Transdermaal
Een transdermale pleister is een dosering middel voor de toediening van geneesmiddelen.
De pleister wordt op de huid geplakt. De werkzame stoffen in de pleister worden opgenomen
door de huid en komen zo in de bloedbaan terecht.
● Benodigdheden
● toedienlijst
● transdermale pleister
● washand, water en handdoek voor de cliënt
● niet-steriele handschoenen
● zo nodig een schaartje
● afvalbak
● container voor klein chemisch afval, indien dit in bijsluiter is aangegeven
- Zorg voor dubbele controle van de medicatie.
1 Pas handhygiëne toe
2 Zet de benodigdheden binnen handbereik
3 Controleer pleister, plakschema en de gegevens van de cliënt
- naam en geboortedatum van de cliënt
- vervaldatum
- beschadigingen
4 Vergelijk de pleister met de toedienlijst.
- soort
- dosering
- toedieningstijdstip
5 Verwijder de gebruikte pleister volgens de aanwijzingen op de bijsluiter, met
handschoenen.
6 Zoek een geschikte plaats voor de nieuwe pleister.
7 Maak de huid schoon met water en droog de huid goed.
8 Knip de eventueel aanwezige haren weg.
9 Open de verpakking van de pleister.
10 Haal de beschermlaag van de pleister.
11 Plak de pleister op de huid.
12 Druk de pleister met de vlakke hand gedurende minimaal een halve minuut goed aan.
Zorg dat alle randen goed vast zitten.
13 Spoel de handen af met water. Gebruik bij fentanyl geen zeep (zeep bevordert de
opname van fentanyl die eventueel op de huid is gekomen).
14 Ruim de materialen op.
15 Pas handhygiëne toe.
16 Teken toedienlijst af of noteer tijdstip, soort, concentratie, hoeveelheid, wijze van
toediening en noteer bevindingen.
17 Zorg voor veilige afvoer van de gebruikte pleister via KCA of via apotheker.
,Zeer vaak (> 10%): slaperigheid, duizeligheid, hoofdpijn, maag-darmstoornissen
(misselijkheid, braken, obstipatie), asthenie, zweten, jeuk.
Vaak (1-10%): verwardheid, hallucinaties, depressie, angst, abnormale dromen,
depersonalisatie, abnormaal denken, bewustzijnsdaling of -verlies, vertigo, hyperacusis,
anemie, neutropenie, smaakstoornis, tremor, migraine, anorexie, droge mond, buikpijn,
dyspepsie, visusstoornissen, spierpijn, rugpijn, oedeem, vermoeidheid, rillingen, allergische
reactie (zwelling, irritatie, erytheem) op de toedieningsplaats.
Complicatie: huiduitslag of allergische reactie, verandering van de huid, overdosering
verschijnselen → waarschuw direct de arts.
Contact met medicijn door hulp hulpverlener → spoel de huid met ruime hoeveelheid water
,Inhalatie
Benodigdheden
● gebruiksinstructie van de poederinhalator
● toedienlijst
● voorgeschreven poederinhalator
● inhalatiecapsule(s)
● glas water
● disposable kartonnen bekkentje
Werkwijze
1. Pas handhygiëne toe.
2. Maak een schoon werkveld en zet de benodigdheden binnen handbereik.
3. Controleer het medicijn, de kleur van de knoppen aan de zijkanten van de
Breezhaler en de gegevens van de cliënt.
○ naam en geboortedatum cliënt
○ vervaldatum
○ temperatuur
○ toedieningswijze
4. Vergelijk de poederinhalator en de inhalatiecapsule met de toedienlijst.
○ soort
○ dosering
○ tijdstip
5. Instrueer de cliënt over de wijze van inhaleren.
6. Controleer of de mond leeg is en adviseer de cliënt bij een droge mond een slok
water te nemen.
7. Verwijder de beschermkap van de poederinhalator, klap het mondstuk open. De
opening voor de inhalatiecapsule wordt zichtbaar.
8. Maak de poederinhalator gebruiksklaar volgens gebruiksinstructie.
9. Vraag de cliënt rechtop te gaan zitten of staan en het hoofd iets achterover te
houden.
10. Vraag de cliënt langzaam en volledig uit te ademen.
11. Breng de poederinhalator horizontaal naar de mond, plaats het mondstuk tussen
de tanden en vraag de cliënt de lippen om het mondstuk te sluiten.
12. Vraag de cliënt volledig en rustig te inhaleren met een gelijkmatige inademing. Bij
een goede inhalatiekracht trilt de inhalatiecapsule hoorbaar.
