Toets matrijs organisatie van de gezondheidszorg
De spelers in het veld van de gezondheidszorg
- De Nederlandse zorgvoorzieningen, functie en doelgroep
(1e lijn) Huisartsen staan als het ware in de frontlinie van de gezondheidszorg en worden ook wel
poortwachters genoemd. Voor bijna elk gezondheidsprobleem kun je daar terecht.
= zorg niet alleen diagnose en behandeling omvat, maar ook preventieve of langdurige dan wel
continue zorg. Hij/zij zal de patiënt zo nodig doorverwijzen -> medische specialisten.
Acute zorg nemen de ambulance en spoedeisende hulp over van de huisarts. Assistente: verricht
medische- en niet medische werkzaamheden voor artsen op het terrein van intake, voorlichting,
management, medische handelingen, administratie.
(1e lijn) Tandartsen verantwoordelijk voor tandheelkundige zorg = orale gezondheid. De kwaliteit van
het spreken, kauwen, lachen en kussen waarbij niet alleen gelet wordt op gebruik maar ook op
schoonheid.
Gedifferentieerde tandarts, die een deel van zijn tijd besteedt aan een specifiek onderdeel van de
tandheelkunde, parodontologie of kindertandheelkunde. Assistente: voert voorbereidende taken uit
ten behoeve van de patiënten behandeling en assisterende taken na behandeling.
Preventieassistente: voorlichting en preventieve behandelingen. Paropreventieassistente:
voorlichting en behandeling ziekten van tandvlees en tandkassen.
Ziekenhuisapothekers verzorgen de geneesmiddelenvoorziening voor opgenomen patiënten, de (1 e
lijn) openbare apothekers voor de rest van de bevolking. Apotheekhoudende huisartsen zorgen vaak
voor de inkoop, deels de bereiding daarvan (magistrale receptuur), controle op recepten en gebruik
ervan, advies geven. Van producent -> leverancier -> zorgverlener (geneeskundige behandeling).
Assistente: verantwoordelijk voor het verstrekken, beheren en voorlichting geven over
geneesmiddelen.
(1e lijn) Verloskundigen, naast huisartsen verzorgen zij de thuisbevallingen. Tegenwoordig doet de
huisarts dit niet meer. Zij zijn verantwoordelijk vanaf het begin van de zwangerschap tm de bevalling
en het kraambed. -> kraamverzorgende geeft voorlichting, beantwoordt vragen en waarschuwt waar
nodig een arts of verloskundige. Kraamverzorgenden (extramuraal), kraamverpleegkundigen
(intramuraal).
Gezondheidszorgpsycholoog (GZ), naast psychiatrische instellingen ook, verpleeghuizen, revalidatie-
instellingen, instellingen voor gehandicaptenzorg, instellingen voor kinder- en jeugdhulpverlening en
forensische instellingen. Zij behandelen, psychische stoornissen, problemen in levenssferen en de
psychische aspecten die samengaan met lichamelijke ziekte, invaliditeit en handicap.
(1e lijn) Eerstelijnspsycholoog, is een gezondheidspsycholoog die zich gevestigd heeft in
eerstelijnsgezondheidszorg in nauwe samenwerking met de huisarts behandelen zij hup bij meest
voorkomende psychische klachten, kortdurend vaak 7 sessies. Doorverwijzen naar psychiator (2 e
lijnszorg).
Psychotherapeuten en gezondheidspsychologen, zij behoren tot psychologische beroepen in de
geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Net zoals pedagogen, geestelijk gezondheidskundige.
Andere clusters binnen GGZ: medische, verpleegkundige, agogische en vak therapeutische beroepen.
Algemeen maatschappelijk werk (AMV): biedt laagdrempelig hulp voor menden met psychologische
problemen die daardoor belemmerd worden in hun dagelijkse functioneren. Zowel immateriële als
materiele aspecten in de hulpverlening. Onderverdeeld in drie categorieën,
psychische/psychologische problemen: depressie, eenzaamheid, onzekerheid levensvragen,
seksualiteit en rouwverwerking. Relatieproblemen: partner, kinderen, werk. Sociaal- materiele
problemen: financiën, werkloosheid, huisvesting en schulden.
Zij helpen mensen in hun psychosociale zelfredzaamheid te vergroten, problemen hanteren of
verminderen.
