Chronische ziekten: Reuma
Opleiding: Podotherapie
Studiejaar: tweede leerjaar, 2020-2021.
Periode: 2.3.
,Inhoudsopgave
Introductie in de reumatologie ....................................................................................................................... 3
Deel 2: Reumatoïde artritis (RA) ................................................................................................................... 15
Deel 3: Artrose OA ........................................................................................................................................ 20
Deel 4: (pseudo) jicht .................................................................................................................................... 25
Deel 5: Spondyloartritis (spA) ....................................................................................................................... 28
Deel 6: overige reumatische aandoeningen .................................................................................................. 32
2
,Deel 1: introductie in de reumatologie
Wat is reuma?
Een verzamelnaam voor meer dan 100 verschillende aandoeningen van je bewegingsapparaat, die niet door een
ongeval zijn veroorzaakt. Het bewegingsapparaat bestaat uit je gewrichten, spieren, pezen en botten.
- In 2010 meer dan 2,3 miljoen mensen (van de 16,7 miljoen) met een reumatische aandoening.
- Artrose = 1500.000.
- Fibromyalgie = 162.000.
- Reumatoïde Artritis = 247.000.
Voetklachten en reuma
Vaak hebben mensen met reuma last van hun voeten. Extra aandacht voor je voeten is vaak nodig. De klachten
zijn vaak pijn of stijfheid in de voeten. De problemen ontstaan door opgezwollen gewrichten, vergroeiingen of
standsveranderingen van de voet. Van veranderde drukverdeling onder de voeten of een kwetsbare huid en
nagels komen vaak voor.
- Actieve ontsteking(en).
- Voetvorm en functie afwijking(en).
- Dermatologische afwijking(en), (komt vaak voor bij Reumatoïde Artritis).
- Perifere neurovasculaire afwijking(en), (problemen met het gevoel).
- Andere opvatting(en) en/of verwachting(en) over de behandeling.
- Inadequaat schoeisel.
Indeling
Gewrichtsreuma:
- Bij deze aandoeningen vinden hun oorsprong in de gewrichten. Pijn staat als klacht daarbij voorop.
• Gewrichtspijn is in te delen naar drie oorzaken:
1. Ten gevolge van een ontsteking in een gewricht (artritis).
2. Ten gevolge van slijtage in een gewricht (artrose).
3. Pijn zonder een duidelijk aanwijsbare oorzaak (artralgie).
Artritis (Reumatoïde artritis):
- Hierbij zijn de gewrichten ontstoken, hier is sprake van chronische gewrichtsontstekingen.
- Een auto-immuunziekte: je afweersysteem keert zich tegen je eigen lichaam.
- Komt op alle leeftijden voor, vaker bij vrouwen dan bij mannen.
- Wisselend verloop: een actieve periode, waarin de patiënt veel last heeft van gewrichtsontstekingen
(pijn), dan een rustige perioden waarin de patiënt weinig of geen gewrichtsontstekingen (pijn) heeft.
- Je hebt vooral last van gewrichtsontstekingen in meerdere gewrichten.
• Klachten/symptomen/verschijnselen:
- Stijfheid en pijn in één of meerdere gewrichten, vooral ’s morgens.
3
, - Ochtendstijfheid: is een typische klacht voor RA. (Duurt enkele minuten tot enkele uren, verbetering
door het nemen van een warme douch of warm bad, koude geeft juist verergering van de klachten).
- Moeheid: vaak verschillende factoren die dit veroorzaken en in stand houden.
- Gebrek aan eetlust.
- Vermagering.
- Versterkte transpiratie van handen en voeten.
- Ontstaan van gewrichtszwellingen, die blijven ontstaan.
- Ontstaan van reumaknobbels.
- Roodverkleuringen van de huid.
- Standsafwijkingen van vingers en/of tenen.
Door deze veranderingen worden spieren en pezen anders belast. Dit kan leiden tot ontstekingen of zelfs
scheuringen (rupturen). Soms gaat dit gepaard met neurologische verschijnselen zoals het verlies van het gevoel,
tintelingen en krachtsvermindering.
• Het ontstaan:
- De precieze oorzaak is onbekend, wel zijn er enkele factoren bekend die een rol kunnen spelen.
- Erfelijkheid speelt waarschijnlijk een zeer kleine rol, wel kom het soms voor bij meerdere leden uit een
familie.
- Het afweersysteem slaat als het ware ‘op hol’ waardoor je afweersysteem dat de goede (lichaamseigen)
cellen kwade indringers zijn. Je afweersysteem wil die indringen verdrijven. Hierdoor komen bepaalde
stoffen (ontstekingseiwitten) vrij waardoor ontstekingen ontstaan in gewrichten, pezen, spieren of
organen.
- Hormonen, vrouwen hebben 3 keer vaker RA dan mannen.
- Omgevingsfactoren hebben invloed op het ontstaan van RA. Mensen die roken hebben een grotere
kans op het krijgen van RA.
• Diagnose:
Meestal wordt de diagnose gesteld door een lichamelijk onderzoek, gecombineerd met bloedonderzoek, de arts
baseert de diagnose meestal op de uitkomst van de klachten.