13. Verwijder de poederinhalator uit de mond en laat de cliënt de adem 10 tellen
vasthouden, zolang het comfortabel is, zodat het medicijn in de longen kan
neerslaan.
, 14. Laat de cliënt rustig door de neus uitademen.
15. Herhaal de handeling voor de zekerheid nog één keer (géén nieuwe
inhalatiecapsule) voor als het medicijn nog niet helemaal is ingeademd (stap 9 t/m
14).
16. Laat de cliënt de mond en keel spoelen met water, eerste slokje gorgelen en
uitspugen, tweede slokje doorslikken. Als dit niet mogelijk is, iets eten of drinken.
17. Verwijder de lege inhalatiecapsule.
18. Maak het mondstuk van de poederinhalator schoon met een droge tissue, nooit
afspoelen.
19. Plaats de beschermkap terug op de poederinhalator.
20. Ruim de materialen op.
21. Pas handhygiëne toe.
22. Teken de toedienlijst af of noteer tijdstip, soort medicijn en hoeveelheid en noteer
de bevindingen.
Indicaties
Cliënten die inhalatiemedicijnen nodig hebben, hebben last van:
● (periodieke) kortademigheid na blootstelling aan prikkels
● benauwdheid
● ontstekingen van de luchtwegen
● hoesten en slijm
Inhalatietherapie wordt toegepast bij cliënten met:
● astma (hierbij zijn er altijd kleine ontstekingen in de longen aanwezig)
● COPD (verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem)
● zeldzame longaandoeningen zoals taaislijmziekte (cystische fibrose)
Volgorde inhaleren medicijn
Zorg bij kortademigheid of benauwdheid eerst dat de luchtwegen optimaal geopend zijn.
Inhaleer daarna met luchtwegbeschermers (ontstekingsremmers).
Inhaleer in volgorde:
● kortwerkende luchtwegverwijders (ventolin, salbutamol, ipratropium), werken 4-6
uur
● langwerkende luchtwegverwijders (serevent, oxis, foradil, spiriva), werken 12-24
uur
● ontstekingsremmers (inhalatiecorticosteroïden pulmicort, flixotide)
Wacht minimaal één minuut voor het inhaleren van een volgend medicijn. Dit is van belang
bij het gebruik van verschillende inhalatiemedicijnen. Bij meerdere inhalaties van hetzelfde
medicijn hoeft tussendoor geen minuut gewacht te worden.
Een transdermale pleister is een dosering middel voor de toediening van geneesmiddelen.
De pleister wordt op de huid geplakt. De werkzame stoffen in de pleister worden opgenomen
door de huid en komen zo in de bloedbaan terecht.
● Benodigdheden
● toedienlijst
● transdermale pleister
● washand, water en handdoek voor de cliënt
● niet-steriele handschoenen
● zo nodig een schaartje
● afvalbak
● container voor klein chemisch afval, indien dit in bijsluiter is aangegeven
- Zorg voor dubbele controle van de medicatie.
1 Pas handhygiëne toe
2 Zet de benodigdheden binnen handbereik
3 Controleer pleister, plakschema en de gegevens van de cliënt
- naam en geboortedatum van de cliënt
- vervaldatum
- beschadigingen
4 Vergelijk de pleister met de toedienlijst.
- soort
- dosering
- toedieningstijdstip
5 Verwijder de gebruikte pleister volgens de aanwijzingen op de bijsluiter, met
handschoenen.
6 Zoek een geschikte plaats voor de nieuwe pleister.
7 Maak de huid schoon met water en droog de huid goed.
8 Knip de eventueel aanwezige haren weg.
9 Open de verpakking van de pleister.
10 Haal de beschermlaag van de pleister.
11 Plak de pleister op de huid.
12 Druk de pleister met de vlakke hand gedurende minimaal een halve minuut goed aan.
Zorg dat alle randen goed vast zitten.
13 Spoel de handen af met water. Gebruik bij fentanyl geen zeep (zeep bevordert de
opname van fentanyl die eventueel op de huid is gekomen).
14 Ruim de materialen op.
15 Pas handhygiëne toe.
16 Teken toedienlijst af of noteer tijdstip, soort, concentratie, hoeveelheid, wijze van
toediening en noteer bevindingen.
17 Zorg voor veilige afvoer van de gebruikte pleister via KCA of via apotheker.
,Zeer vaak (> 10%): slaperigheid, duizeligheid, hoofdpijn, maag-darmstoornissen
(misselijkheid, braken, obstipatie), asthenie, zweten, jeuk.
