Pedagogiek samenvatting
Toets over:
- Basisboek opvoeding
- Basisboek opvoedingsvraagstukken
- Muzische agogische methodiek paragraaf 5.4
- Collegestof (de namen zijn dan belangrijk)
Muzisch agogische methodiek paragraaf 5.4
Muzisch agogisch handelen speelt zich af in een agogische setting. Wat er in zo’n setting gebeurt is
natuurlijk afhankelijk van het soort instelling. In grote lijnen kun je voor de beschrijving daarvan
gebruik maken van de indeling in strategieën:
- Eerstegraadsstrategie » het geheel van orthopedagogisch handelen in de leefsituatie, dat beoogt
door het op specifieke wijze houding geven aan relatie, klimaatcreatie en situatiehantering, als
passend antwoord op de vraagstelling van een kind, het vastgelopen proces van opvoeden en
ontwikkelen weer in gang zetten.
Het is de keuze voor de beste leefsituatie voor de cliënt. Toegepast op muzisch agogisch werken
betekent dit, dat je gaat kijken hoe je muzische middelen kunt inzetten binnen de leefsituatie. Je zet
dus muzische middelen in om de relatie, het klimaat en de situatie aan te passen aan de vragen van
een cliënt of een groep.
- Tweedegraadsstrategie » Direct of indirect op de persoonlijkheidsontwikkeling inwerkende
therapieën en trainingen met een scherp omschreven werkwijze en doelstelling, die gedurende de
periode van één of enkele uren per week worden toegepast, om sensorische, motorische of verbale
remmingen weg te nemen of persoonlijkheidsontwikkelingsprocessen te versnellen. Je kunt
muzische middelen toch ook wel plaatsen bij de tweedegraadsstrategieën, namelijk al je doelbewust
werkt aan (een onderdeel van) de hulpvraag van een cliënt.
- Derdegraads strategie » je moet rekening houden met wat iemand wil en kan, voordat je besluiten
neemt over de leefsituatie of de therapieën die je voor iemand uitzoekt. Deze theorie is terug te
vinden in het omgaan met appels en appelwaarde, daarbij houd je rekening met de belangstelling
van een cliënt.
De strategieën vloeien voort uit de hulpvraag en vinden hun beslag in een handelingsplan. Dat
handelingsplan is opgesteld op grond van de observatie, analyse en diagnose van de situatie van de
cliënt.
,Basisboek opvoeding
Hoofdstuk 1
De samenleving vind dat elk kind enige vorm van opvoeding nodig heeft. Je kunt een kind niet
verzorgen zonder het in een of andere vorm ook op te voeden » “een kind is op opvoeding
aangewezen” – Lodewijks-Francken
Overheid voelt zich mede verantwoordelijk voor de opvoeding allerlei zaken roepen
verantwoordelijkheid gevoelens op van de overheid (ja dit is een rare zin).. » dus de opvoeding is ook
een politiek item.
• Het gezin, belangrijkste bij de opvoeding:
- Veranderingen die het gezin in onze tijd ondergaan en de druk waaraan het onderhevig is:
• de structuur van het gezin verandert in een snel tempo door allerlei maatschappelijke
ontwikkelingen. (bijvoorbeeld een huismoeder die nu gaat werken)
• samenleving ontwikkelt zich steeds meer tot een zogenoemd onderhandelingshuishouding
» de gezagsverhoudingen tussen man en vrouw, maar ook tussen ouders/kinderen is niet
meer vanzelfsprekend.
• toenemend aantal echtscheidingen.
• De school, grote rol in het leven van de kinderen:
- Neemt steeds meer en steeds vroeger opvoedingstaken van ouders over.
- Leerstof + prestaties hebben op zich een opvoedende functie.
• De buurt/leeftijsgenoten:
- Peergroup = groepen leeftijdsgenoten die hun vrije tijd gedeeltelijk samen doorbrengen, elkaar
wederzijds beïnvloeden en ook een milieu van bescherming en vertrouwdheid vormen.