, -Jeugdmaatschappelijk werk, hier kunnen kinderen en jongeren terecht voor hulp en begeleiding bij
psycho-sociale problemen. Zij zijn ook een signalerende functie voor opvoed- en
ontwikkelingsproblemen.
Vaktherapeuten, inzetten van creativiteit in de behandeling van mensen met psychiatrische
stoornissen. Beeldende therapie, danstherapie, dramatherapie, muziektherapie doen en ervaren
staan centraal. Dit wordt aangeboden door individuele cliënten, groepen, echtparen en gezinnen.
(1e lijn) Paramedische zorg (12 beroepsgroepen): fysiotherapeut, oefentherapeuten,
podotherapeuten, ergotherapeuten, logopedisten, diëtisten, huidtherapeuten, mondhygiëniste,
orthopedisten, optometristen, radiodiagnostisch en radiotherapeutische laboranten.
Diplomaregister: een vermelding van het diploma in het register betekent dat de paramedicus alleen
heeft aangetoond dat hij/zij in het bezit is van het juiste diploma.
Kwaliteitsregister: dat de paramedicus voldoet aan de kwaliteitseisen van de beroepsgroep.
(1e lijn) Fysiotherapeut: de deskundige als het gaat over het menselijke bewegingsapparaat.
-Manueel therapeut, houdt zich specifiek bezig met onderzoek en behandeling van patiënten met
klachten van de wervelkolom en de gewrichten in armen en benen.
-Oedeemfysiotherapeut, houdt zich bezig met de behandeling van patiënten die last hebben van
(lymf)oedeem, een abnormale ophoping van vocht in het lichaam.
-Bekkenfysiotherapeut, richt zich op mensen met problemen in het gehele gebied van lage rug en
bekken, buik en bekkenbodem.
-Kinderfysiotherapeut, gespecialiseerd in kinderen van 0 tot 6 jaar met een achterstand in hun
motorisch functioneren.
-Geriatrisch fysiotherapeut, mensen die ouder worden en de beweeglijkheid van het lichaam zien
afnemen.
-Arbeidsfysiotherapeuten, sportfysiotherapeut.
Podotherapeut: behandelt mensen met voetklachten en klachten aan het bewegingsapparaat die het
gevolg zijn van het niet goed functioneren van de voeten. Overbelasting klachten, stand afwijkingen,
vermoeidheidsklachten, sportblessures, klachten bij suikerziekte en reuma. Het maken van
hulpstukken behoort ook tot de taken.
Ergotherapie: is bedoeld voor iedereen die door lichamelijke en/of psychische klachten of
tekortkomingen bepaalde dagelijkse handelingen niet meer naar wens kan uitvoeren. Ergotherapeut
helpt bij het oplossen van problemen in het uitvoeren van deze dagelijkse activiteiten (jas aan doen,
douche nemen, opstaan uit een stoel). Dit kan thuis of in het ziekenhuis of revalidatiecentrum.
Logopedist: houdt zich bezig op het gebied van spraak- en taalontwikkeling, bezig met preventie,
voorlichting en behandeling van spraakstoornissen. Ze zijn actief binnen speciaal onderwijs,
jeugdgezondheidszorg, ziekenhuizen of verpleeghuizen.
Diëtist: specialist in voeding en diëten. Zij geven voedingsadvies of dieet in relatie tot gezondheid en
ziekte waarvoor de huisarts ook kan doorverwijzen.
Huidtherapeut: behandeling van een ziekte of beschadigde huid (kan een huisarts doorverwijzen).
Littekens, brandwonden, acne, overbeharing, oedeem.
Mondhygiëniste: gericht op preventie: het voorkomen van cariës (gaatjes) en
tandvleesaandoeningen. Werkzaamheden zijn:
-Het uitvoeren van mondonderzoek en indien nodig het maken van röntgenfoto’s en
gebitsafdrukken. Het polijsten van vullingen.
-Het geven van uitgebreide voorlichting over het ontstaan van gaatjes, gebitsverzorging, en het effect
van voedingsgewoonten op het gebit.
-Het uitvoeren van volledige gebitsreiniging, plak, tandsteen en aanslag wordt verwijderd.
-Het uitvoeren van preventieve behandelingen (fluoride), aanbrengen laklaag sealen.
