Week 2
Je kunt alleen goed uitbesteden (= inkopen) als je weet wat je van de leverancier verwacht. Hoe koop
ik diensten in? Wat is mij inkoopstrategie? Welke stappen zijn er in het inkoopproces?
Uitbestedingsmogelijkheden =
Strategic sourcing kan gedefinieerd worden als: ‘Het realiseren van bedrijfsstrategie en
bedrijfsdoelstellingen door het maken van een bewuste keuze tussen welke activiteiten zelf te doen,
welke activiteiten uit te besteden of vorm te geven in andere samenwerkingsverbanden’. Strategic
sourcing beperkt zich dus niet tot de afweging zelf doen of uitbesteden, maar kijkt naar alle
mogelijke manieren om activiteiten te organiseren. De verschillende sourcingsscenario’s kort
toegelicht:
- Shared service center (SSC)
Een SSC is een organisatiedoel dat tot taak heeft het leveren van diensten op een specifieke
specialisatie aan de operationele eenheden van die onderneming. Een SSC is dus feitelijk een
centrale facilitaire organisatie die voor alle bedrijfsonderdelen werkt. Voordelen: één
centraal punt voor de klant, het realiseren van schaalvoordelen, verhogen van de
productiviteit door standaardisatie en procesoptimalisatie, werken op basis van service
overeenkomsten en kennisdeling en synergie. Nadelen: het leidt tot standaardisatie.
- Single service-uitbesteding
Bij single service-uitbesteding is er sprake van uitbesteding van één enkele operationele
dienst aan één specialistische dienstverlener. Voordeel: specialistische dienstverleners met
veel kennis en ervaring, kosten verlaging, meer flexibiliteit bij krimp of groei en meer focus
op kernactiviteiten.
- Multi service-uitbesteding
Bij multi service-uitbesteding maakt een facilitaire organisatie de keuze om een aantal
activiteiten/diensten te bundelen en deze bundeling van diensten in één pakket onder te
brengen bij één dienstverlener. Voordeel: reduceert het aantal dienstverleners, leidt tot
minder afstemming en coördinatie.
- Integrated facility management
IFM is het uitbesteden van alle operationele facilitaire processen en de daarbij behorende
regieactiviteiten aan één externe partij. Verder op bladzijde 68 en 69.
- PPS en DBFMO
PPS staat voor publiek-private samenwerking. Het is een samenwerkingsvorm tussen
overheid en één of meer private ondernemingen. Bij een PPS is er sprake van behoud van
eigen identiteit en verantwoordelijkheid om gezamenlijk een project te realiseren op basis
van een heldere en optimale taak- en risicoverdeling. De meest voorkomende vorm van PPS
is DBFMO. Het staat voor Design, Build, Finance, Maintain en Operate. Een DBFMO-contract
is een geïntegreerde contractvorm, waarbij diverse onderdelen van een bouwproject door de
opdrachtgever aan de opdrachtnemer worden overgedragen, inclusief de financiering, het
onderhoud en de levering van dienstverlening.