- Bloedonderzoek: de arts wil weten of er ontstekingswaarden in je bloed aanwezig zijn. Zoals de
bezinkingssnelheid (BSE) en het creatinephosphaat (CRP). Beide waarden kunnen echter ook verhoogd
zijn bij een ontsteking van iets anders. Ze zijn dus niet specifiek voor RA.
- De arts kijkt of er antistoffen in je bloed zitten, zoals de reumafactor en de ACPA of anti-CCP test. Dit
zijn eiwitten die je met je afweersysteem te maken hebben.
- Röntgenfoto’s: worden meerdere gemaakt om te kijken of er afwijkingen van gewrichten in je armen
om benen zichtbaar zijn. Ongeveer 40% heeft al zichtbare afwijkingen.
• Verloop:
Het verloop is bij iedereen anders. Het is niet te voorspellen hoe de ziekte zich zal ontwikkelen. Meestal wisselen
periodes waarin je veel klachten hebt zich af met periodes waarin de ziekte spontaan rustiger wordt door of
door medicijnen tot stilstand komt.
Er zijn factoren die van invloed zijn op het verloop:
- Stress: door (langdurige) stress loop je een groot risico dat je gewrichtsklachten verergeren.
- Hormonen: tijdens menstruatie en in de menopauze zijn de klachten vaak heviger. Zwangere vrouwen
hebben vaak minder last van de aandoening.
- Door gewrichtsontstekingen heb je een hoger risico om hart- of vaatziekten te krijgen. Dit komt doordat
de ontstekingen ook de vaatwanden kunnen aantasten. Een verhoogd risico op hart- en vaatziekten
zijn: roken, verhoogde bloeddruk, te hoog cholesterolgehalte in het bloed, diabetes en overgewicht.
• Behandeling
Medicijnen spelen een belangrijke rol in het verminderen van je gewrichtsontstekingen. Bij RA werkt je
immuunsysteem te hard, je krijgt één of meerder medicijnen om je immuunsysteem te remmen. Ook krijg je
vaak pijnstillers voorgeschreven. De meest gebruikte medicijnen zijn:
- Ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s).
- Klassieke reumaremmers (csDmards).
- Biologische medicijnen (bDmards).
- TsDmards waaronder JAK remmers.
- Corticosteroïden.
• Behandelaars:
Voor de behandeling van RA kom je bij een reumatoloog. Afhankelijk van de klachten die je hebt, schakelt de
reumatoloog vaak andere zorgverleners in. Denk hierbij aan:
4
Opleiding: Podotherapie
Studiejaar: tweede leerjaar, 2020-2021.
Periode: 2.3.
,Inhoudsopgave
Introductie in de reumatologie ....................................................................................................................... 3
Deel 2: Reumatoïde artritis (RA) ................................................................................................................... 15
Deel 3: Artrose OA ........................................................................................................................................ 20
Deel 4: (pseudo) jicht .................................................................................................................................... 25
Deel 5: Spondyloartritis (spA) ....................................................................................................................... 28
Deel 6: overige reumatische aandoeningen .................................................................................................. 32
2
,Deel 1: introductie in de reumatologie
Wat is reuma?
Een verzamelnaam voor meer dan 100 verschillende aandoeningen van je bewegingsapparaat, die niet door een
ongeval zijn veroorzaakt. Het bewegingsapparaat bestaat uit je gewrichten, spieren, pezen en botten.
- In 2010 meer dan 2,3 miljoen mensen (van de 16,7 miljoen) met een reumatische aandoening.
- Artrose = 1500.000.
- Fibromyalgie = 162.000.
- Reumatoïde Artritis = 247.000.
Voetklachten en reuma
Vaak hebben mensen met reuma last van hun voeten. Extra aandacht voor je voeten is vaak nodig. De klachten
zijn vaak pijn of stijfheid in de voeten. De problemen ontstaan door opgezwollen gewrichten, vergroeiingen of
standsveranderingen van de voet. Van veranderde drukverdeling onder de voeten of een kwetsbare huid en
nagels komen vaak voor.
- Actieve ontsteking(en).
- Voetvorm en functie afwijking(en).
- Dermatologische afwijking(en), (komt vaak voor bij Reumatoïde Artritis).
- Perifere neurovasculaire afwijking(en), (problemen met het gevoel).
- Andere opvatting(en) en/of verwachting(en) over de behandeling.
- Inadequaat schoeisel.
Indeling
Gewrichtsreuma:
- Bij deze aandoeningen vinden hun oorsprong in de gewrichten. Pijn staat als klacht daarbij voorop.
• Gewrichtspijn is in te delen naar drie oorzaken:
1. Ten gevolge van een ontsteking in een gewricht (artritis).
2. Ten gevolge van slijtage in een gewricht (artrose).
3. Pijn zonder een duidelijk aanwijsbare oorzaak (artralgie).
Artritis (Reumatoïde artritis):
- Hierbij zijn de gewrichten ontstoken, hier is sprake van chronische gewrichtsontstekingen.
