Aandoeningen GZC2
Mamma
Groep: Risico: Aandoening: Microscopisch: Diagnostiek Behandeling
Benigne: Niet Cyste/ -Verwijde buis of holte in -Cyclisch
epitheliaal verhoogd: ductectasie/ epitheel opgevuld met (menstruatie)
niet- apocriene schuimcellen (hisiocyten: -Bilateraal
proliferatief/ metaplasie macrofagen vh -Punctie geeft
mastopathie bindweefsel) verlichting
-Apocrien: buisjes bekleed -Stugge/
met grote roze cellen die onregelmatige
lijken op zweetkliercellen vorm
-Vocht uit
tepels
Adenose -Toename van acini (paarse -Cyclisch
celletjes) (menstruatie)
-Bilateraal
Fibrose -Toename bindweefsel -Cyclisch
(roze) (menstruatie)
-Bilateraal
Licht Benigne -Epitheellaag dikker en
verhoogd ductale vult acini op
(2,5x) hyperplasie/ -Lijkt op premaligne
usual ductal afwijking)
hyperplasia
(UDH)
Complex -Verzamelnaam Myo-epitheel: Vaak verwijderd,
scleroserende -Toename aantal acini p63 kleuring omdat ze niet goed
laesie/ radial -In het centrum een onderscheiden beoordeeld kunnen
scar toename van fibrose, van invasief worden bij een biopt
waardoor de buisjes carcinoom
worden dichtgedrukt
-Binnenkant: samengedrukt
en naar rand toe steeds
mee gedilateerde
structuren
-Lijkt op invasieve tumor
Papilloom -Vinger-vormige Vaak verwijderd,
uitstulpingen omdat ze niet goed
-Bloemkool door beoordeeld kunnen
hyperplasie in worden bij een biopt
ductusepitheel
-Bevat veel bloedvaten en
raakt makkelijk beschadigd
→ presentatie: bloedverlies
-Kan centraal (rondom
tepel) of perifeer (meer
naar buitenkant borst)
voorkomen
1
, Atypische Atypische -Verschil DCIS: diameter
afwijkingen: ductale ADH < 2 mm)
verhoogd hyperplasie -Verwijde buisjes bekleed
risico (4,5x) (ADH) met beginnend klonaal
epitheel
Voorlopers -In buisjes vormen zich
premaligne weer buisjes
afwijkingen
Atypische -Acini van lobjes zijn
lobulaire opgevuld door afwijkende
hyperplasie clonale cellen
(ALH)/ -E-cadherine verlies: cellen
lobulaire losser van elkaar
neoplasie (LN) -Vaak in beide mammae
Benigne: fibro- Fibroadenoom -Kralensnoer achtig, -Meerdere -Kan uit zichzelf in
epitheliaal bestaand uit fibreus palpabele regressie gaan
Jonge weefsel en klierweefsel massa’s -Er kunnen ook
Overeenkomst: vrouwen 20- -‘Fibro component’: stroma bilateraal benigne of
allemaal 30 jaar celarm/ sclerotisch met -Gemakkelijk premaligne
stroma- bloedvaatjes te bewegen afwijkingen in
proliferatie Meest -Goed afgeronde tumor/ zijn tov de voorkomen → wordt
voorkomende scherp begrensd ondergrond alleen weggehaald
-‘Adeno component’: als pt klachten heeft
dichtgedrukte ducti door
bindweefselexpansie met
normaal 2-lagig ductaal
epitheel
Phillodes -Weinig epitheel (blauw- -Multipele -Hogere recidiefkans
tumor paarse veldjes) palpabele dan bij
-Veel bindweefsel massa’s in fibroadenomen
Oudere -Veel kernen (blauw) mamma
vrouwen (rond -Minder goed begrensd -Altijd verwijderd,
60 jaar) -Hogere cellulariteit want grote kans op
-Infiltrerend het ontstaan van een
Zeldzaam -Meer mitosen maligniteit (20%)
-Kern-polymorfie door snelle groei uit
-Stromale overgroei periductale
-Soorten: benigne (kunnen stromacellen
terugkomen), borderline (je
weet niet welke kant het
op gaat), maligne (grote
kans op recidief & 30%
kans op metastasen)
Premaligne: Ductaal -Cribrivorme groei in ducti -Altijd behandeld
substantieel carcinoom in (maar kan ook voorkomen (ook al zijn ze nog
verhoogd risico situ (DCIS) in lobjes) niet invasief),
op maligniteit -Geassocieerd met kalk vanwege 8-10x kans
Komt vaker (micro-calcificaties) op ontwikkeling van
voor door LCIS -Vaak segmentaal: maligniteit (afh van
2
