Samenvatting Hoofdstuk 9 Bloedsomloop Biologie ○ VWO ○ Nectar

Hoofdstuk 9 Bloedsomloop

§1 Hart en bloedsomloop 2

§2 Bloeddruk 3

§3 Regeling hartwerking 3

§4 Stoffentransport 4



Als je een bepaald begrip zoekt, kan je natuurlijk gewoon op je laptop Ctrl + f
(Windows, Linux en Chrome OS) of ⌘ + f (Mac) gebruiken. Succes met leren!

, §1 Hart en bloedsomloop
Spieren trainen
Je kan je hartspier trainen. Door bij cardio af te wisselen tussen 50-60% en 80-90% van de maximale
hartslagfrequentie neemt de hartspier toe in dikte en kracht.

Een hartslag
Een menselijk hart bestaat uit twee helften met beiden een boezem en een kamer. Bij een hartslag
trekken eerst de boezems samen en daarna de kamers. Vervolgens is er een korte pauze. Met een
stethoscoop hoor je twee tonen: de eerste toon ontstaat door het sluiten van de kleppen tussen
boezem en kamer, de hartkleppen. De tweede toon door het sluiten van de kleppen tussen de
kamers en slagaders, de slagaderkleppen. Een hartslag bestaat uit 3 fasen: het vullen van de kamers,
het leegpersen van de kamers en een korte pauze. Deze fasen lopen links en rechts synchroon. Ze
vormen de hartcyclus.
1. Diastole: de kamers en de boezems zijn ontspannen. Het bloed stroomt door de boezems de
kamers in.
2. Boezemsystole: de boezems persen het bloed de kamers in.
3. De kamersystole: de kamers persen het bloed de slagaders in.
De druk zorgt ervoor dat de hartkleppen sluiten, de slagaderkleppen openen en het bloed de
longslagaders en de aorta in gaat.

Bloedsomloop
De rechter harthelft pompt O2-arm bloed door de longslagaders naar de longen. O2-rijk bloed
stroomt door de longaders terug naar de linkerboezem. Dit is de kleine bloedsomloop. De linker
harthelft pompt het O2-rijke bloed via de aorta en slagaders naar de organen, waar een deel van de
O2 opgenomen wordt. O2-arm bloed loopt weer terug via de aders en holle ader naar de
rechterboezem: de grote bloedsomloop. Dit samen vormt de dubbele bloedsomloop.
Slagaders zijn vernoemd naar het orgaan waar ze naartoe gaan. De eerste slagader die naar het hart
gaat heet de kransslagader. Ook aders zijn vernoemd naar het orgaan waar ze vandaan komen. De
‘hartaders’ heten kransaders. De grote aders naar de rechterboezem heten de holle aders en de ader
tussen darmen en lever is de poortader. In de weefsels stroomt het bloed door haarvaten. Je bloed
zit dus altijd in een bloedvat: gesloten bloedsomloop. Door de dubbele gesloten bloedsomloop is de
O2-transport snel.
Bij dieren met een enkelvoudige of open bloedsomloop verloopt dit trager.

Embryonale bloedsomloop
Een ongeboren baby krijgt zuurstof van de moeder via de navelstreng. Het bloed wat nu zuurstofrijk
is, mengt zich in de holle ader van de baby met zuurstofarm bloed. In de rechter harthelft komt dus
half O2-rijk bloed. Bij ongeboren baby’s spelen de longen nog geen rol bij gaswisseling, dus stroomt
lang niet al het bloed eerst naar de longen. Het bloed stroomt via een opening (foramen ovale) van
de rechter naar de linker harthelft. Een andere route is de verbinding tussen de longslagader en de
aorta (ductus Botalli). Na de geboorte vinden 5 veranderingen in bloedsomloop plaats:
1. De longen vullen zich met lucht. Vanaf dan stroomt er meer bloed naar de longen.
2. Het foramen ovale sluit en de druk wordt in de linker harthelft groter dan in de rechter. In de
eerste weken vergroeit het foramen ovale met het tussenschot. Al het bloed gaat nu eerst
naar de longen.
3. De ductus Botalli sluit.
4. Het bloedvat tussen de navelstrengader en de holle ader sluit.
5. Bloedvaten van de navelstreng verschrompelen.