H2. Wat is terrorisme?
De term terrorisme komt uit de Latijnse woorden terror (hevige angst, paniek) en terrere (vervullen
met angst of angst aanjagen). Terrorisme is niet de enige term die gebruikt wordt. Denk ook aan
rebellen en extremisten.
De term terrorisme is moeilijk te definiëren
Terrorisme is moeilijk te definiëren vanwege drie redenen:
1. Het is een subjectief begrip
2. Het is afhankelijk van context en tijdsgeest
3. Politieke belangen spelen een rol
De één zijn terrorist is de ander zijn vrijheidsstrijder
Wat we wel of niet terrorisme noemen, hangt af van hoe je het ziet. Een voorbeeld daarvan is
Öcalan, de leider van de PKK (Koerdische Arbeiderspartij). Voor de Verenigde Staten is hij een
terrorist, maar voor veel Koerden is hij een vrijheidsstrijder. De PKK helpt echter Syriërs in de strijd
tegen Islamitische Staat. In feite is de PKK daar een bondgenoot van de Verenigde Staten: ‘de vijand
van mijn vijand is mijn vriend’.
Kortom: wat we onder terrorisme verstaan verandert door de tijd én is afhankelijk van context.
Daarnaast spelen ook politieke belangen een rol. Een voorbeeld is Nelson Mandela. Hij gebruikte
geweld om het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime ten val te brengen. Sommigen noemden hem een
terrorist (bijv. de Engelse premier), anderen gaven hem juist steun (bijv. Nelson Mandelabrug).
Het belang van een definitie
Een eenduidige definitie van terrorisme is van belang omdat;
- Het de internationale samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding bevordert
- Het politieke onduidelijkheid kan wegnemen
- Het misbruik van de term kan beperken
- Het kan bijdragen aan de wetenschappelijke vergelijkbaarheid van data
Definitie volgens het boek
Terrorisme is een instrument om via aanslagen aandacht, angst en onrust te genereren, om zo
politieke doelen te bereiken. Terrorisme is daarmee een middel om een bepaald doel te bereiken.
Tactiek en strategie
Terrorisme als instrument:
- Strategie (welke doelen)
- Tactiek (wijze waarop)
, H3. Doelen en werking van terrorisme
De politieke doelen van terroristen zijn uiteenlopend. Er is een indeling te maken volgens Europol.
Groepen kennen meestal een mix van motivaties, maar meestal domineert er één. De vijf zijn:
1. Religieus geïnspireerd terrorisme
2. Etnonationalistisch en separatistisch terrorisme
3. Extreemlinks en anarchistisch terrorisme
4. Extreemrechts terrorisme
5. Single issue-terrorisme
6. Staatsterrorisme
1. Religieus geïnspireerd terrorisme
Er is sprake van religieus geïnspireerd terrorisme wanneer individuen, groeperingen, netwerken of
organisaties religie (islam, christendom, sektes) gebruiken om hun daden te rechtvaardigen.
Voorbeelden hiervan zijn Islamitische Staat (IS), Boko Haram en de Ku Klux Klan (KKK).
De islamitische groeperingen kunnen ook in verband worden gebracht met jihadistische ideologie.
Hierbij gaat het om de beëindiging van de westerse invloed in de islamitische wereld, de herovering
van het land van de islam en het stichten van een wereldwijd islamitisch rijk.
2. Etnonationalistisch terrorisme
Dit betreft groeperingen met een etnonationalitische ideologie: zij streven naar aansluiting bij een
ander land of zelfbeschikking van een bepaalde regio.
Voorbeelden hiervan zijn de IRA, ETA en de Tamil Tijgers.
3. Links-extremistisch terrorisme
Groeperingen in deze categorie streven naar een radicale verandering van het politieke, sociale en
economische systeem ten gunste van een extreem links politiek systeem. Het is meestal
revolutionair, tegen de staat gericht en antikapitalistisch.
Voorbeelden hiervan zijn de FARC en de RAF
4. Rechts-extremistisch terrorisme
Rechtsextremistische terroristische groeperingen streven naar een totale verandering van het
politieke, sociale en economische systeem. Ze zijn bijv. nationaalsocialistisch, fascistisch of racistisch.
Voorbeelden hiervan zijn Breivik en de NSU (dönormoorden)
5. Single issue-terrorisme
Hierbij gaat het om groepen en individuen die gemotiveerd zijn door een specifieke kwestie of thema
en die niet gericht zijn op bredere sociaal-politieke of economische veranderingen.
