Internationale volksgezondheid
Gericht op verbeteren van gezondheid van gehele bevolking
Gericht op leveren health services die toegankelijk, betaalbaar.
geschikt en van goede kwaliteit zijn
functioneren gezondheidssysteem
Accesible, Afordable, Appropriae, Quality
Verschillende volksgezondheidniveau’s;
-Nationaal; Ministerie van volksgezondheid
-Primaire gezondheidszorg; health centers en sub-centers
-Secundaire gezondheidszorg; ziekenhuis
-Community niveau; community workers, families en individuen
Burden of disease; de impact van een gezondheidsprobleem op de omgeving, gemeten adhv
kosten, morbiditeit, mortaliteit
Determinanten van invloeden op gezondheid;
-Biomedical R & D (aanwezigheid pathogenen enz)
-Health care
-Behaviour/ lifestyle
-Environment (culture)
Interventiestrategieen:
-Primaire preventive (voorkomen ontstaan ve aandoening)
-Secundaire preventive (vroege detectie/screening zodat ziekte zich niet verder
ontwikkelt)
-Tertiare preventive (verminderen schade als iemand al ziek is)
Sociale rechtvaardigheid; speciale aandacht voor armen
aandacht voor ontwikkelingslanden en landen waar morbiditeit(aantal mensen
dat in bepaalde tijd een bepaalde ziekte hebben) en mortaliteit(sterfte) hoog zijn
en gezondheidssysteem matig functioneert
Geschiedenis zorg;
-Industriele Revolutie -slechte arbeidsomstandigheden
-kinderarbeid
-Urbanisering -slechte hygiene
-epidemieen; cholera ed hoge kindersterfte
-Utilitarisme -betere sanitatie
-start formeel beleid volksgzh
-toename kennis over infectieziekten
-start interventieprogramma‟s (1900)
-daling kindersterfte
-komst ab
1920 -eerste internationale organisaties
-liefdadigheidsinstellingen opgericth (Rockefeller)
1950 -public health tasks defined
-oprichting VN, WHO
-family planning
-economische crisis leidt tot neo-liberal health
1990 -HIV/aids epidemie en oprichting UNAIDS
1
, -nadruk op kosteneffectiviteit
heden -toenemende opkomst chronische ziektes
Grote uitdagingen;
-Kindersterfte <5jr longontsteking, malaria, diarree, ondervoeding
-Sterfte aan infectieziekte tbc, malaria, AIDS
-Maternale/perinatale complicaties
-Betere sanitaire voorzieningen
-Obesitas
-Rokers (in ontwikkelingslanden)
-Armoede neemt nauwelijks af
Millenium Development Goals
1. Uitbannen extreme armoede en honger Halveren
2. Universeel primaire educatie
3. Geslachtsgelijkheid
4. Reduceren kindersterfte
5. Verbeteren gzh van moeders in en rondom zwangerschap
6. Uitbannen/onder controle houden HIV/AIDS/malaria enz.
7. Verbeteren leefomgeving
8. Global partnership for development
WHO (1948)
Gezondheid is een status van compleet fysiek, mentaal en sociaal welzijn en niet enkel de
afwezigheid van ziekte.
Probleem; in de praktijk niet houdbaar
-afwezigheid van ziekte (bij afwezigheid van symptomen kun je wel ziek
zijn)
-je kunt tijdens de zwangerschap te maken hebben met misselijkheid maar
jezelf nog steeds als gezond beschouwen
Gezondheidsdeterminanten ( roken, leeftijd, omgeving enz.) vs. Oorzaken
Bv.
-Individueel niveau; Onderliggende determinant (kolenmijnwerker), omgeving als proximate
determinant(blootstelling aan luchtdeeltjes), health status outcome(longziekte)
-Household niveau; laag inkomen (inkomen/wealth), lage voedingsinname (proximate
determinant), ondergewicht (health status/outcome)
Incidentie; nieuwe gevallen van ziekte
Prevalentie; nieuwe en oude gevallen tezamen
Populatie at risk; deel van de populatie dat de ziekte nog kan ontwikkelen
Incidentie; nieuwe gevallen (over de tijd)
totale populatie at risk x 1000
prevalentie; aantal bestaande gevallen
totale populatie x1000
2
, Mortaliteit; aantal doden in de populatie tov de grootte vd populatie per tijdseenheid
uitgedrukt in x1000
premature mortality; dood voordat degene de leeftijd heeft bereikt waarop hij/zij normaal een
naturlijke dood zou sterven
-zuigelingensterfte <1
-kindersterfte <5
crude death rate; totaal aantal doden per jaar per 1000 mensen. Over de hele wereld is dit
gemiddeld 8.24 per 1000 per jaar.