,Inkoopbeleid =
- Professionalisering inkoop door:
Klant oriëntatie
Cross functionele benadering (rekening houden met overige
bedrijfsactiviteiten binnen de organisatie)
Resultaatgerichtheid
- Inkoopbeleid: vertaling van strategie van organisatie naar inkoopbeleid
Voorbeeld: duurzaamheid, social return
Inkopen op niveau = (operationeel, tactisch, strategisch)
- Operationeel = uitvoerende inkoopactiviteiten: bestellen, bewaken, levertijden, controleren
- Tactisch = specificeren inkoopbehoefte, leveranciers selecteren en contracteren
- Strategisch = gericht op lange termijn, activiteiten zijn van invloed op positie organisatie
Inkoopportfolio benadering: Kraljic
Wat kost dienstverlening? Facilitaire kosten =
- Investeringen
- Exploitatiekosten
- Total life cycle cost
Facilitaire kosten – NEN 2748 =
- Huisvesting
- Diensten en middelen
- ICT
- Externe voorzieningen
- Facility management
Besturingsvormen en besturingsfilosofie =
- Beheersing
- Betrokkenheid
Besturingsvormen =
- Kostencentrum
- Servicecentrum
- Business unit
- (zelfstandige) facilitaire onderneming
, Kostencentrum =
- Geen doorbelasting van facilitaire kosten
- Budget is gebaseerd op realisatiecijfers vorig jaar
- Kosten ten laste van de concernbegroting
- Overleg tussen concernleiding en FM-er over kwaliteit en kwantiteit van dienstverlening
- Kosten zijn vaak de bepalende factor
Servicecentrum =
- Eigen resultaatverantwoordelijkheid voor de facilitaire organisatie
- Producten en diensten worden tegen de integrale kostprijs ‘verkocht’>
kostendoorberekening
- Dienstverlening moet aansluiten op eisen en wensen van de klanten
- Intern ondernemerschap
- Gedwongen winkelnering
Business unit =
- Geen gedwongen winkelnering
- Streven naar winst
- Klantcontacten op allerlei niveaus
- Klant is opdrachtgever en afnemer
- Externe markt
Hefboom producten Strategische producten
Hoog (Koffiebonen, diesel) (Volvo’s
veiligheidssysteem)
Invloed op Laag Routine producten Bottleneck producten
(Bureau (Knelpuntproduct)
de winst benodigdheden)
Eenvoudig Moeilijk
Te verkrijgen
Prijs belangrijk Kwaliteit belangrijk
Hoog strategie bv: samenwerken goede
leverancier uitknijpen relatie opbouwen met
leverancier
Aantal leveranciers Strategie inkoper:
Laag
Invloed op verminderen
leveranciers werk
Gelegenheid goed dan
kopen, zoek
de winst laten doen, alternatieven
inkoopproces
maximaliseren
Eenvoudig Moeilijk
Te verkrijgen
Je kunt alleen goed uitbesteden (= inkopen) als je weet wat je van de leverancier verwacht. Hoe koop
ik diensten in? Wat is mij inkoopstrategie? Welke stappen zijn er in het inkoopproces?
Uitbestedingsmogelijkheden =
Strategic sourcing kan gedefinieerd worden als: ‘Het realiseren van bedrijfsstrategie en
bedrijfsdoelstellingen door het maken van een bewuste keuze tussen welke activiteiten zelf te doen,
welke activiteiten uit te besteden of vorm te geven in andere samenwerkingsverbanden’. Strategic
sourcing beperkt zich dus niet tot de afweging zelf doen of uitbesteden, maar kijkt naar alle
mogelijke manieren om activiteiten te organiseren. De verschillende sourcingsscenario’s kort
toegelicht:
- Shared service center (SSC)
Een SSC is een organisatiedoel dat tot taak heeft het leveren van diensten op een specifieke
specialisatie aan de operationele eenheden van die onderneming. Een SSC is dus feitelijk een
centrale facilitaire organisatie die voor alle bedrijfsonderdelen werkt. Voordelen: één
centraal punt voor de klant, het realiseren van schaalvoordelen, verhogen van de
productiviteit door standaardisatie en procesoptimalisatie, werken op basis van service
overeenkomsten en kennisdeling en synergie. Nadelen: het leidt tot standaardisatie.
- Single service-uitbesteding
Bij single service-uitbesteding is er sprake van uitbesteding van één enkele operationele
dienst aan één specialistische dienstverlener. Voordeel: specialistische dienstverleners met
veel kennis en ervaring, kosten verlaging, meer flexibiliteit bij krimp of groei en meer focus
op kernactiviteiten.
- Multi service-uitbesteding
Bij multi service-uitbesteding maakt een facilitaire organisatie de keuze om een aantal
activiteiten/diensten te bundelen en deze bundeling van diensten in één pakket onder te
brengen bij één dienstverlener. Voordeel: reduceert het aantal dienstverleners, leidt tot
minder afstemming en coördinatie.