Voorbeelden zijn radicale groepen die zich richten op dierenrechten en anti-abortus
Voorbeeld is de Animal Liberation Front (ALF), maar ook Volkert van der Graaf
De term terrorisme komt uit de Latijnse woorden terror (hevige angst, paniek) en terrere (vervullen
met angst of angst aanjagen). Terrorisme is niet de enige term die gebruikt wordt. Denk ook aan
rebellen en extremisten.
De term terrorisme is moeilijk te definiëren
Terrorisme is moeilijk te definiëren vanwege drie redenen:
1. Het is een subjectief begrip
2. Het is afhankelijk van context en tijdsgeest
3. Politieke belangen spelen een rol
De één zijn terrorist is de ander zijn vrijheidsstrijder
Wat we wel of niet terrorisme noemen, hangt af van hoe je het ziet. Een voorbeeld daarvan is
Öcalan, de leider van de PKK (Koerdische Arbeiderspartij). Voor de Verenigde Staten is hij een
terrorist, maar voor veel Koerden is hij een vrijheidsstrijder. De PKK helpt echter Syriërs in de strijd
tegen Islamitische Staat. In feite is de PKK daar een bondgenoot van de Verenigde Staten: ‘de vijand
van mijn vijand is mijn vriend’.
Kortom: wat we onder terrorisme verstaan verandert door de tijd én is afhankelijk van context.
Daarnaast spelen ook politieke belangen een rol. Een voorbeeld is Nelson Mandela. Hij gebruikte
geweld om het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime ten val te brengen. Sommigen noemden hem een
terrorist (bijv. de Engelse premier), anderen gaven hem juist steun (bijv. Nelson Mandelabrug).
Het belang van een definitie
Een eenduidige definitie van terrorisme is van belang omdat;
- Het de internationale samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding bevordert
- Het politieke onduidelijkheid kan wegnemen
- Het misbruik van de term kan beperken
- Het kan bijdragen aan de wetenschappelijke vergelijkbaarheid van data
Definitie volgens het boek
Terrorisme is een instrument om via aanslagen aandacht, angst en onrust te genereren, om zo
politieke doelen te bereiken. Terrorisme is daarmee een middel om een bepaald doel te bereiken.
Tactiek en strategie
Terrorisme als instrument:
- Strategie (welke doelen)
- Tactiek (wijze waarop)
, H3. Doelen en werking van terrorisme
De politieke doelen van terroristen zijn uiteenlopend. Er is een indeling te maken volgens Europol.
Groepen kennen meestal een mix van motivaties, maar meestal domineert er één. De vijf zijn:
1. Religieus geïnspireerd terrorisme
2. Etnonationalistisch en separatistisch terrorisme
3. Extreemlinks en anarchistisch terrorisme
4. Extreemrechts terrorisme
5. Single issue-terrorisme
6. Staatsterrorisme
1. Religieus geïnspireerd terrorisme
Er is sprake van religieus geïnspireerd terrorisme wanneer individuen, groeperingen, netwerken of
organisaties religie (islam, christendom, sektes) gebruiken om hun daden te rechtvaardigen.
Voorbeelden hiervan zijn Islamitische Staat (IS), Boko Haram en de Ku Klux Klan (KKK).
De islamitische groeperingen kunnen ook in verband worden gebracht met jihadistische ideologie.
Hierbij gaat het om de beëindiging van de westerse invloed in de islamitische wereld, de herovering
van het land van de islam en het stichten van een wereldwijd islamitisch rijk.
2. Etnonationalistisch terrorisme
Dit betreft groeperingen met een etnonationalitische ideologie: zij streven naar aansluiting bij een
ander land of zelfbeschikking van een bepaalde regio.
Voorbeelden hiervan zijn de IRA, ETA en de Tamil Tijgers.
3. Links-extremistisch terrorisme
Groeperingen in deze categorie streven naar een radicale verandering van het politieke, sociale en
economische systeem ten gunste van een extreem links politiek systeem. Het is meestal
revolutionair, tegen de staat gericht en antikapitalistisch.
Voorbeelden hiervan zijn de FARC en de RAF
4. Rechts-extremistisch terrorisme
Rechtsextremistische terroristische groeperingen streven naar een totale verandering van het
politieke, sociale en economische systeem. Ze zijn bijv. nationaalsocialistisch, fascistisch of racistisch.
Voorbeelden hiervan zijn Breivik en de NSU (dönormoorden)
5. Single issue-terrorisme
Hierbij gaat het om groepen en individuen die gemotiveerd zijn door een specifieke kwestie of thema
en die niet gericht zijn op bredere sociaal-politieke of economische veranderingen.
Voorbeelden zijn radicale groepen die zich richten op dierenrechten en anti-abortus
Voorbeeld is de Animal Liberation Front (ALF), maar ook Volkert van der Graaf
