Organisatie
Organisatie elementen:
- Samenwerkingsverband van een groep mensen; samenwerkingsverbanden
- Gemeenschappelijke doelstelling(en) en taken; doelgericht
- Formeel juridische constructie en eventueel a.d.h.v. doelen: formeel
- vastgestelde reikwijdte en “macht”; relatief permanent
- Bepaalde organisatiestructuren (functie- en taakverdeling, coördinatiemechanismen, etc.)
en processen (communicatie, machtsverhoudingen, besluitvormingsprocessen, etc.);
middelen en technologie
- Formele interne regels en procedures. Coordinatie en taakverdeling
Organisatie
Een organisatie is een systeem dat voortdurend in beweging is en bepaalde hulpbronnen (input)
transformeert (through-put) tot een bepaald eindproduct of – resultaat (output / outcome).
INPUT >>>>THROUGH-PUT >>>>OUTPUT / OUTCOME BELEIDS-VASTSTELLING:
>>>(-)ORGANISATIE>>(-)UITVOERING>>(-)RESULTAAT
Leiderschap
Leider:
- Visie over richting: vernieuwt en ontwikkelt
- Richt zich op mensen
- Inspireert
- Denkt op lange termijn
- Stelt vragen: wat?.......waarom?
- Gaat niet voor de status quo.
- Creëert volgers / neemt mensen mee als gevolg van de uitgedragen visie.
De manager:
- Richt zich op systemen
- Korte termijn
- Aanvaart status quo en/of voert verandering uit in
- opdracht van…
- Zet bestaande middelen in om een doel te bereiken
- Aandacht voor details
- Controleert
- Bestuurt
- Wat, wie en wanneer
- Productie
,Publiek – Privaat/ Organisatie
Publiek - Privaat
Publieke organisaties maken deel uit van een parlementair politieke keten van bestuur en worden
geconfronteerd met andere uitdagingen en eisen dan private organisaties (Christensen et al. 2007).
• Een bredere set van belangen met daaraan gekoppelde normen en
• waarden dan in de private sector
• Leiders van publieke organisaties moeten verantwoording afleggen aan
• burgers en het electoraat en niet aan speciale groepen
• Grotere openheid/transparantie, gelijk behandelen van belanghebbenden,
• onpartijdig zijn en voorspelbaar beleid
• Publiek- Privaat
Vraag:
Hoe scherp is de dichotomie tussen publiek – privaat?
Antwoord: Minder scherp dan op het eerste gezicht lijkt.
Want: Publiek-private samenwerking komt steeds meer voor = Externalisatie van overheidstaken.
Bepalende issues:
1. In hoeverre valt een organisatie onder overheidsregels?
2. In hoeverre is de organisatie publiek of privaat eigendom?
Resultaat: vaak geen dichotomie, maar een continuüm.
Publiek
Publieke organisaties zijn:
- Multifunctioneel: (deels) Tegenstrijdige belangen moeten afgewogen worden
- Openbaarheid vs. Privacy
- Professionaliteit vs. Politieke loyaliteit
- Efficiency en Effectiviteit vs. (politieke) Haalbaarheid
- Overwegingen m.b.t. rechtmatigheid vs. Politieke meerderheden
Publ. orgs.
- Opereren niet in een vrije markt, zelfs niet bij externalisatie.
- Hebben mede als taak om effecten van de vrije markt te corrigeren.
- Voorbeelden: Publieke goederen lokken free-rider gedrag uit
- Reguleren bij onkunde en/of fout gedrag van individuele burgers
- Voorkomen of corrigeren spill-over van bedrijven/fabrieken (milieu)
Publieke organisaties maken deel uit van een parlementair politieke keten van bestuur en worden
geconfronteerd met andere uitdagingen en eisen dan private organisaties (Christensen et al. 2007).
Een bredere set van belangen met daaraan gekoppelde normen en waarden dan in de private
sector
Grotere openheid/transparantie, gelijk behandelen van belanghebbenden, onpartijdig zijn en
voorspelbaar beleid.
Leiders van publieke organisaties moeten verantwoording afleggen aan burgers en het
electoraat: ook als er sprake is van PPS.
, “Voordelen” van Publiek Private Samenwerking (PPS)
o Vaak sneller afgerond, daardoor vaker binnen budget;
o Marktpartijen worden medeverantwoordelijk voor het proces, denken mee over
oplossingen en kunnen zelfstandiger werken;
o Bouw en beheer uitbesteden aan dezelfde partijen dan blijven bedenkers
verantwoordelijk voor gebruik en onderhoud;
o Uitvoering wordt uitbesteed. Overheid (Rijkswaterstaat) kan met minder mensen gelijke
of betere kwaliteit leveren.
