Cijfer 7,8
Doping is niet dope!
Profielwerkstuk scheikunde
Naam:
Begeleider
5 Havo, School
Datum
, Doping is niet dope!
Inhoudsopgave
Voorwoord ...............................................................................................................................................4
Samenvatting ...........................................................................................................................................5
Inleiding....................................................................................................................................................6
Theoretisch kader ....................................................................................................................................7
Stoffen die te allen tijde verboden zijn ................................................................................................9
S0: niet erkende stoffen ...................................................................................................................9
S1: anabole middelen .................................................................................................................... 10
S2: peptide hormonen, groeifactoren, verwante stoffen en mimetica ........................................ 12
S3: bèta-2 agonisten...................................................................................................................... 15
S4: hormoon en metabole modulatoren ...................................................................................... 16
S5: diuretica en maskerende middelen......................................................................................... 18
Methoden die te allen tijde verboden zijn ........................................................................................ 19
M1: manipulatie van bloed en bloedcomponenten ..................................................................... 19
M2: chemische en fysieke manipulatie ......................................................................................... 20
M3: genetische- en celdoping ....................................................................................................... 21
Stoffen en methoden die verboden zijn binnen wedstrijdverband ................................................. 21
S6: stimulantia ............................................................................................................................... 21
S7: narcotica .................................................................................................................................. 23
S8: cannabinoïden ......................................................................................................................... 24
S9: glucocorticoïden ...................................................................................................................... 25
stoffen die verboden in zijn bepaalde sporten ................................................................................. 25
P1: bètablokkers ............................................................................................................................ 25
Methode van onderzoeken .................................................................................................................. 27
Experiment aan de HAN ....................................................................................................................... 28
Resultaten ............................................................................................................................................. 32
Deelvraag 1: ‘’Wat is doping?’’...................................................................................................... 32
Deelvraag 2: ‘’Welke soorten doping zijn er?’’ ............................................................................. 32
Deelvraag 3: ‘’Welke chemische stoffen zitten er in doping?’’ ..................................................... 33
Deelvraag 4: ‘’Welke effect heeft het gebruik van doping op het lichaam?’’ ............................... 34
2
, Doping is niet dope!
Conclusie ............................................................................................................................................... 37
Discussie ................................................................................................................................................ 38
Reflectie ................................................................................................................................................ 39
Literatuurlijst ........................................................................................................................................ 40
Logboek ................................................................................................................................................. 45
Bijlage .................................................................................................................................................... 48
3
, Doping is niet dope!
Voorwoord
Op (School) moeten wij als eindexamenleerlingen in de klas 5 Havo een
profielwerkstuk maken bij een van de vakken uit ons profiel. Wij hebben
gekozen om ons profielwerkstuk bij het vak scheikunde uit te voeren. Dit
onderzoek is uitgevoerd in de periode (datum) tot(datum). Voor het uitvoeren
van dit onderzoek hebben wij zowel thuis als op school aan het profielwerkstuk
gewerkt. Ook zijn wij naar de Hogeschool Arnhem-Nijmegen gegaan voor het
uitvoeren van een experiment. Tijdens deze 7 maanden intensief onderzoek
naar het onderwerp doping hebben wij veel geleerd, op wetenschappelijk
gebied, maar ook persoonlijk gebied.
Tijdens het voorbereiden en het uitvoeren van dit onderzoek heeft onze
scheikunde docent en profielwerkstuk begeleider meneer ((naam is weggehaald
ivm privacy)) ook zijn steentje bijgedragen. Meneer ((naam is weggehaald ivm
privacy)) heeft enorm geholpen met onder andere het voorbereiden op de
proef op de Hogeschool Arnhem-Nijmegen. Zonder hem had dit profielwerkstuk
nooit de hoge kwaliteit gekregen die het nu heeft. Wij willen hem graag
bedanken voor zijn goede begeleiding.
Ook willen wij meneer van (naam is weggehaald ivm privacy) bedanken die ons
uitstekend heeft begeleid met het uitvoeren van het experiment op de
Hogeschool Arnhem-Nijmegen.