- Integrated facility management
IFM is het uitbesteden van alle operationele facilitaire processen en de daarbij behorende
regieactiviteiten aan één externe partij. Verder op bladzijde 68 en 69.
- PPS en DBFMO
PPS staat voor publiek-private samenwerking. Het is een samenwerkingsvorm tussen
overheid en één of meer private ondernemingen. Bij een PPS is er sprake van behoud van
eigen identiteit en verantwoordelijkheid om gezamenlijk een project te realiseren op basis
van een heldere en optimale taak- en risicoverdeling. De meest voorkomende vorm van PPS
is DBFMO. Het staat voor Design, Build, Finance, Maintain en Operate. Een DBFMO-contract
is een geïntegreerde contractvorm, waarbij diverse onderdelen van een bouwproject door de
opdrachtgever aan de opdrachtnemer worden overgedragen, inclusief de financiering, het
onderhoud en de levering van dienstverlening.
,Inkoopbeleid =
- Professionalisering inkoop door:
Klant oriëntatie
Cross functionele benadering (rekening houden met overige
bedrijfsactiviteiten binnen de organisatie)
Resultaatgerichtheid
- Inkoopbeleid: vertaling van strategie van organisatie naar inkoopbeleid
Voorbeeld: duurzaamheid, social return
Inkopen op niveau = (operationeel, tactisch, strategisch)
- Operationeel = uitvoerende inkoopactiviteiten: bestellen, bewaken, levertijden, controleren
- Tactisch = specificeren inkoopbehoefte, leveranciers selecteren en contracteren
- Strategisch = gericht op lange termijn, activiteiten zijn van invloed op positie organisatie
Inkoopportfolio benadering: Kraljic
Wat kost dienstverlening? Facilitaire kosten =
- Investeringen
- Exploitatiekosten
- Total life cycle cost
Facilitaire kosten – NEN 2748 =
- Huisvesting
- Diensten en middelen
- ICT
- Externe voorzieningen
- Facility management
Besturingsvormen en besturingsfilosofie =
- Beheersing
- Betrokkenheid
Besturingsvormen =
- Kostencentrum
- Servicecentrum
- Business unit
- (zelfstandige) facilitaire onderneming
, Kostencentrum =
- Geen doorbelasting van facilitaire kosten
- Budget is gebaseerd op realisatiecijfers vorig jaar
- Kosten ten laste van de concernbegroting
- Overleg tussen concernleiding en FM-er over kwaliteit en kwantiteit van dienstverlening
- Kosten zijn vaak de bepalende factor
Servicecentrum =
- Eigen resultaatverantwoordelijkheid voor de facilitaire organisatie
- Producten en diensten worden tegen de integrale kostprijs ‘verkocht’>
kostendoorberekening
- Dienstverlening moet aansluiten op eisen en wensen van de klanten
- Intern ondernemerschap
- Gedwongen winkelnering
Business unit =
- Geen gedwongen winkelnering
- Streven naar winst
- Klantcontacten op allerlei niveaus
- Klant is opdrachtgever en afnemer
- Externe markt
Hefboom producten Strategische producten
Hoog (Koffiebonen, diesel) (Volvo’s
veiligheidssysteem)
Invloed op Laag Routine producten Bottleneck producten
(Bureau (Knelpuntproduct)
de winst benodigdheden)
Eenvoudig Moeilijk
Te verkrijgen
Prijs belangrijk Kwaliteit belangrijk
Hoog strategie bv: samenwerken goede
leverancier uitknijpen relatie opbouwen met
leverancier
Aantal leveranciers Strategie inkoper:
Laag
Invloed op verminderen
leveranciers werk
Gelegenheid goed dan
kopen, zoek
de winst laten doen, alternatieven
inkoopproces
maximaliseren
Eenvoudig Moeilijk
Te verkrijgen