- Jeugdcultuur = maatschappelijke stromingen van en voor jongeren, die een identificatiekader
vormen voor bepaalde grotere groepen jongeren:
• enerzijds heeft de jeugdcultuur een functie in maatschappelijke verandering.
• anderzijds werkt de jeugdcultuur bestendigend en structurerend ten aanzien van de
bestaande samenleving en cultuur.
Kenmerken opvoeding:
- Opvoeding is intentioneel » de opvoeder wilt er iets mee bereiken:
• Doelen van opvoeden:
- dat kinderen zich leren te handhaven in de maatschappij
- dat kinderen zichzelf ontplooien, hun mogelijkheden en kwaliteiten ontwikkelen
- ontwikkelen van een eigen identiteit
- Voorwaarden om op te voeden:
• opvoedingsrelatie
• bieden van veiligheid
• uitdaging » kind moet ruimte/stimulans hebben om op avontuur te gaan
• echtheid/authenticiteit » “onderdeel van de opvoedingsrelatie”
, - Opvoedingsmiddelen:
• regels stellen/vrijheid bieden
• verantwoordelijkheid geven/onderhandelen
Geschiedenis van de opvoeding
- Middeleeuwen » het kind was een volwassene in zakformaat en de opvoeding was erop gericht om
zo snel mogelijk de vaardigheden en opvattingen van de volwassenen aan het kind over te brengen.
- Loop 18e eeuw » komst industriële samenleving; er ontstond een kijk op de opvoeding als een
grondige voorbereiding op een volwassen leven, als verantwoordelijk autonoom individu.
- Loop 19e/20e eeuw » de jeugdcultuur werd onder voogdij van de volwassene geplaatst, onder meer
in de jeugdcultuur.
Sinds WOII jeugdland steeds meer aangetast.
Tegelijkertijd proberen volwassene zich meer als jongeren te gedragen.
- Opkomst verzorgingsstaat » sterke scheiding tussen kinderen en volwassenen die sinds de 18e eeuw
is doorgevoerd, komt steeds meer onder spanning te staan.
nu nogal in crisis met opvoeding » veel verschillende culturen:
- door confrontatie met mensen uit andere culturen beseffen we dat onze cultuur veel
nadruk legt op de individualiteit/autonomie.
- religie speelt hier een hele andere rol.
- voor allochtone gezinnen vaak moeilijk om zich aan de Nederlandse situatie aan te passen.
Hoofdstuk 1 – aantekeningen
- Kinderen 0-18 jaar (arbitrair, niet voor iedereen geldend)
-Trainen is niet hetzelfde als opvoeden
- Waar je wordt opgevoed, kleurt hoe je wordt opgevoed
• Alice Miller » Amerikaanse psycholoog, het drama van het hoogbegaafde kind: passen niet in het
systeem, ze hebben een beperking.
• Guus Kuijer » Ouders ten alle tijden slechterikken.
• Rich Harris » Belangrijke psycholoog
• Els Lodewijcksfrancken » Psycholoog uit de Nederlandse Utrechtse School: opvoeden is juist hard
nodig, maar ouders voeden niet meer op. “Curling ouders” »de ouders zorgen voor zo min mogelijk
obstakels van het kind, maar ze moeten juist opvoeden, grenzen stellen.
• Langeveld (docent van Els) » Belangrijkste Nederlandse pedagoog van de Utrechtse school
“pedagogiek is harder nodig dan ooit, ons leven bevat zoveel keuzes” » daarom moet je kinderen
leren keuzes te maken dit is gebaseerd op ‘kaspar hause’; jongetje op zijn 16e jaar de stad in; hij
snapte onze wereld niet: nooit meer gelukt om hem op te voeden.
Psychologie: verklarende wetenschap; gaat opzoek naar 80% van de gevallen die de theorie
bevestigd.
Pedagogiek: normatieve/handelende wetenschap
Geschiedenis
Lea » historisch pedagoog: geschiedenis van het opvoeden.
Term: jeugdland ontwikkelt.
