Geschiedenis
Inleiding
Tijdvak 1: Tijd van jagers en boeren, prehistorie 50 v.C. (blz. 3)
Tijdvak 2: Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C./500 na C. (blz. 4/5)
Tijdvak 3: Tijd van monniken en ridders 500/1000 (blz. 6/9)
Tijdvak 4: Tijd van steden en staten 1000/1500 (blz. 10)
Tijdvak 5: Tijd van ontdekkers en hervormers 1500/1600 (blz. 11/12)
Tijdvak 6: Tijd van regenten en vorsten 1600/1700 (blz. 13/14)
Tijdvak 7: Tijd van pruiken en revoluties 1700/1800 (blz. 15)
Tijdvak 8: Tijd van burgers en stroommachines 1800/1900 (blz. 16/18)
Tijdvak 9: Tijd van wereldoorlogen 1900/1950 (blz. 19/22)
Tijdvak 10: Tijd van televisie en computer 1950/nu (blz. 23/25)
,Prehistorie.
De prehistorie is de tijd waarin de eerste mensen zich beginnen te ontwikkelen. Zij leven in grote
groepen. De prehistorie eindigt wanneer mensen gaan schrijven.
Tijd van jagers en boeren.
De belangrijkste ontwikkeling is dat de jagers veranderen in boeren → de landbouwrevolutie. De mens
gaat op vaste plaatsen wonen.
Kenmerkende aspecten:
● De levenswijze van jagers-verzamelaars.
Ze leven in kleine groepen, als nomaden. Dat wilt zeggen dat ze een rondtrekkend bestaan hebben. Zij
komen aan hun eten door te jagen, te vissen en noten en vruchten te verzamelen.
● Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen is langzaam gegaan, maar de veranderingen
waren zo groot dat er wordt gesproken van een landbouwrevolutie.
● Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen.
Dankzij de landbouw kunnen boeren zich vestigen op vaste woonplaatsen. De landbouw leverde op een
bepaald moment genoeg op, dat men zich kon gaan richten op andere dingen als, ambachten, handel,
bestuur en godsdienst. → waardoor → dorpen zich gingen ontwikkelen tot een stedelijke
landbouwsamenleving. De eerste landbouwstedelijke gemeenschappen ontstonden in Mesopotamië.
Oudheid.
De oudheid wordt ook wel de Klassieke Tijd genoemd, deze tijd werd vooral beïnvloed door de oude
Grieken en Romeinen. De Germaanse cultuur vond zich vooral plaats in Noordwest-Europa.
Mensen gingen in deze tijd wetenschappelijk denken op de manier van ideeën en ontwikkelingen op het
gebied van bestuur en rechtspraak, de bouw-, schilder- en beeldhouwkunst.
In deze tijd kwamen de eerste monotheïstische geloven in ontwikkeling, als het jodendom en vanuit het
jodendom het christendom. In de 4e eeuw was het christendom de enige toegestane godsdienst in het
Romeinse Rijk.
, Tijd van Grieken en Romeinen.
In Griekenland ontstaan verschillende landbouwsamenlevingen die uitgroeien tot stedelijke
gemeenschappen. In deze stadstaten (poleis) staan filosofie en wetenschap in hoog aanzien en er komen
ideeën over burgerschap en politiek tot ontwikkeling → waardoor → de cultuur tot bloei kwam, met een
eigen bestuur en eigen wetten en een eigen leger. Er komen verschillende politieke bestuursvormen,
zoals monarchie, aristocratie, democratie en tirannie
Kenmerkende aspecten.
● De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in de
Griekse stadstaat.
De oude Grieken geloofde in meerdere goden (polytheïsme), ondanks dat hechten ze toch waarde aan
verstandelijk beredeneren.
Veel filosofen en geleerden hielden zich bezig op het gebied van wiskunde, natuurkunde en geneeskunde.
Maar er ontstonden ook vele ideeën op het gebied van politiek en burgerschap.
● De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur.
Toen de Romeinen Griekenland veroverden waren zij erg onder de indruk van hun cultuur → waardoor →
de Romeinen veel over nemen van de Grieken, er werden zelfs veel Grieken meegenomen naar Italië om
daar te werken als architecten, beeldhouders, schilders, medici, lerearen enz. → hierdoor → ontstond er
een nieuwe Grieks-Romeinse cultuur.
● De groei van het Romeinse imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa verspreidt.
Door de groei van het Romeinse Rijk en de invloeden, spreken we van romanisering. De Grieks-Romeinse
beschaving verspreidt zich over Europa.
● De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur van Noordwest-Europa.
De meeste Romeinen zijn niet erg onder de indruk van de Germaanse cultuur, maar ze zijn wel onder de
indruk over hun dapperheid in de strijd. De Germanen kijken wel op tegen de Romeinen → waardoor →
de Germaanse cultuur wordt beïnvloed door de Grieks-Romeinse cultuur (romanisering).
● De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste monotheïstische godsdiensten.
De joden waren de eerste die geloofden in één god: Jahweh. Jeruzalem wordt benoemd door koning
David als de hoofdstad van het joodse rijk.
Het christendom is voortgekomen uit het jodendom.