-Perinatale mortality rate; de som van het aantal neonatale en fetale doden (doodgeborenen)
per 1000 geboortes.
-Neonatale mortality rate; aantal doden bij kinderen die minder dan 28 dagen oud zijn per
1000 geborenen per jaar.
-Maternal mortality rate; aantal doden ten gevolge van een zwangerschap per 100.000
geboortes.
Standarised mortality rate (SMR); het aantal verwachte doden adh van leeftijd, geslacht enz.
per jaar.
Age –specific mortality rate (AMSR); totaal aan tal doden per jaar per 1000 mensen van een
bepaalde leeftijd.
Lethaliteitspercentage; aantal mensen met een bepaalde ziekte dat sterft ten gevogle van deze
ziekte
=case-facility ratio: 18 vd 20 mensen met een ziekte gaan dood in populatie van 100.000
mortaliteit; 18/100.000
case-facility ratio; 18/20
morbiditeit; een disability die een persoon ondervindt ten gevolge van zijn/haar ziekte
Extent of disability; hoe erg de ziekte is (0=ok, 1=dood)
Impairment: verliezen van psychologische, fysiologische, anatomische structuur of functie
(function limitation)
Disability; activiteiten limitatie
Handicap; nadeel wat een persoon ondervindt door het impairment of de disability (role
limitation)
Actieve(going out en looking for diseases) en passieve(sitting back and waiting for diseases to
be noted) surveillance
Composite measures; single-numbers summaries of mortaliteit en morbiditeit in een populatie
3
Gericht op verbeteren van gezondheid van gehele bevolking
Gericht op leveren health services die toegankelijk, betaalbaar.
geschikt en van goede kwaliteit zijn
functioneren gezondheidssysteem
Accesible, Afordable, Appropriae, Quality
Verschillende volksgezondheidniveau’s;
-Nationaal; Ministerie van volksgezondheid
-Primaire gezondheidszorg; health centers en sub-centers
-Secundaire gezondheidszorg; ziekenhuis
-Community niveau; community workers, families en individuen
Burden of disease; de impact van een gezondheidsprobleem op de omgeving, gemeten adhv
kosten, morbiditeit, mortaliteit
Determinanten van invloeden op gezondheid;
-Biomedical R & D (aanwezigheid pathogenen enz)
-Health care
-Behaviour/ lifestyle
-Environment (culture)
Interventiestrategieen:
-Primaire preventive (voorkomen ontstaan ve aandoening)
-Secundaire preventive (vroege detectie/screening zodat ziekte zich niet verder
ontwikkelt)
-Tertiare preventive (verminderen schade als iemand al ziek is)
Sociale rechtvaardigheid; speciale aandacht voor armen
aandacht voor ontwikkelingslanden en landen waar morbiditeit(aantal mensen
dat in bepaalde tijd een bepaalde ziekte hebben) en mortaliteit(sterfte) hoog zijn
en gezondheidssysteem matig functioneert
Geschiedenis zorg;
-Industriele Revolutie -slechte arbeidsomstandigheden
-kinderarbeid
-Urbanisering -slechte hygiene
-epidemieen; cholera ed hoge kindersterfte
-Utilitarisme -betere sanitatie
-start formeel beleid volksgzh
-toename kennis over infectieziekten
-start interventieprogramma‟s (1900)
-daling kindersterfte
-komst ab
1920 -eerste internationale organisaties
-liefdadigheidsinstellingen opgericth (Rockefeller)
1950 -public health tasks defined
-oprichting VN, WHO
-family planning
-economische crisis leidt tot neo-liberal health
1990 -HIV/aids epidemie en oprichting UNAIDS
1
, -nadruk op kosteneffectiviteit
heden -toenemende opkomst chronische ziektes
Grote uitdagingen;
-Kindersterfte <5jr longontsteking, malaria, diarree, ondervoeding
-Sterfte aan infectieziekte tbc, malaria, AIDS
-Maternale/perinatale complicaties
-Betere sanitaire voorzieningen
-Obesitas
-Rokers (in ontwikkelingslanden)