Toets over:
- Basisboek opvoeding
- Basisboek opvoedingsvraagstukken
- Muzische agogische methodiek paragraaf 5.4
- Collegestof (de namen zijn dan belangrijk)
Muzisch agogische methodiek paragraaf 5.4
Muzisch agogisch handelen speelt zich af in een agogische setting. Wat er in zo’n setting gebeurt is
natuurlijk afhankelijk van het soort instelling. In grote lijnen kun je voor de beschrijving daarvan
gebruik maken van de indeling in strategieën:
- Eerstegraadsstrategie » het geheel van orthopedagogisch handelen in de leefsituatie, dat beoogt
door het op specifieke wijze houding geven aan relatie, klimaatcreatie en situatiehantering, als
passend antwoord op de vraagstelling van een kind, het vastgelopen proces van opvoeden en
ontwikkelen weer in gang zetten.
Het is de keuze voor de beste leefsituatie voor de cliënt. Toegepast op muzisch agogisch werken
betekent dit, dat je gaat kijken hoe je muzische middelen kunt inzetten binnen de leefsituatie. Je zet
dus muzische middelen in om de relatie, het klimaat en de situatie aan te passen aan de vragen van
een cliënt of een groep.
- Tweedegraadsstrategie » Direct of indirect op de persoonlijkheidsontwikkeling inwerkende
therapieën en trainingen met een scherp omschreven werkwijze en doelstelling, die gedurende de
periode van één of enkele uren per week worden toegepast, om sensorische, motorische of verbale
remmingen weg te nemen of persoonlijkheidsontwikkelingsprocessen te versnellen. Je kunt
muzische middelen toch ook wel plaatsen bij de tweedegraadsstrategieën, namelijk al je doelbewust
werkt aan (een onderdeel van) de hulpvraag van een cliënt.
- Derdegraads strategie » je moet rekening houden met wat iemand wil en kan, voordat je besluiten
neemt over de leefsituatie of de therapieën die je voor iemand uitzoekt. Deze theorie is terug te
vinden in het omgaan met appels en appelwaarde, daarbij houd je rekening met de belangstelling
van een cliënt.
De strategieën vloeien voort uit de hulpvraag en vinden hun beslag in een handelingsplan. Dat
handelingsplan is opgesteld op grond van de observatie, analyse en diagnose van de situatie van de
cliënt.
,Basisboek opvoeding
Hoofdstuk 1
De samenleving vind dat elk kind enige vorm van opvoeding nodig heeft. Je kunt een kind niet
verzorgen zonder het in een of andere vorm ook op te voeden » “een kind is op opvoeding
aangewezen” – Lodewijks-Francken
Overheid voelt zich mede verantwoordelijk voor de opvoeding allerlei zaken roepen
verantwoordelijkheid gevoelens op van de overheid (ja dit is een rare zin).. » dus de opvoeding is ook
een politiek item.
• Het gezin, belangrijkste bij de opvoeding:
- Veranderingen die het gezin in onze tijd ondergaan en de druk waaraan het onderhevig is:
• de structuur van het gezin verandert in een snel tempo door allerlei maatschappelijke
ontwikkelingen. (bijvoorbeeld een huismoeder die nu gaat werken)
• samenleving ontwikkelt zich steeds meer tot een zogenoemd onderhandelingshuishouding
» de gezagsverhoudingen tussen man en vrouw, maar ook tussen ouders/kinderen is niet
meer vanzelfsprekend.
• toenemend aantal echtscheidingen.
• De school, grote rol in het leven van de kinderen:
- Neemt steeds meer en steeds vroeger opvoedingstaken van ouders over.
- Leerstof + prestaties hebben op zich een opvoedende functie.
• De buurt/leeftijsgenoten:
- Peergroup = groepen leeftijdsgenoten die hun vrije tijd gedeeltelijk samen doorbrengen, elkaar
wederzijds beïnvloeden en ook een milieu van bescherming en vertrouwdheid vormen.