, aaneengesloten in borst differentiatie)
-M. Paget (=door ductus via -Prognose: afh van
tepel uitgebreid naar TNM & Bloom/
epidermis) → biopt! Richardson
-Gradering: graad 1 -Tumor verwijderen
(laaggradig: goede diff), en RT of
graad 3 (hooggradig, hormoontherapie
slechte diff: necrose,
nucleoli, dikke kernen)
Lobulair -Met name in lobuli -Altijd behandeld
carcinoma in -Vaak toevalsbevinding, (ook al zijn ze nog
situ (LCIS) omdat het niet niet invasief)
geassocieerd is met kalk -Pleiomorfe variant
Verhoogde (kan alleen met biopt wordt hetzelfde
kans op gevonden worden) behandeld als DCIS
maligniteit -Vaak multifocaal -Observatieve
(bilateraal) -E-cadherine verlies → behandeling,
geen cribrivormigheid hormonale therapie
-Soorten: klassiek (cellen of preventieve
zijn hetzelfde) & pleiomorf borstverwijdering
(zeldzaam: lijkt op DCIS) (amputatie vaker
-Lijkt op lobulaire neoplasie vanwege dyscohesie)
Maligne: Invasief -Toename aantal cellen
Architectuur carcinoom -Buisvorming
verstoord, NST/ invasief -Groeit door membraan en
myoepitheel ductaal myo-epitheel heen:
afwezig en carcinoom invasief
klonale (vroeger): 40- -Midden necrotisch
proliferatie 75% -M. Paget
-Lymfangitis
carcinomatosa
Invasief -Klassieke en niet-klassieke MRI maken, Zelfde prognose als
lobulair variant (zeldzaam) omdat het NST, maar hierbij
carcinoom: 5- -Meestal graad 2, ER+, lastiger te grotere kans op
15% Her2- vinden is multifocaliteit,
-Indian files (rijtjes cellen) contralateraal
of losse cellen carcinoom en
-Zeer weinig buisvorming metastaserings-
-Vaak slijmvacuolen in patroon andres
cellen
-Vaker retroperitoneaal
-Dyscohesie=
mammacellen verspreid in
borst (E-cadherine verlies)
-Bindweefsel↑
-Groeit door membraan en
myo-epitheel: invasief
-Gradering: Bloom &
Richardson (MAI,
kernpolymorfie en
buisvorming)
3
Mamma
Groep: Risico: Aandoening: Microscopisch: Diagnostiek Behandeling
Benigne: Niet Cyste/ -Verwijde buis of holte in -Cyclisch
epitheliaal verhoogd: ductectasie/ epitheel opgevuld met (menstruatie)
niet- apocriene schuimcellen (hisiocyten: -Bilateraal
proliferatief/ metaplasie macrofagen vh -Punctie geeft
mastopathie bindweefsel) verlichting
-Apocrien: buisjes bekleed -Stugge/
met grote roze cellen die onregelmatige
lijken op zweetkliercellen vorm
-Vocht uit
tepels
Adenose -Toename van acini (paarse -Cyclisch
celletjes) (menstruatie)
-Bilateraal
Fibrose -Toename bindweefsel -Cyclisch
(roze) (menstruatie)
-Bilateraal
Licht Benigne -Epitheellaag dikker en
verhoogd ductale vult acini op
(2,5x) hyperplasie/ -Lijkt op premaligne
usual ductal afwijking)
hyperplasia
(UDH)
Complex -Verzamelnaam Myo-epitheel: Vaak verwijderd,
scleroserende -Toename aantal acini p63 kleuring omdat ze niet goed
laesie/ radial -In het centrum een onderscheiden beoordeeld kunnen
scar toename van fibrose, van invasief worden bij een biopt
waardoor de buisjes carcinoom
worden dichtgedrukt
-Binnenkant: samengedrukt
en naar rand toe steeds
mee gedilateerde
structuren
-Lijkt op invasieve tumor
Papilloom -Vinger-vormige Vaak verwijderd,
uitstulpingen omdat ze niet goed
-Bloemkool door beoordeeld kunnen
hyperplasie in worden bij een biopt
ductusepitheel
-Bevat veel bloedvaten en
raakt makkelijk beschadigd
→ presentatie: bloedverlies
-Kan centraal (rondom
tepel) of perifeer (meer
naar buitenkant borst)
voorkomen
1
, Atypische Atypische -Verschil DCIS: diameter
afwijkingen: ductale ADH < 2 mm)
verhoogd hyperplasie -Verwijde buisjes bekleed
risico (4,5x) (ADH) met beginnend klonaal
epitheel
Voorlopers -In buisjes vormen zich
premaligne weer buisjes
afwijkingen
Atypische -Acini van lobjes zijn