Inleiding
Tijdvak 1: Tijd van jagers en boeren, prehistorie 50 v.C. (blz. 3)
Tijdvak 2: Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C./500 na C. (blz. 4/5)
Tijdvak 3: Tijd van monniken en ridders 500/1000 (blz. 6/9)
Tijdvak 4: Tijd van steden en staten 1000/1500 (blz. 10)
Tijdvak 5: Tijd van ontdekkers en hervormers 1500/1600 (blz. 11/12)
Tijdvak 6: Tijd van regenten en vorsten 1600/1700 (blz. 13/14)
Tijdvak 7: Tijd van pruiken en revoluties 1700/1800 (blz. 15)
Tijdvak 8: Tijd van burgers en stroommachines 1800/1900 (blz. 16/18)
Tijdvak 9: Tijd van wereldoorlogen 1900/1950 (blz. 19/22)
Tijdvak 10: Tijd van televisie en computer 1950/nu (blz. 23/25)
,Prehistorie.
De prehistorie is de tijd waarin de eerste mensen zich beginnen te ontwikkelen. Zij leven in grote
groepen. De prehistorie eindigt wanneer mensen gaan schrijven.
Tijd van jagers en boeren.
De belangrijkste ontwikkeling is dat de jagers veranderen in boeren → de landbouwrevolutie. De mens
gaat op vaste plaatsen wonen.
Kenmerkende aspecten:
● De levenswijze van jagers-verzamelaars.
Ze leven in kleine groepen, als nomaden. Dat wilt zeggen dat ze een rondtrekkend bestaan hebben. Zij
komen aan hun eten door te jagen, te vissen en noten en vruchten te verzamelen.
● Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen is langzaam gegaan, maar de veranderingen
waren zo groot dat er wordt gesproken van een landbouwrevolutie.
● Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen.
Dankzij de landbouw kunnen boeren zich vestigen op vaste woonplaatsen. De landbouw leverde op een
bepaald moment genoeg op, dat men zich kon gaan richten op andere dingen als, ambachten, handel,
bestuur en godsdienst. → waardoor → dorpen zich gingen ontwikkelen tot een stedelijke
landbouwsamenleving. De eerste landbouwstedelijke gemeenschappen ontstonden in Mesopotamië.
Oudheid.
De oudheid wordt ook wel de Klassieke Tijd genoemd, deze tijd werd vooral beïnvloed door de oude
Grieken en Romeinen. De Germaanse cultuur vond zich vooral plaats in Noordwest-Europa.
Mensen gingen in deze tijd wetenschappelijk denken op de manier van ideeën en ontwikkelingen op het
gebied van bestuur en rechtspraak, de bouw-, schilder- en beeldhouwkunst.
In deze tijd kwamen de eerste monotheïstische geloven in ontwikkeling, als het jodendom en vanuit het
jodendom het christendom. In de 4e eeuw was het christendom de enige toegestane godsdienst in het
Romeinse Rijk.
, Tijd van Grieken en Romeinen.
In Griekenland ontstaan verschillende landbouwsamenlevingen die uitgroeien tot stedelijke
gemeenschappen. In deze stadstaten (poleis) staan filosofie en wetenschap in hoog aanzien en er komen
ideeën over burgerschap en politiek tot ontwikkeling → waardoor → de cultuur tot bloei kwam, met een
eigen bestuur en eigen wetten en een eigen leger. Er komen verschillende politieke bestuursvormen,
zoals monarchie, aristocratie, democratie en tirannie
Kenmerkende aspecten.
● De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in de
Griekse stadstaat.
De oude Grieken geloofde in meerdere goden (polytheïsme), ondanks dat hechten ze toch waarde aan
verstandelijk beredeneren.
Veel filosofen en geleerden hielden zich bezig op het gebied van wiskunde, natuurkunde en geneeskunde.
Maar er ontstonden ook vele ideeën op het gebied van politiek en burgerschap.
● De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur.
Toen de Romeinen Griekenland veroverden waren zij erg onder de indruk van hun cultuur → waardoor →
de Romeinen veel over nemen van de Grieken, er werden zelfs veel Grieken meegenomen naar Italië om
daar te werken als architecten, beeldhouders, schilders, medici, lerearen enz. → hierdoor → ontstond er
een nieuwe Grieks-Romeinse cultuur.
● De groei van het Romeinse imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa verspreidt.
Door de groei van het Romeinse Rijk en de invloeden, spreken we van romanisering. De Grieks-Romeinse
beschaving verspreidt zich over Europa.
● De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur van Noordwest-Europa.
De meeste Romeinen zijn niet erg onder de indruk van de Germaanse cultuur, maar ze zijn wel onder de
indruk over hun dapperheid in de strijd. De Germanen kijken wel op tegen de Romeinen → waardoor →
de Germaanse cultuur wordt beïnvloed door de Grieks-Romeinse cultuur (romanisering).
● De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste monotheïstische godsdiensten.
De joden waren de eerste die geloofden in één god: Jahweh. Jeruzalem wordt benoemd door koning
David als de hoofdstad van het joodse rijk.
Het christendom is voortgekomen uit het jodendom.
