Inleiding belastingheffing ondernemingen en particulieren
Hoofdstuk 2 Algemene aspecten
2.1 Belastingen in Nederland
Functies:
Budgettaire functie: Nederland moet over voldoende middelen kunnen beschikken
om collectieve uitgaven te doen. De belangrijkste inkomensbron voor de schatkist
is de belastingopbrengst.
Instrumentele functie: belastingen worden ook ingezet als middel om een bepaald
sociaal of economisch doel te bereiken.
Waarborg functie: om de waarde van de rechtstaat te behouden. De wetgeving
moet bijvoorbeeld rechtsgelijkheid en rechtszekerheid bieden.
Soort belasting subject en object van heffing
Inkomstenbelasting Mensen over hun inkomen
Loonbelasting Mensen over hun loon
Vennootschapsbelasting Lichamen over hun winst
Omzetbelasting Ondernemers over de toegevoegde waarde van hun
omzet
Onroerendezaakbelasting Mensen en lichamen over een eigen pand
Erfbelasting Mensen en lichamen over een ontvangen erfenis
Schenkbelasting Mensen en lichamen over een ontvangen schenking
Kansspelbelasting Mensen en lichamen over een gewonnen prijs uit een
kansspel
Motorrijtuigenbelasting Mensen en lichamen over auto- of motorbezit
Overdrachtsbelasting Mensen en lichamen over een verkrijging van een
onroerende zaak
Hondenbelasting Hondenbezitters over hun hond
Er zijn belastingen die wel samenhangen en belastingen die niet samenhangen.
Inkomstenbelasting en loonbelasting hangen met elkaar samen.
Draagkrachtbeginsel: als een persoon inkomen geniet, kan hij bijdragen aan de
collectieve lastendruk.
belastingheffing hangt dwingend af van iemands mogelijkheid om belasting te
betalen.
Profijtbeginsel: je moet belasting betalen, omdat je gebaat bent (of geacht wordt te zijn)
bij de activiteiten van de overheid.
In de wet inkomstenbelasting 2001 onderscheiden we drie soorten inkomens:
Box 1: belastbaar inkomen uit werk en woning.
tarief: progressief, maximaal 52%
Box 2: belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang.
tarief: 25%
Box 3: belastbaar inkomen uit sparen en beleggen.
forfaitair rendement ad 4%
tarief: 30%
Bij het vaststellen van iemands draagkracht worden doorgaan ook persoonlijke
omstandigheden in de weging betrokken.
heffingskorting persoonsgebonden aftrek
Nadelen instrumentele maatregelen:
Gedrag van burgers is lastig te beïnvloeden; de maatschappij laat zich niet
makkelijke sturen.
De effectiviteit en doelmatigheid van instrumentele maatregelen laat zich moeilijk
toetsen.
,2.2 Belastingen in het dagelijks leven
Wettelijke systematiek in vijf stappen:
1. Onder de naam loonbelasting wordt van werknemers een directe belasting geheven.
2. Loon is al hetgeen dat uit een dienstbetrekking of een vroegere dienstbetrekking wordt
genoten.
3. De inkomstenbelasting wordt geheven over het door de belastingverplichtige in het
kalanderjaar genoten belastbare inkomen uit werk, woning, etc.
4. Inkomen uit werk en woning is het gezamenlijke bedrag van de belastbare winst uit
onderneming, het belastbare loon, etc.
5. Onder loon moet worden verstaan het loon overeenkomstig met de wettelijke
bepalingen van de loonbelasting.
De ingehouden loonbelasting mag worden verrekend met de verschuldigde
inkomstenbelasting.
we noemen loonbelasting ook wel een voorheffing op de inkomstenbelasting.