Vaak (1-10%): verwardheid, hallucinaties, depressie, angst, abnormale dromen,
depersonalisatie, abnormaal denken, bewustzijnsdaling of -verlies, vertigo, hyperacusis,
anemie, neutropenie, smaakstoornis, tremor, migraine, anorexie, droge mond, buikpijn,
dyspepsie, visusstoornissen, spierpijn, rugpijn, oedeem, vermoeidheid, rillingen, allergische
reactie (zwelling, irritatie, erytheem) op de toedieningsplaats.
Complicatie: huiduitslag of allergische reactie, verandering van de huid, overdosering
verschijnselen → waarschuw direct de arts.
Contact met medicijn door hulp hulpverlener → spoel de huid met ruime hoeveelheid water
,Inhalatie
Benodigdheden
● gebruiksinstructie van de poederinhalator
● toedienlijst
● voorgeschreven poederinhalator
● inhalatiecapsule(s)
● glas water
● disposable kartonnen bekkentje
Werkwijze
1. Pas handhygiëne toe.
2. Maak een schoon werkveld en zet de benodigdheden binnen handbereik.
3. Controleer het medicijn, de kleur van de knoppen aan de zijkanten van de
Breezhaler en de gegevens van de cliënt.
○ naam en geboortedatum cliënt
○ vervaldatum
○ temperatuur
○ toedieningswijze
4. Vergelijk de poederinhalator en de inhalatiecapsule met de toedienlijst.
○ soort
○ dosering
○ tijdstip
5. Instrueer de cliënt over de wijze van inhaleren.
6. Controleer of de mond leeg is en adviseer de cliënt bij een droge mond een slok
water te nemen.
7. Verwijder de beschermkap van de poederinhalator, klap het mondstuk open. De
opening voor de inhalatiecapsule wordt zichtbaar.
8. Maak de poederinhalator gebruiksklaar volgens gebruiksinstructie.
9. Vraag de cliënt rechtop te gaan zitten of staan en het hoofd iets achterover te
houden.
10. Vraag de cliënt langzaam en volledig uit te ademen.
11. Breng de poederinhalator horizontaal naar de mond, plaats het mondstuk tussen
de tanden en vraag de cliënt de lippen om het mondstuk te sluiten.
12. Vraag de cliënt volledig en rustig te inhaleren met een gelijkmatige inademing. Bij
een goede inhalatiekracht trilt de inhalatiecapsule hoorbaar.
13. Verwijder de poederinhalator uit de mond en laat de cliënt de adem 10 tellen
vasthouden, zolang het comfortabel is, zodat het medicijn in de longen kan
neerslaan.
, 14. Laat de cliënt rustig door de neus uitademen.
15. Herhaal de handeling voor de zekerheid nog één keer (géén nieuwe
inhalatiecapsule) voor als het medicijn nog niet helemaal is ingeademd (stap 9 t/m
14).
16. Laat de cliënt de mond en keel spoelen met water, eerste slokje gorgelen en
uitspugen, tweede slokje doorslikken. Als dit niet mogelijk is, iets eten of drinken.
17. Verwijder de lege inhalatiecapsule.
18. Maak het mondstuk van de poederinhalator schoon met een droge tissue, nooit
afspoelen.
19. Plaats de beschermkap terug op de poederinhalator.
20. Ruim de materialen op.
21. Pas handhygiëne toe.
22. Teken de toedienlijst af of noteer tijdstip, soort medicijn en hoeveelheid en noteer
de bevindingen.
Indicaties
Cliënten die inhalatiemedicijnen nodig hebben, hebben last van:
● (periodieke) kortademigheid na blootstelling aan prikkels
● benauwdheid
● ontstekingen van de luchtwegen
● hoesten en slijm
Inhalatietherapie wordt toegepast bij cliënten met:
● astma (hierbij zijn er altijd kleine ontstekingen in de longen aanwezig)
● COPD (verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem)
● zeldzame longaandoeningen zoals taaislijmziekte (cystische fibrose)
Volgorde inhaleren medicijn
Zorg bij kortademigheid of benauwdheid eerst dat de luchtwegen optimaal geopend zijn.
Inhaleer daarna met luchtwegbeschermers (ontstekingsremmers).
Inhaleer in volgorde:
● kortwerkende luchtwegverwijders (ventolin, salbutamol, ipratropium), werken 4-6
uur
● langwerkende luchtwegverwijders (serevent, oxis, foradil, spiriva), werken 12-24
uur
● ontstekingsremmers (inhalatiecorticosteroïden pulmicort, flixotide)
Wacht minimaal één minuut voor het inhaleren van een volgend medicijn. Dit is van belang
bij het gebruik van verschillende inhalatiemedicijnen. Bij meerdere inhalaties van hetzelfde
medicijn hoeft tussendoor geen minuut gewacht te worden.