Verantwoording afleggen.
Juridische status bepaalt hoe verantwoording wordt afgelegd.
a. Publiekrecht : publiekrechtelijke basis (Staats- en Bestuursrecht)
b. Privaatrecht : privaatrechtelijke basis (BW),
c. Unilateraal (publiek) of multilateraal (privaat) karakter is bepalend.
Verband met financiering:
Publiek: via democratische weg
Privaat : via verantwoording aan de opdrachtgever, bij private organisatie die een publieke taak uitvoert.
Externalisering van overheidsdiensten - Woningbouwcorporaties
- Verzelfstandiging: buiten de (lokale) overheid sinds 80-er jaren met in 1995 de
bruteringsoperatie > financiële verzelfstandiging.
- Besluit Beheer Sociale Huursector (BBSH) 1993, bestuurlijke verzelfstandiging.
- Woningcorporaties kunnen vervolgens activiteiten ondernemen die geheel binnen de
private sector liggen.
- Potentieel probleem: publieke sector actoren gaan de private sector markt op.
Publiek <> Privaat
Problemen:
- decentralisatie, externalisatie, privatisering, PPS: Hoe zit het met uitvoering van
maatschappelijke taken, die met reden een monopolie van de overheid waren?
- Grotere afstand van de politiek verantwoordelijke……..
- Hoe vindt de controle plaats op de uitvoering en de financiën?
Arnold Heertje over Noord-Zuidlijn, Amsterdam.
- Publiek-Privaat: Gem. Amsterdam vs. Bouwcombinatie NZ-lijn.
- Publieke en private partijen hebben tegengestelde belangen
- Publiek: politiek prestige onder het mom van behartigen van publieke belangen zoals
werkgelegenheid, woningbouw en duurzaamheid.
- Overheden leggen geld op tafel: hoe wordt dit geregeld en wat gebeurd na realisatie van het
project?
- (Volkskrant, april 2005)
Alg. Rekenkamer:
Achtergrondstudie naar Publieke Organisaties en private activiteiten (2012) van Kadaster, Rijksdienst
Wegverkeer en Onderwijsinstellingen (Univ’s, HBO’s en ROC’s).
Organisatie elementen:
- Samenwerkingsverband van een groep mensen; samenwerkingsverbanden
- Gemeenschappelijke doelstelling(en) en taken; doelgericht
- Formeel juridische constructie en eventueel a.d.h.v. doelen: formeel
- vastgestelde reikwijdte en “macht”; relatief permanent
- Bepaalde organisatiestructuren (functie- en taakverdeling, coördinatiemechanismen, etc.)
en processen (communicatie, machtsverhoudingen, besluitvormingsprocessen, etc.);
middelen en technologie
- Formele interne regels en procedures. Coordinatie en taakverdeling
Organisatie
Een organisatie is een systeem dat voortdurend in beweging is en bepaalde hulpbronnen (input)
transformeert (through-put) tot een bepaald eindproduct of – resultaat (output / outcome).
INPUT >>>>THROUGH-PUT >>>>OUTPUT / OUTCOME BELEIDS-VASTSTELLING:
>>>(-)ORGANISATIE>>(-)UITVOERING>>(-)RESULTAAT
Leiderschap
Leider:
- Visie over richting: vernieuwt en ontwikkelt
- Richt zich op mensen
- Inspireert
- Denkt op lange termijn
- Stelt vragen: wat?.......waarom?
- Gaat niet voor de status quo.
- Creëert volgers / neemt mensen mee als gevolg van de uitgedragen visie.
De manager:
- Richt zich op systemen
- Korte termijn
- Aanvaart status quo en/of voert verandering uit in
- opdracht van…
- Zet bestaande middelen in om een doel te bereiken
- Aandacht voor details
- Controleert
- Bestuurt
- Wat, wie en wanneer
- Productie
,Publiek – Privaat/ Organisatie
Publiek - Privaat
Publieke organisaties maken deel uit van een parlementair politieke keten van bestuur en worden
geconfronteerd met andere uitdagingen en eisen dan private organisaties (Christensen et al. 2007).
• Een bredere set van belangen met daaraan gekoppelde normen en
• waarden dan in de private sector
• Leiders van publieke organisaties moeten verantwoording afleggen aan
• burgers en het electoraat en niet aan speciale groepen
• Grotere openheid/transparantie, gelijk behandelen van belanghebbenden,
• onpartijdig zijn en voorspelbaar beleid
• Publiek- Privaat
Vraag:
Hoe scherp is de dichotomie tussen publiek – privaat?