2.3 Verschillende grondslagen, tarieven en genietingsmomenten
Box 1
Winst uit onderneming
Loon
Resultaat uit overige werkzaamheden
Periodieke uitkeringen en verstrekkingen
Inkomsten uit eigen woning
Negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen
Negatief persoonsgebonden aftrekposten
Verminderd met het saldo van de uitgaven voor:
Inkomensvoorzieningen verminderd met de persoonsgebonden aftrek voor zover
mogelijk
Eventuele te verrekenen verliezen uit werk en woning uit voorgaande en volgende
jaren
Box 2
Voordelen uit aanmerkelijk belasting
Verminderd met:
De persoonsgebonden aftrek voor zover mogelijk
Eventuele te verrekenen verliezen uit aanmerkelijk belang uit voorgaande en
volgende jaren
Box 3
Inkomen uit sparen en beleggen
Verminderd met:
De persoonsgebonden aftrek voor zover mogelijk
Rangorde: het eerst genoemde wetsartikel gaat voor (box 1box 2 box 3).
De allocatie van schulden vindt plaats aan de hand van de vraag waarvoor de schuld is
aangegaan.
Een negatief inkomen is niet te verrekenen met een positief inkomen in een andere box.
Uitzonderingen: Persoonsgebonden aftrek wordt ‘over de boxen heen’
verrekend.
Verlies uit aanmerkelijk belang in box 2 is 25% verrekenbaar
met de verschuldigde belasting over het box 1 inkomen.
, 2.4 Een huis kopen
Het fiscale inkomen uit de eigen woning wordt gevormd door het eigen woning forfait
minus de renten op de schuld van de eigen woning nooit positief.
De eigen woning waarde van de woning is de volgens de wet waardering onroerende
zaken (WOZ) vastgestelde waarde.
Begrip eigen woning:
Gebouw (of duurzaam aan een plaatsgebonden schip/woonwagen)
Anders dan tijdelijk als hoofdverblijf ter beschikking staan
Op grond van ‘eigendom’
De rente van de schulden is gedurende maximaal dertig jaar in mindering te brengen op
het inkomen van box 1.
2.5 Belastingheffing bij partners
Begrip partner:
Niet duurzaam gescheiden levende echtgenoten
Geregistreerde partners
Ongehuwd samenwonende die allebei op hetzelfde woonadres in de GBA staan
ingeschreven
Een of meer voorwaarden:
- Notarieel samenlevingscontract
- Pensioenregeling als partners
- Kind
- Beide eigenaar hoofdverblijf
Hoofdstuk 3 Arbeid
3.1 Inkomensbegrip
Bron van inkomen:
Voordeel behaald door deelname in het economische verkeer
Het voordeel is redelijkerwijs te verwachten
Niet: inkomen uit familiesfeer of hobbysfeer
In theorie zijn er belaste en onbelaste bronvoordelen, maar uiteindelijk valt (nagenoeg)
alles in box 3.
3.2 De loonbelasting en de bron dienstbetrekking in de inkomenbelasting
3.3 Dienstbetrekking
De werknemer heeft zich verplicht om enige tijd persoonlijk arbeid te verrichten
De werkgever is verplicht om de werknemer voor arbeid loon te betalen
Tussen de werknemer en werkgever bestaat een gezagsverhouding
3.4 Inhoudingsplichtige
De werkgever
Verstrekker van loon uit vroegere dienstbetrekking
Een inhoudingsplichtige moet zich aanmelden bij de belastingdienst en tijdig de
ingehouden loonheffing afdragen samen met het indienen van de aangifte voor de
loonheffingen. Ook rust op hem de verplichting een jaaropgave te verstrekken waarop
alle gegevens staan die van belang zijn voor de heffing van inkomstenbelasting van de
werknemer.
Belangrijkste elementen jaaropgave:
Het loon, omdat dit als box 1 inkomen voor de inkomensbelasting kwalificeert.
De ingehouden loonheffing, omdat dit een verrekenbare voorheffing op de
inkomstenbelasting is
Het totaalbedrag aan verrekende arbeidskorting, omdat de arbeidskorting voor de
inkomstenbelasting minimaal gesteld wordt op het bedrag aan arbeidskorting voor
de loonheffing.