- Een auto-immuunziekte: je afweersysteem keert zich tegen je eigen lichaam.
- Komt op alle leeftijden voor, vaker bij vrouwen dan bij mannen.
- Wisselend verloop: een actieve periode, waarin de patiënt veel last heeft van gewrichtsontstekingen
(pijn), dan een rustige perioden waarin de patiënt weinig of geen gewrichtsontstekingen (pijn) heeft.
- Je hebt vooral last van gewrichtsontstekingen in meerdere gewrichten.
• Klachten/symptomen/verschijnselen:
- Stijfheid en pijn in één of meerdere gewrichten, vooral ’s morgens.
3
, - Ochtendstijfheid: is een typische klacht voor RA. (Duurt enkele minuten tot enkele uren, verbetering
door het nemen van een warme douch of warm bad, koude geeft juist verergering van de klachten).
- Moeheid: vaak verschillende factoren die dit veroorzaken en in stand houden.
- Gebrek aan eetlust.
- Vermagering.
- Versterkte transpiratie van handen en voeten.
- Ontstaan van gewrichtszwellingen, die blijven ontstaan.
- Ontstaan van reumaknobbels.
- Roodverkleuringen van de huid.
- Standsafwijkingen van vingers en/of tenen.
Door deze veranderingen worden spieren en pezen anders belast. Dit kan leiden tot ontstekingen of zelfs
scheuringen (rupturen). Soms gaat dit gepaard met neurologische verschijnselen zoals het verlies van het gevoel,
tintelingen en krachtsvermindering.
• Het ontstaan:
- De precieze oorzaak is onbekend, wel zijn er enkele factoren bekend die een rol kunnen spelen.
- Erfelijkheid speelt waarschijnlijk een zeer kleine rol, wel kom het soms voor bij meerdere leden uit een
familie.
- Het afweersysteem slaat als het ware ‘op hol’ waardoor je afweersysteem dat de goede (lichaamseigen)
cellen kwade indringers zijn. Je afweersysteem wil die indringen verdrijven. Hierdoor komen bepaalde
stoffen (ontstekingseiwitten) vrij waardoor ontstekingen ontstaan in gewrichten, pezen, spieren of
organen.
- Hormonen, vrouwen hebben 3 keer vaker RA dan mannen.
- Omgevingsfactoren hebben invloed op het ontstaan van RA. Mensen die roken hebben een grotere
kans op het krijgen van RA.
• Diagnose:
Meestal wordt de diagnose gesteld door een lichamelijk onderzoek, gecombineerd met bloedonderzoek, de arts
baseert de diagnose meestal op de uitkomst van de klachten.
- Bloedonderzoek: de arts wil weten of er ontstekingswaarden in je bloed aanwezig zijn. Zoals de
bezinkingssnelheid (BSE) en het creatinephosphaat (CRP). Beide waarden kunnen echter ook verhoogd
zijn bij een ontsteking van iets anders. Ze zijn dus niet specifiek voor RA.
- De arts kijkt of er antistoffen in je bloed zitten, zoals de reumafactor en de ACPA of anti-CCP test. Dit
zijn eiwitten die je met je afweersysteem te maken hebben.
- Röntgenfoto’s: worden meerdere gemaakt om te kijken of er afwijkingen van gewrichten in je armen
om benen zichtbaar zijn. Ongeveer 40% heeft al zichtbare afwijkingen.
• Verloop:
Het verloop is bij iedereen anders. Het is niet te voorspellen hoe de ziekte zich zal ontwikkelen. Meestal wisselen
periodes waarin je veel klachten hebt zich af met periodes waarin de ziekte spontaan rustiger wordt door of
door medicijnen tot stilstand komt.
Er zijn factoren die van invloed zijn op het verloop:
- Stress: door (langdurige) stress loop je een groot risico dat je gewrichtsklachten verergeren.
- Hormonen: tijdens menstruatie en in de menopauze zijn de klachten vaak heviger. Zwangere vrouwen
hebben vaak minder last van de aandoening.
- Door gewrichtsontstekingen heb je een hoger risico om hart- of vaatziekten te krijgen. Dit komt doordat
de ontstekingen ook de vaatwanden kunnen aantasten. Een verhoogd risico op hart- en vaatziekten
zijn: roken, verhoogde bloeddruk, te hoog cholesterolgehalte in het bloed, diabetes en overgewicht.
• Behandeling
Medicijnen spelen een belangrijke rol in het verminderen van je gewrichtsontstekingen. Bij RA werkt je
immuunsysteem te hard, je krijgt één of meerder medicijnen om je immuunsysteem te remmen. Ook krijg je
vaak pijnstillers voorgeschreven. De meest gebruikte medicijnen zijn:
- Ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s).
- Klassieke reumaremmers (csDmards).
- Biologische medicijnen (bDmards).
- TsDmards waaronder JAK remmers.
- Corticosteroïden.
• Behandelaars:
Voor de behandeling van RA kom je bij een reumatoloog. Afhankelijk van de klachten die je hebt, schakelt de
reumatoloog vaak andere zorgverleners in. Denk hierbij aan:
4