De spelers in het veld van de gezondheidszorg
- De Nederlandse zorgvoorzieningen, functie en doelgroep
(1e lijn) Huisartsen staan als het ware in de frontlinie van de gezondheidszorg en worden ook wel
poortwachters genoemd. Voor bijna elk gezondheidsprobleem kun je daar terecht.
= zorg niet alleen diagnose en behandeling omvat, maar ook preventieve of langdurige dan wel
continue zorg. Hij/zij zal de patiënt zo nodig doorverwijzen -> medische specialisten.
Acute zorg nemen de ambulance en spoedeisende hulp over van de huisarts. Assistente: verricht
medische- en niet medische werkzaamheden voor artsen op het terrein van intake, voorlichting,
management, medische handelingen, administratie.
(1e lijn) Tandartsen verantwoordelijk voor tandheelkundige zorg = orale gezondheid. De kwaliteit van
het spreken, kauwen, lachen en kussen waarbij niet alleen gelet wordt op gebruik maar ook op
schoonheid.
Gedifferentieerde tandarts, die een deel van zijn tijd besteedt aan een specifiek onderdeel van de
tandheelkunde, parodontologie of kindertandheelkunde. Assistente: voert voorbereidende taken uit
ten behoeve van de patiënten behandeling en assisterende taken na behandeling.
Preventieassistente: voorlichting en preventieve behandelingen. Paropreventieassistente:
voorlichting en behandeling ziekten van tandvlees en tandkassen.
Ziekenhuisapothekers verzorgen de geneesmiddelenvoorziening voor opgenomen patiënten, de (1 e
lijn) openbare apothekers voor de rest van de bevolking. Apotheekhoudende huisartsen zorgen vaak
voor de inkoop, deels de bereiding daarvan (magistrale receptuur), controle op recepten en gebruik
ervan, advies geven. Van producent -> leverancier -> zorgverlener (geneeskundige behandeling).
Assistente: verantwoordelijk voor het verstrekken, beheren en voorlichting geven over
geneesmiddelen.
(1e lijn) Verloskundigen, naast huisartsen verzorgen zij de thuisbevallingen. Tegenwoordig doet de
huisarts dit niet meer. Zij zijn verantwoordelijk vanaf het begin van de zwangerschap tm de bevalling
en het kraambed. -> kraamverzorgende geeft voorlichting, beantwoordt vragen en waarschuwt waar
nodig een arts of verloskundige. Kraamverzorgenden (extramuraal), kraamverpleegkundigen
(intramuraal).
Gezondheidszorgpsycholoog (GZ), naast psychiatrische instellingen ook, verpleeghuizen, revalidatie-
instellingen, instellingen voor gehandicaptenzorg, instellingen voor kinder- en jeugdhulpverlening en
forensische instellingen. Zij behandelen, psychische stoornissen, problemen in levenssferen en de
psychische aspecten die samengaan met lichamelijke ziekte, invaliditeit en handicap.
(1e lijn) Eerstelijnspsycholoog, is een gezondheidspsycholoog die zich gevestigd heeft in
eerstelijnsgezondheidszorg in nauwe samenwerking met de huisarts behandelen zij hup bij meest
voorkomende psychische klachten, kortdurend vaak 7 sessies. Doorverwijzen naar psychiator (2 e
lijnszorg).
Psychotherapeuten en gezondheidspsychologen, zij behoren tot psychologische beroepen in de
geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Net zoals pedagogen, geestelijk gezondheidskundige.
Andere clusters binnen GGZ: medische, verpleegkundige, agogische en vak therapeutische beroepen.
Algemeen maatschappelijk werk (AMV): biedt laagdrempelig hulp voor menden met psychologische
problemen die daardoor belemmerd worden in hun dagelijkse functioneren. Zowel immateriële als
materiele aspecten in de hulpverlening. Onderverdeeld in drie categorieën,
psychische/psychologische problemen: depressie, eenzaamheid, onzekerheid levensvragen,
seksualiteit en rouwverwerking. Relatieproblemen: partner, kinderen, werk. Sociaal- materiele
problemen: financiën, werkloosheid, huisvesting en schulden.
Zij helpen mensen in hun psychosociale zelfredzaamheid te vergroten, problemen hanteren of
verminderen.
