Plaque en tandsteen, gingivitis, cariës 1.0
Leerdoel algemeen:
Je weet hoe tandplaque als biofilm ontstaat en
Kan het gevolg voor de mondgezondheid benoemen en weet hoe tandplaque,
tandsteen, gingivitis en cariës kunnen worden voorkomen.
Je kent de rol van de mondhygiënist hierbij
Preventie:
Het geheel van doelbewuste initiatieven die anticiperen op risicofactoren (=
handelen voordat het probleem ontstaat) en ageren wanneer eerste signalen zich
ontwikkelen en de problematiek aan het ontstaan is.
- Primaire preventie:
o Voorkomen dat iets ontstaat (zoals voorlichting en instructie)
- Secundaire preventie:
o Voorkomen dat iets verergert of verder gaat (zoals verwijderen tandsteen)
- Tertiaire preventie:
o Voorkomen dat iets opnieuw ontstaat of terugkomt (zoals behandelen
gaatjes/cariës)
Traditionele aandachtspunten in de tandheelkunde:
1. Cariës
2. Parodontale problemen
3. Gebitsslijtage
4. Tandeloosheid
*Mannen vaker last van gebitsslijtage dan vrouwen.
*Laagopgeleiden vaker last van gebitsslijtage dan hoogopgeleiden.
Plaque gerelateerde mondaandoeningen:
Cariës
Gingivitis en parodontitis
, Basiskennis plaque
Tandplaque:
o Bacteriële afzetting op gebitselementen of andere vaste structuren in de
mondholte
o Hetgeen door spoelen verwijderd wordt noemt men débris (in literatuur ook
wel sordes of materia alba)
Samenstelling plaque:
70% uit bacteriën
Tussenstof in de vorm van:
o Bacteriële producten
o Speekseleiwitten
o Uit voeding opgeloste stoffen (o.a. suikers)
o Resten van epitheelcellen/granulocyten
Detectie plaque:
- Verschillende methoden om plaque zichtbaar te maken
Locatie meeste plaque:
- Vrijwel iedereen heeft plaque
- Op molaren wordt meer plaque geconstateerd dan op frontelementen
- Plaque komt meer linguaal voor dan vestibulair
- Meer plaque op de onder molaren aanwezig dan op de boven molaren
- Links in de mond wordt ongeveer evenveel plaque aangetrokken als rechts.
Conclusie: De plaats waar de meeste plaque wordt aangetrokken is linguaal van de
onder molaren.
Voorbeelden plaque indices:
Silness-Löe Index (1964)
o Meet de dikte (hoeveelheid) plaque.
Plaque control record (O’ Leary T, Drake R, Naylor, 1972)
o Meet de aan- of afwezigheid van supra gingivaal tandplaque langs de gingiva
rand.
Index/indices:
De index (meervoud indices) is het Latijnse woord voor de wijsvinger en wordt als
begrip gebruikt om iets aan te duiden:
o Index/indices worden gebruikt bij wetenschappelijk onderzoek
o Index/indices worden gebruikt binnen de patiëntenzorg
Leerdoel algemeen:
Je weet hoe tandplaque als biofilm ontstaat en
Kan het gevolg voor de mondgezondheid benoemen en weet hoe tandplaque,
tandsteen, gingivitis en cariës kunnen worden voorkomen.
Je kent de rol van de mondhygiënist hierbij
Preventie:
Het geheel van doelbewuste initiatieven die anticiperen op risicofactoren (=
handelen voordat het probleem ontstaat) en ageren wanneer eerste signalen zich
ontwikkelen en de problematiek aan het ontstaan is.
- Primaire preventie:
o Voorkomen dat iets ontstaat (zoals voorlichting en instructie)
- Secundaire preventie:
o Voorkomen dat iets verergert of verder gaat (zoals verwijderen tandsteen)
- Tertiaire preventie:
o Voorkomen dat iets opnieuw ontstaat of terugkomt (zoals behandelen
gaatjes/cariës)
Traditionele aandachtspunten in de tandheelkunde:
1. Cariës
2. Parodontale problemen
3. Gebitsslijtage
4. Tandeloosheid
*Mannen vaker last van gebitsslijtage dan vrouwen.
*Laagopgeleiden vaker last van gebitsslijtage dan hoogopgeleiden.
Plaque gerelateerde mondaandoeningen:
Cariës
Gingivitis en parodontitis
, Basiskennis plaque
Tandplaque:
o Bacteriële afzetting op gebitselementen of andere vaste structuren in de
mondholte
o Hetgeen door spoelen verwijderd wordt noemt men débris (in literatuur ook
wel sordes of materia alba)
Samenstelling plaque:
70% uit bacteriën
Tussenstof in de vorm van:
o Bacteriële producten
o Speekseleiwitten
o Uit voeding opgeloste stoffen (o.a. suikers)
o Resten van epitheelcellen/granulocyten
Detectie plaque:
- Verschillende methoden om plaque zichtbaar te maken
Locatie meeste plaque:
- Vrijwel iedereen heeft plaque
- Op molaren wordt meer plaque geconstateerd dan op frontelementen
- Plaque komt meer linguaal voor dan vestibulair
- Meer plaque op de onder molaren aanwezig dan op de boven molaren
- Links in de mond wordt ongeveer evenveel plaque aangetrokken als rechts.
Conclusie: De plaats waar de meeste plaque wordt aangetrokken is linguaal van de
onder molaren.
Voorbeelden plaque indices:
Silness-Löe Index (1964)
o Meet de dikte (hoeveelheid) plaque.
Plaque control record (O’ Leary T, Drake R, Naylor, 1972)
o Meet de aan- of afwezigheid van supra gingivaal tandplaque langs de gingiva
rand.
Index/indices:
De index (meervoud indices) is het Latijnse woord voor de wijsvinger en wordt als
begrip gebruikt om iets aan te duiden:
o Index/indices worden gebruikt bij wetenschappelijk onderzoek
o Index/indices worden gebruikt binnen de patiëntenzorg