Hoofdstuk 2 Algemene aspecten
2.1 Belastingen in Nederland
Functies:
Budgettaire functie: Nederland moet over voldoende middelen kunnen beschikken
om collectieve uitgaven te doen. De belangrijkste inkomensbron voor de schatkist
is de belastingopbrengst.
Instrumentele functie: belastingen worden ook ingezet als middel om een bepaald
sociaal of economisch doel te bereiken.
Waarborg functie: om de waarde van de rechtstaat te behouden. De wetgeving
moet bijvoorbeeld rechtsgelijkheid en rechtszekerheid bieden.
Soort belasting subject en object van heffing
Inkomstenbelasting Mensen over hun inkomen
Loonbelasting Mensen over hun loon
Vennootschapsbelasting Lichamen over hun winst
Omzetbelasting Ondernemers over de toegevoegde waarde van hun
omzet
Onroerendezaakbelasting Mensen en lichamen over een eigen pand
Erfbelasting Mensen en lichamen over een ontvangen erfenis
Schenkbelasting Mensen en lichamen over een ontvangen schenking
Kansspelbelasting Mensen en lichamen over een gewonnen prijs uit een
kansspel
Motorrijtuigenbelasting Mensen en lichamen over auto- of motorbezit
Overdrachtsbelasting Mensen en lichamen over een verkrijging van een
onroerende zaak
Hondenbelasting Hondenbezitters over hun hond
Er zijn belastingen die wel samenhangen en belastingen die niet samenhangen.
Inkomstenbelasting en loonbelasting hangen met elkaar samen.
Draagkrachtbeginsel: als een persoon inkomen geniet, kan hij bijdragen aan de
collectieve lastendruk.
belastingheffing hangt dwingend af van iemands mogelijkheid om belasting te
betalen.
Profijtbeginsel: je moet belasting betalen, omdat je gebaat bent (of geacht wordt te zijn)
bij de activiteiten van de overheid.
In de wet inkomstenbelasting 2001 onderscheiden we drie soorten inkomens:
Box 1: belastbaar inkomen uit werk en woning.
tarief: progressief, maximaal 52%
Box 2: belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang.
tarief: 25%
Box 3: belastbaar inkomen uit sparen en beleggen.
forfaitair rendement ad 4%
tarief: 30%
Bij het vaststellen van iemands draagkracht worden doorgaan ook persoonlijke
omstandigheden in de weging betrokken.
heffingskorting persoonsgebonden aftrek
Nadelen instrumentele maatregelen:
Gedrag van burgers is lastig te beïnvloeden; de maatschappij laat zich niet
makkelijke sturen.
De effectiviteit en doelmatigheid van instrumentele maatregelen laat zich moeilijk
toetsen.
,2.2 Belastingen in het dagelijks leven
Wettelijke systematiek in vijf stappen:
1. Onder de naam loonbelasting wordt van werknemers een directe belasting geheven.
2. Loon is al hetgeen dat uit een dienstbetrekking of een vroegere dienstbetrekking wordt
genoten.
3. De inkomstenbelasting wordt geheven over het door de belastingverplichtige in het
kalanderjaar genoten belastbare inkomen uit werk, woning, etc.
4. Inkomen uit werk en woning is het gezamenlijke bedrag van de belastbare winst uit
onderneming, het belastbare loon, etc.
5. Onder loon moet worden verstaan het loon overeenkomstig met de wettelijke
bepalingen van de loonbelasting.
De ingehouden loonbelasting mag worden verrekend met de verschuldigde
inkomstenbelasting.
we noemen loonbelasting ook wel een voorheffing op de inkomstenbelasting.