, -Jeugdmaatschappelijk werk, hier kunnen kinderen en jongeren terecht voor hulp en begeleiding bij
psycho-sociale problemen. Zij zijn ook een signalerende functie voor opvoed- en
ontwikkelingsproblemen.
Vaktherapeuten, inzetten van creativiteit in de behandeling van mensen met psychiatrische
stoornissen. Beeldende therapie, danstherapie, dramatherapie, muziektherapie doen en ervaren
staan centraal. Dit wordt aangeboden door individuele cliënten, groepen, echtparen en gezinnen.
(1e lijn) Paramedische zorg (12 beroepsgroepen): fysiotherapeut, oefentherapeuten,
podotherapeuten, ergotherapeuten, logopedisten, diëtisten, huidtherapeuten, mondhygiëniste,
orthopedisten, optometristen, radiodiagnostisch en radiotherapeutische laboranten.
Diplomaregister: een vermelding van het diploma in het register betekent dat de paramedicus alleen
heeft aangetoond dat hij/zij in het bezit is van het juiste diploma.
Kwaliteitsregister: dat de paramedicus voldoet aan de kwaliteitseisen van de beroepsgroep.
(1e lijn) Fysiotherapeut: de deskundige als het gaat over het menselijke bewegingsapparaat.
-Manueel therapeut, houdt zich specifiek bezig met onderzoek en behandeling van patiënten met
klachten van de wervelkolom en de gewrichten in armen en benen.
-Oedeemfysiotherapeut, houdt zich bezig met de behandeling van patiënten die last hebben van
(lymf)oedeem, een abnormale ophoping van vocht in het lichaam.
-Bekkenfysiotherapeut, richt zich op mensen met problemen in het gehele gebied van lage rug en
bekken, buik en bekkenbodem.
-Kinderfysiotherapeut, gespecialiseerd in kinderen van 0 tot 6 jaar met een achterstand in hun
motorisch functioneren.
-Geriatrisch fysiotherapeut, mensen die ouder worden en de beweeglijkheid van het lichaam zien
afnemen.
-Arbeidsfysiotherapeuten, sportfysiotherapeut.
Podotherapeut: behandelt mensen met voetklachten en klachten aan het bewegingsapparaat die het
gevolg zijn van het niet goed functioneren van de voeten. Overbelasting klachten, stand afwijkingen,
vermoeidheidsklachten, sportblessures, klachten bij suikerziekte en reuma. Het maken van
hulpstukken behoort ook tot de taken.
Ergotherapie: is bedoeld voor iedereen die door lichamelijke en/of psychische klachten of
tekortkomingen bepaalde dagelijkse handelingen niet meer naar wens kan uitvoeren. Ergotherapeut
helpt bij het oplossen van problemen in het uitvoeren van deze dagelijkse activiteiten (jas aan doen,
douche nemen, opstaan uit een stoel). Dit kan thuis of in het ziekenhuis of revalidatiecentrum.
Logopedist: houdt zich bezig op het gebied van spraak- en taalontwikkeling, bezig met preventie,
voorlichting en behandeling van spraakstoornissen. Ze zijn actief binnen speciaal onderwijs,
jeugdgezondheidszorg, ziekenhuizen of verpleeghuizen.
Diëtist: specialist in voeding en diëten. Zij geven voedingsadvies of dieet in relatie tot gezondheid en
ziekte waarvoor de huisarts ook kan doorverwijzen.
Huidtherapeut: behandeling van een ziekte of beschadigde huid (kan een huisarts doorverwijzen).
Littekens, brandwonden, acne, overbeharing, oedeem.
Mondhygiëniste: gericht op preventie: het voorkomen van cariës (gaatjes) en
tandvleesaandoeningen. Werkzaamheden zijn:
-Het uitvoeren van mondonderzoek en indien nodig het maken van röntgenfoto’s en
gebitsafdrukken. Het polijsten van vullingen.
-Het geven van uitgebreide voorlichting over het ontstaan van gaatjes, gebitsverzorging, en het effect
van voedingsgewoonten op het gebit.
-Het uitvoeren van volledige gebitsreiniging, plak, tandsteen en aanslag wordt verwijderd.
-Het uitvoeren van preventieve behandelingen (fluoride), aanbrengen laklaag sealen.