Antwoord: Minder scherp dan op het eerste gezicht lijkt.
Want: Publiek-private samenwerking komt steeds meer voor = Externalisatie van overheidstaken.
Bepalende issues:
1. In hoeverre valt een organisatie onder overheidsregels?
2. In hoeverre is de organisatie publiek of privaat eigendom?
Resultaat: vaak geen dichotomie, maar een continuüm.
Publiek
Publieke organisaties zijn:
- Multifunctioneel: (deels) Tegenstrijdige belangen moeten afgewogen worden
- Openbaarheid vs. Privacy
- Professionaliteit vs. Politieke loyaliteit
- Efficiency en Effectiviteit vs. (politieke) Haalbaarheid
- Overwegingen m.b.t. rechtmatigheid vs. Politieke meerderheden
Publ. orgs.
- Opereren niet in een vrije markt, zelfs niet bij externalisatie.
- Hebben mede als taak om effecten van de vrije markt te corrigeren.
- Voorbeelden: Publieke goederen lokken free-rider gedrag uit
- Reguleren bij onkunde en/of fout gedrag van individuele burgers
- Voorkomen of corrigeren spill-over van bedrijven/fabrieken (milieu)
Publieke organisaties maken deel uit van een parlementair politieke keten van bestuur en worden
geconfronteerd met andere uitdagingen en eisen dan private organisaties (Christensen et al. 2007).
Een bredere set van belangen met daaraan gekoppelde normen en waarden dan in de private
sector
Grotere openheid/transparantie, gelijk behandelen van belanghebbenden, onpartijdig zijn en
voorspelbaar beleid.
Leiders van publieke organisaties moeten verantwoording afleggen aan burgers en het
electoraat: ook als er sprake is van PPS.
, “Voordelen” van Publiek Private Samenwerking (PPS)
o Vaak sneller afgerond, daardoor vaker binnen budget;
o Marktpartijen worden medeverantwoordelijk voor het proces, denken mee over
oplossingen en kunnen zelfstandiger werken;
o Bouw en beheer uitbesteden aan dezelfde partijen dan blijven bedenkers
verantwoordelijk voor gebruik en onderhoud;
o Uitvoering wordt uitbesteed. Overheid (Rijkswaterstaat) kan met minder mensen gelijke
of betere kwaliteit leveren.
Verantwoording afleggen.
Juridische status bepaalt hoe verantwoording wordt afgelegd.
a. Publiekrecht : publiekrechtelijke basis (Staats- en Bestuursrecht)
b. Privaatrecht : privaatrechtelijke basis (BW),
c. Unilateraal (publiek) of multilateraal (privaat) karakter is bepalend.
Verband met financiering:
Publiek: via democratische weg
Privaat : via verantwoording aan de opdrachtgever, bij private organisatie die een publieke taak uitvoert.
Externalisering van overheidsdiensten - Woningbouwcorporaties
- Verzelfstandiging: buiten de (lokale) overheid sinds 80-er jaren met in 1995 de
bruteringsoperatie > financiële verzelfstandiging.
- Besluit Beheer Sociale Huursector (BBSH) 1993, bestuurlijke verzelfstandiging.
- Woningcorporaties kunnen vervolgens activiteiten ondernemen die geheel binnen de
private sector liggen.
- Potentieel probleem: publieke sector actoren gaan de private sector markt op.
Publiek <> Privaat
Problemen:
- decentralisatie, externalisatie, privatisering, PPS: Hoe zit het met uitvoering van
maatschappelijke taken, die met reden een monopolie van de overheid waren?
- Grotere afstand van de politiek verantwoordelijke……..
- Hoe vindt de controle plaats op de uitvoering en de financiën?
Arnold Heertje over Noord-Zuidlijn, Amsterdam.
- Publiek-Privaat: Gem. Amsterdam vs. Bouwcombinatie NZ-lijn.
- Publieke en private partijen hebben tegengestelde belangen
- Publiek: politiek prestige onder het mom van behartigen van publieke belangen zoals
werkgelegenheid, woningbouw en duurzaamheid.
- Overheden leggen geld op tafel: hoe wordt dit geregeld en wat gebeurd na realisatie van het
project?
- (Volkskrant, april 2005)
Alg. Rekenkamer:
Achtergrondstudie naar Publieke Organisaties en private activiteiten (2012) van Kadaster, Rijksdienst
Wegverkeer en Onderwijsinstellingen (Univ’s, HBO’s en ROC’s).