-Armoede neemt nauwelijks af
Millenium Development Goals
1. Uitbannen extreme armoede en honger Halveren
2. Universeel primaire educatie
3. Geslachtsgelijkheid
4. Reduceren kindersterfte
5. Verbeteren gzh van moeders in en rondom zwangerschap
6. Uitbannen/onder controle houden HIV/AIDS/malaria enz.
7. Verbeteren leefomgeving
8. Global partnership for development
WHO (1948)
Gezondheid is een status van compleet fysiek, mentaal en sociaal welzijn en niet enkel de
afwezigheid van ziekte.
Probleem; in de praktijk niet houdbaar
-afwezigheid van ziekte (bij afwezigheid van symptomen kun je wel ziek
zijn)
-je kunt tijdens de zwangerschap te maken hebben met misselijkheid maar
jezelf nog steeds als gezond beschouwen
Gezondheidsdeterminanten ( roken, leeftijd, omgeving enz.) vs. Oorzaken
Bv.
-Individueel niveau; Onderliggende determinant (kolenmijnwerker), omgeving als proximate
determinant(blootstelling aan luchtdeeltjes), health status outcome(longziekte)
-Household niveau; laag inkomen (inkomen/wealth), lage voedingsinname (proximate
determinant), ondergewicht (health status/outcome)
Incidentie; nieuwe gevallen van ziekte
Prevalentie; nieuwe en oude gevallen tezamen
Populatie at risk; deel van de populatie dat de ziekte nog kan ontwikkelen
Incidentie; nieuwe gevallen (over de tijd)
totale populatie at risk x 1000
prevalentie; aantal bestaande gevallen
totale populatie x1000
2
, Mortaliteit; aantal doden in de populatie tov de grootte vd populatie per tijdseenheid
uitgedrukt in x1000
premature mortality; dood voordat degene de leeftijd heeft bereikt waarop hij/zij normaal een
naturlijke dood zou sterven
-zuigelingensterfte <1
-kindersterfte <5
crude death rate; totaal aantal doden per jaar per 1000 mensen. Over de hele wereld is dit
gemiddeld 8.24 per 1000 per jaar.
-Perinatale mortality rate; de som van het aantal neonatale en fetale doden (doodgeborenen)
per 1000 geboortes.
-Neonatale mortality rate; aantal doden bij kinderen die minder dan 28 dagen oud zijn per
1000 geborenen per jaar.
-Maternal mortality rate; aantal doden ten gevolge van een zwangerschap per 100.000
geboortes.
Standarised mortality rate (SMR); het aantal verwachte doden adh van leeftijd, geslacht enz.
per jaar.
Age –specific mortality rate (AMSR); totaal aan tal doden per jaar per 1000 mensen van een
bepaalde leeftijd.
Lethaliteitspercentage; aantal mensen met een bepaalde ziekte dat sterft ten gevogle van deze
ziekte
=case-facility ratio: 18 vd 20 mensen met een ziekte gaan dood in populatie van 100.000
mortaliteit; 18/100.000
case-facility ratio; 18/20
morbiditeit; een disability die een persoon ondervindt ten gevolge van zijn/haar ziekte
Extent of disability; hoe erg de ziekte is (0=ok, 1=dood)
Impairment: verliezen van psychologische, fysiologische, anatomische structuur of functie
(function limitation)
Disability; activiteiten limitatie
Handicap; nadeel wat een persoon ondervindt door het impairment of de disability (role
limitation)
Actieve(going out en looking for diseases) en passieve(sitting back and waiting for diseases to
be noted) surveillance
Composite measures; single-numbers summaries of mortaliteit en morbiditeit in een populatie
3