- Jeugdcultuur = maatschappelijke stromingen van en voor jongeren, die een identificatiekader
vormen voor bepaalde grotere groepen jongeren:
• enerzijds heeft de jeugdcultuur een functie in maatschappelijke verandering.
• anderzijds werkt de jeugdcultuur bestendigend en structurerend ten aanzien van de
bestaande samenleving en cultuur.
Kenmerken opvoeding:
- Opvoeding is intentioneel » de opvoeder wilt er iets mee bereiken:
• Doelen van opvoeden:
- dat kinderen zich leren te handhaven in de maatschappij
- dat kinderen zichzelf ontplooien, hun mogelijkheden en kwaliteiten ontwikkelen
- ontwikkelen van een eigen identiteit
- Voorwaarden om op te voeden:
• opvoedingsrelatie
• bieden van veiligheid
• uitdaging » kind moet ruimte/stimulans hebben om op avontuur te gaan
• echtheid/authenticiteit » “onderdeel van de opvoedingsrelatie”
, - Opvoedingsmiddelen:
• regels stellen/vrijheid bieden
• verantwoordelijkheid geven/onderhandelen
Geschiedenis van de opvoeding
- Middeleeuwen » het kind was een volwassene in zakformaat en de opvoeding was erop gericht om
zo snel mogelijk de vaardigheden en opvattingen van de volwassenen aan het kind over te brengen.
- Loop 18e eeuw » komst industriële samenleving; er ontstond een kijk op de opvoeding als een
grondige voorbereiding op een volwassen leven, als verantwoordelijk autonoom individu.
- Loop 19e/20e eeuw » de jeugdcultuur werd onder voogdij van de volwassene geplaatst, onder meer
in de jeugdcultuur.
Sinds WOII jeugdland steeds meer aangetast.
Tegelijkertijd proberen volwassene zich meer als jongeren te gedragen.
- Opkomst verzorgingsstaat » sterke scheiding tussen kinderen en volwassenen die sinds de 18e eeuw
is doorgevoerd, komt steeds meer onder spanning te staan.
nu nogal in crisis met opvoeding » veel verschillende culturen:
- door confrontatie met mensen uit andere culturen beseffen we dat onze cultuur veel
nadruk legt op de individualiteit/autonomie.
- religie speelt hier een hele andere rol.
- voor allochtone gezinnen vaak moeilijk om zich aan de Nederlandse situatie aan te passen.
Hoofdstuk 1 – aantekeningen
- Kinderen 0-18 jaar (arbitrair, niet voor iedereen geldend)
-Trainen is niet hetzelfde als opvoeden
- Waar je wordt opgevoed, kleurt hoe je wordt opgevoed
• Alice Miller » Amerikaanse psycholoog, het drama van het hoogbegaafde kind: passen niet in het
systeem, ze hebben een beperking.
• Guus Kuijer » Ouders ten alle tijden slechterikken.
• Rich Harris » Belangrijke psycholoog
• Els Lodewijcksfrancken » Psycholoog uit de Nederlandse Utrechtse School: opvoeden is juist hard
nodig, maar ouders voeden niet meer op. “Curling ouders” »de ouders zorgen voor zo min mogelijk
obstakels van het kind, maar ze moeten juist opvoeden, grenzen stellen.
• Langeveld (docent van Els) » Belangrijkste Nederlandse pedagoog van de Utrechtse school
“pedagogiek is harder nodig dan ooit, ons leven bevat zoveel keuzes” » daarom moet je kinderen
leren keuzes te maken dit is gebaseerd op ‘kaspar hause’; jongetje op zijn 16e jaar de stad in; hij
snapte onze wereld niet: nooit meer gelukt om hem op te voeden.
Psychologie: verklarende wetenschap; gaat opzoek naar 80% van de gevallen die de theorie
bevestigd.
Pedagogiek: normatieve/handelende wetenschap
Geschiedenis
Lea » historisch pedagoog: geschiedenis van het opvoeden.
Term: jeugdland ontwikkelt.
