lange-termijn geheugen (declaratief)
• Herstellen dagelijkse activiteit
• Stimuleren van het leren
• Verlagen van stofwisseling/metabolisme in de hersenen
• Optimaal functioneren → fysiek en cognitief
Voorbeeld: concentratie, moeilijke cognitieve taken
• Vermindering glucose frontale kwab → SWS meest intens in frontale kwab
Functies van REM-slaap → onregelmatige en snelle golfactiviteit
Wat gebeurt er in REM-slaap? De ogen gaan sneller bewegen, hartslag veranderd, onregelmatig
ademen en de hersenen worden meer actief.
• Stimuleren van de hersenontwikkeling (de veranderingen die ontstaan vergemakkelijken)
Voorbeeld: baby’s meer in REM-slaap dan volwassenen.
• Stimuleren van het leren
• Hoge bewustzijn en alertheid
Wat is het verschil tussen SWS en REM-slaap?
SWS laten hersenen laten rusten & REM-slaap stimuleert de ontwikkeling van de hersenen (er vindt
meer activiteit plaats)
2 theorieën over de functie van slaap
➢ Repair- and - recuperation theories of sleep = homeostasis → De homeostase wordt
verstoord door het wakker zijn, hierdoor gaat de homeostase uit balans en is er slaap nodig
om de homeostase te herstellen.
Homeostase is de rustfase van het lichaam.
1
, ➢ Adaption theories of sleep = s’nachts actief zijn → Je slaapt om energie te besparen en je
slaapritme wordt aangepast aan je leefomstandigheden.
Voorbeeld: dolfijn blijft wakker om voor het kind te zorgen na de geboorte.
Heeft slaap een hogere cognitieve functie?
Nee, want dieren slapen ook en dit gebeurd uit verveling en is niet perse gezond.
Conclusie leerdoel = De functie van slaap is om energie te besparen, het geheugen te verbeteren, de
hersenontwikkeling en verbinding tussen neuronen te stimuleren, herinneringen opnieuw te
analysen etc. Er is een verschil tussen SWS en REM-slaap
Leerdoel 2: Hoeveel slaap heeft een individu nodig en wat is het effect van te weinig
slaap?
Effecten van te weinig slaap
- Stemmingswisselingen
- Vermoeidheid
- Slechte werkhouding
- Het activeren van immuunsysteem → hierdoor heb je het gevoel dat je ziek bent.
Dit komt door de afscheiding van cytokines. Het is een waarschuwing dat je homeostase niet
meer in balans is. Het immuunsysteem moet aan de slag
- Vergroten van aanwezige symptomen
- Prikkelbaarder
- Grotere kans op mentale ziektes
- (Hogere) bloeddruk → Vaker stress en het aanzetten van autonome zenuwstelsel
- Hormonale veranderingen
Bijkomend effect van te weinig slaap
Microsleep = kleine periodes van slaap (2 a 3 seconden).
Door te weinig slaap reageert iemand minder sterk op externe stimuli. Het heeft een klein effect op
het functioneren als er een slaaptekort is.
Voorbeeld: indommelen tijdens een college.
REM-slaap rebound fenomeen = Als je elke nacht slaaptekort hebt, hebt je grote neiging om sneller
in je REM-slaap te komen.
Bij slaaptekort krijgt de persoon meer REM-slaap om dit in te halen.
Verwerping → bij mensen met antidepressieva hadden ze geen REM-slaap nodig, verminderde ook
niet het geheugen.
Je hebt geen REM-slaap nodig als je nadat je wakker wordt 15 minuten actief bent. Je bent niet moe
en je ziet weinig effecten van REM-slaap.
Onderzoeken naar de weinig slaap
Kleitman – Hoe langer de studenten met de weinig slaap doorgingen, hoe lastiger ze konden
leren/studeren. Na verloop zag je alleen dat routinewerk nog lukte i.p.v. complex leren. Eerst merkte
ze er weinig van.
Dement – record om wakker te blijven voor 11 dagen. Er was geen abnormaal gedrag te zien. Na de
poging kwam de persoon direct terug in eigen ritme na 14 uur slaap.
2