2.3 Verschillende grondslagen, tarieven en genietingsmomenten
Box 1
Winst uit onderneming
Loon
Resultaat uit overige werkzaamheden
Periodieke uitkeringen en verstrekkingen
Inkomsten uit eigen woning
Negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen
Negatief persoonsgebonden aftrekposten
Verminderd met het saldo van de uitgaven voor:
Inkomensvoorzieningen verminderd met de persoonsgebonden aftrek voor zover
mogelijk
Eventuele te verrekenen verliezen uit werk en woning uit voorgaande en volgende
jaren
Box 2
Voordelen uit aanmerkelijk belasting
Verminderd met:
De persoonsgebonden aftrek voor zover mogelijk
Eventuele te verrekenen verliezen uit aanmerkelijk belang uit voorgaande en
volgende jaren
Box 3
Inkomen uit sparen en beleggen
Verminderd met:
De persoonsgebonden aftrek voor zover mogelijk
Rangorde: het eerst genoemde wetsartikel gaat voor (box 1box 2 box 3).
De allocatie van schulden vindt plaats aan de hand van de vraag waarvoor de schuld is
aangegaan.
Een negatief inkomen is niet te verrekenen met een positief inkomen in een andere box.
Uitzonderingen: Persoonsgebonden aftrek wordt ‘over de boxen heen’
verrekend.
Verlies uit aanmerkelijk belang in box 2 is 25% verrekenbaar
met de verschuldigde belasting over het box 1 inkomen.
, 2.4 Een huis kopen
Het fiscale inkomen uit de eigen woning wordt gevormd door het eigen woning forfait
minus de renten op de schuld van de eigen woning nooit positief.
De eigen woning waarde van de woning is de volgens de wet waardering onroerende
zaken (WOZ) vastgestelde waarde.
Begrip eigen woning:
Gebouw (of duurzaam aan een plaatsgebonden schip/woonwagen)
Anders dan tijdelijk als hoofdverblijf ter beschikking staan
Op grond van ‘eigendom’
De rente van de schulden is gedurende maximaal dertig jaar in mindering te brengen op
het inkomen van box 1.
2.5 Belastingheffing bij partners
Begrip partner:
Niet duurzaam gescheiden levende echtgenoten
Geregistreerde partners
Ongehuwd samenwonende die allebei op hetzelfde woonadres in de GBA staan
ingeschreven
Een of meer voorwaarden:
- Notarieel samenlevingscontract
- Pensioenregeling als partners
- Kind
- Beide eigenaar hoofdverblijf
Hoofdstuk 3 Arbeid
3.1 Inkomensbegrip
Bron van inkomen:
Voordeel behaald door deelname in het economische verkeer
Het voordeel is redelijkerwijs te verwachten
Niet: inkomen uit familiesfeer of hobbysfeer
In theorie zijn er belaste en onbelaste bronvoordelen, maar uiteindelijk valt (nagenoeg)
alles in box 3.
3.2 De loonbelasting en de bron dienstbetrekking in de inkomenbelasting
3.3 Dienstbetrekking
De werknemer heeft zich verplicht om enige tijd persoonlijk arbeid te verrichten
De werkgever is verplicht om de werknemer voor arbeid loon te betalen
Tussen de werknemer en werkgever bestaat een gezagsverhouding
3.4 Inhoudingsplichtige
De werkgever
Verstrekker van loon uit vroegere dienstbetrekking
Een inhoudingsplichtige moet zich aanmelden bij de belastingdienst en tijdig de
ingehouden loonheffing afdragen samen met het indienen van de aangifte voor de
loonheffingen. Ook rust op hem de verplichting een jaaropgave te verstrekken waarop
alle gegevens staan die van belang zijn voor de heffing van inkomstenbelasting van de
werknemer.
Belangrijkste elementen jaaropgave:
Het loon, omdat dit als box 1 inkomen voor de inkomensbelasting kwalificeert.
De ingehouden loonheffing, omdat dit een verrekenbare voorheffing op de
inkomstenbelasting is
Het totaalbedrag aan verrekende arbeidskorting, omdat de arbeidskorting voor de
inkomstenbelasting minimaal gesteld wordt op het bedrag aan arbeidskorting voor
de loonheffing.