lobulaire opgevuld door afwijkende
hyperplasie clonale cellen
(ALH)/ -E-cadherine verlies: cellen
lobulaire losser van elkaar
neoplasie (LN) -Vaak in beide mammae
Benigne: fibro- Fibroadenoom -Kralensnoer achtig, -Meerdere -Kan uit zichzelf in
epitheliaal bestaand uit fibreus palpabele regressie gaan
Jonge weefsel en klierweefsel massa’s -Er kunnen ook
Overeenkomst: vrouwen 20- -‘Fibro component’: stroma bilateraal benigne of
allemaal 30 jaar celarm/ sclerotisch met -Gemakkelijk premaligne
stroma- bloedvaatjes te bewegen afwijkingen in
proliferatie Meest -Goed afgeronde tumor/ zijn tov de voorkomen → wordt
voorkomende scherp begrensd ondergrond alleen weggehaald
-‘Adeno component’: als pt klachten heeft
dichtgedrukte ducti door
bindweefselexpansie met
normaal 2-lagig ductaal
epitheel
Phillodes -Weinig epitheel (blauw- -Multipele -Hogere recidiefkans
tumor paarse veldjes) palpabele dan bij
-Veel bindweefsel massa’s in fibroadenomen
Oudere -Veel kernen (blauw) mamma
vrouwen (rond -Minder goed begrensd -Altijd verwijderd,
60 jaar) -Hogere cellulariteit want grote kans op
-Infiltrerend het ontstaan van een
Zeldzaam -Meer mitosen maligniteit (20%)
-Kern-polymorfie door snelle groei uit
-Stromale overgroei periductale
-Soorten: benigne (kunnen stromacellen
terugkomen), borderline (je
weet niet welke kant het
op gaat), maligne (grote
kans op recidief & 30%
kans op metastasen)
Premaligne: Ductaal -Cribrivorme groei in ducti -Altijd behandeld
substantieel carcinoom in (maar kan ook voorkomen (ook al zijn ze nog
verhoogd risico situ (DCIS) in lobjes) niet invasief),
op maligniteit -Geassocieerd met kalk vanwege 8-10x kans
Komt vaker (micro-calcificaties) op ontwikkeling van
voor door LCIS -Vaak segmentaal: maligniteit (afh van
2
, aaneengesloten in borst differentiatie)
-M. Paget (=door ductus via -Prognose: afh van
tepel uitgebreid naar TNM & Bloom/
epidermis) → biopt! Richardson
-Gradering: graad 1 -Tumor verwijderen
(laaggradig: goede diff), en RT of
graad 3 (hooggradig, hormoontherapie
slechte diff: necrose,
nucleoli, dikke kernen)
Lobulair -Met name in lobuli -Altijd behandeld
carcinoma in -Vaak toevalsbevinding, (ook al zijn ze nog
situ (LCIS) omdat het niet niet invasief)
geassocieerd is met kalk -Pleiomorfe variant
Verhoogde (kan alleen met biopt wordt hetzelfde
kans op gevonden worden) behandeld als DCIS
maligniteit -Vaak multifocaal -Observatieve
(bilateraal) -E-cadherine verlies → behandeling,
geen cribrivormigheid hormonale therapie
-Soorten: klassiek (cellen of preventieve
zijn hetzelfde) & pleiomorf borstverwijdering
(zeldzaam: lijkt op DCIS) (amputatie vaker
-Lijkt op lobulaire neoplasie vanwege dyscohesie)
Maligne: Invasief -Toename aantal cellen
Architectuur carcinoom -Buisvorming
verstoord, NST/ invasief -Groeit door membraan en
myoepitheel ductaal myo-epitheel heen:
afwezig en carcinoom invasief
klonale (vroeger): 40- -Midden necrotisch
proliferatie 75% -M. Paget
-Lymfangitis
carcinomatosa
Invasief -Klassieke en niet-klassieke MRI maken, Zelfde prognose als
lobulair variant (zeldzaam) omdat het NST, maar hierbij
carcinoom: 5- -Meestal graad 2, ER+, lastiger te grotere kans op
15% Her2- vinden is multifocaliteit,
-Indian files (rijtjes cellen) contralateraal
of losse cellen carcinoom en
-Zeer weinig buisvorming metastaserings-
-Vaak slijmvacuolen in patroon andres
cellen
-Vaker retroperitoneaal
-Dyscohesie=
mammacellen verspreid in
borst (E-cadherine verlies)
-Bindweefsel↑
-Groeit door membraan en
myo-epitheel: invasief
-Gradering: Bloom &
Richardson (MAI,
kernpolymorfie en
buisvorming)
3