4
Doping is niet dope!
Profielwerkstuk scheikunde
Naam:
Begeleider
5 Havo, School
Datum
, Doping is niet dope!
Inhoudsopgave
Voorwoord ...............................................................................................................................................4
Samenvatting ...........................................................................................................................................5
Inleiding....................................................................................................................................................6
Theoretisch kader ....................................................................................................................................7
Stoffen die te allen tijde verboden zijn ................................................................................................9
S0: niet erkende stoffen ...................................................................................................................9
S1: anabole middelen .................................................................................................................... 10
S2: peptide hormonen, groeifactoren, verwante stoffen en mimetica ........................................ 12
S3: bèta-2 agonisten...................................................................................................................... 15
S4: hormoon en metabole modulatoren ...................................................................................... 16
S5: diuretica en maskerende middelen......................................................................................... 18
Methoden die te allen tijde verboden zijn ........................................................................................ 19
M1: manipulatie van bloed en bloedcomponenten ..................................................................... 19
M2: chemische en fysieke manipulatie ......................................................................................... 20
M3: genetische- en celdoping ....................................................................................................... 21
Stoffen en methoden die verboden zijn binnen wedstrijdverband ................................................. 21
S6: stimulantia ............................................................................................................................... 21
S7: narcotica .................................................................................................................................. 23
S8: cannabinoïden ......................................................................................................................... 24
S9: glucocorticoïden ...................................................................................................................... 25
stoffen die verboden in zijn bepaalde sporten ................................................................................. 25
P1: bètablokkers ............................................................................................................................ 25
Methode van onderzoeken .................................................................................................................. 27
Experiment aan de HAN ....................................................................................................................... 28
Resultaten ............................................................................................................................................. 32
Deelvraag 1: ‘’Wat is doping?’’...................................................................................................... 32
Deelvraag 2: ‘’Welke soorten doping zijn er?’’ ............................................................................. 32
Deelvraag 3: ‘’Welke chemische stoffen zitten er in doping?’’ ..................................................... 33
Deelvraag 4: ‘’Welke effect heeft het gebruik van doping op het lichaam?’’ ............................... 34
2
, Doping is niet dope!
Conclusie ............................................................................................................................................... 37
Discussie ................................................................................................................................................ 38
Reflectie ................................................................................................................................................ 39
Literatuurlijst ........................................................................................................................................ 40
Logboek ................................................................................................................................................. 45
Bijlage .................................................................................................................................................... 48
3
, Doping is niet dope!
Voorwoord
Op (School) moeten wij als eindexamenleerlingen in de klas 5 Havo een
profielwerkstuk maken bij een van de vakken uit ons profiel. Wij hebben
gekozen om ons profielwerkstuk bij het vak scheikunde uit te voeren. Dit
onderzoek is uitgevoerd in de periode (datum) tot(datum). Voor het uitvoeren
van dit onderzoek hebben wij zowel thuis als op school aan het profielwerkstuk
gewerkt. Ook zijn wij naar de Hogeschool Arnhem-Nijmegen gegaan voor het
uitvoeren van een experiment. Tijdens deze 7 maanden intensief onderzoek
naar het onderwerp doping hebben wij veel geleerd, op wetenschappelijk
gebied, maar ook persoonlijk gebied.
Tijdens het voorbereiden en het uitvoeren van dit onderzoek heeft onze
scheikunde docent en profielwerkstuk begeleider meneer ((naam is weggehaald
ivm privacy)) ook zijn steentje bijgedragen. Meneer ((naam is weggehaald ivm
privacy)) heeft enorm geholpen met onder andere het voorbereiden op de
proef op de Hogeschool Arnhem-Nijmegen. Zonder hem had dit profielwerkstuk
nooit de hoge kwaliteit gekregen die het nu heeft. Wij willen hem graag
bedanken voor zijn goede begeleiding.
Ook willen wij meneer van (naam is weggehaald ivm privacy) bedanken die ons
uitstekend heeft begeleid met het uitvoeren van het experiment op de
Hogeschool Arnhem-Nijmegen.
4
