VAARDIGHEIDSONDERWIJS
Pleun van den Bosch
Fysiotherapie vaardigheidsonderwijs
Leerjaar 1
,Inhoudsopgave
1 Anamnese ..................................................................................................................................................... 3
1.1 Arbeidsanamnese .......................................................................................................................................... 5
1.2 Heteroanamnese ........................................................................................................................................... 6
1.3 Vallen............................................................................................................................................................. 6
1.4 ICF Model ...................................................................................................................................................... 7
1.5 Rode vlaggen ................................................................................................................................................. 8
2 Fysiotherapeutisch onderzoek ....................................................................................................................... 9
2.1 Totale observatie ......................................................................................................................................... 10
2.2 Lokale observatie ........................................................................................................................................ 11
2.3 ADL .............................................................................................................................................................. 12
3 Onderzoek ................................................................................................................................................... 13
3.1 Onderzoek enkel .......................................................................................................................................... 14
3.2 Onderzoek knie ............................................................................................................................................ 23
3.4 Onderzoek heup .......................................................................................................................................... 26
3.4 Onderzoek wervelkolom .............................................................................................................................. 29
.......................................................................................................................................................................... 29
3.5 Onderzoek schouder .................................................................................................................................... 32
3.5.1 Mobiliserende technieken schouder .................................................................................................... 37
3.6 Onderzoek cwk ............................................................................................................................................ 41
3.7 Onderzoek elleboog ..................................................................................................................................... 43
3.8 Onderzoek pols en hand .............................................................................................................................. 45
4 Fysiotherapeutische diagnose ..................................................................................................................... 49
5 Behandelen ................................................................................................................................................. 50
5.1 Informeren en adviseren ............................................................................................................................. 50
5.2 Mobiliserende oefeningen ........................................................................................................................... 51
5.3 Krachttraining ............................................................................................................................................. 52
5.4 Massage ...................................................................................................................................................... 54
5.5 Thermotherapie ........................................................................................................................................... 55
5.6 Til en zit instructies ...................................................................................................................................... 58
5.7 Stabiliteitstraining ....................................................................................................................................... 60
5.8 Kruklopen .................................................................................................................................................... 61
5.9 Coördinatie training .................................................................................................................................... 62
6 Spierlengte testen ....................................................................................................................................... 63
7 Spierkrachttesten ........................................................................................................................................... 68
2
,1 Anamnese
Een anamnese is het eerste gesprek dat aan onderzoek van een paramedicus voorafgaat.
Verschillende vormen:
• Auto-anamnese (FT/PT - patiënt)
• Hetero-anamnese (FT/PT – derden b.v. familie van de patiënt)
Doel van een anamnese:
• Kennismaking en contactlegging
• Verheldering van de klacht en hulpvraag
• Uitspreken van wederzijdse verwachtingen
• Basis voor het opstellen van een onderzoeksplan
Hypothese = een aanname, gedachte of vermoeden. (Bij een PAS min. 5 kunnen opstellen)
Inhoud van een anamnese:
1. Personalia van de patient (naam, burgerlijke staat, nationaliteit)
2. Hulpvraag (zorgvraag, waar kun jij de patiënt mee helpen?)
3. Gezondheidsprobleem en toestand
4. Historie en beloop
5. Invloeden op het probleem
6. Relatie met vroegere en andere problemen
7. Behandeling en resultaten
8. Restricties en adviezen (beperking/belemmering)
9. Contra-indicaties (een reden om een bepaalde behandeling niet toe te passen)
10. Individuele omstandigheden
11. Verwachtingen (wat verwacht de patiënt van jou?)
12. Lekenoordeel (oordeel van iemand die er geen verstand van heeft)
13. Oplossing van de patient
Openen van het gesprek (voorbeeld anamneses):
1. Voorstellen
2. Het ijs breken (lekker weertje vandaag hé!)
3. Eerste keer bij de fysiotherapeut?
4. Procedure vertellen
5. Kunt u mij iets over de klacht vertellen?
- Hoelang heeft u al last?
- Heeft u een idee over hoe de klacht is ontstaan?
- Hoe is het verloop van de klacht?
- Wanneer heeft u de meeste pijn? (Ochtenden, ’s middags of avonden?)
- Wat voor cijfer zou u de pijn geven op een schaal van 1 tot 10? 1 is geen pijn en 10 is hele
erge pijn.
- Heeft u hier vaker last van?
- Kunt u mij aanwijzen welke plek u precies last heeft?
3
, 6. Rode vlaggen uitvragen:
- Significant trauma (schokkende gebeurtenis, gebeurtenis niet goed verwerkt)
- Recent onverklaard gewichtsverlies
- Koorts (of patiënt voelt zich ziek en onwel)
- Pijn die ‘s nachts blijft of zelfs erger wordt
- Aanhoudende ernstige beperking lumbale flexie
Nu ga je het even samenvatten voor de patiënt, de pijn en de klacht.
7. Heeft u verder nog klachten aan uw rug, nek of schouder? (Keten uitvragen)
8. Heeft u een idee dat de plek warmer of roder is dan normaal?
9. Welke bewegingen zijn pijnlijk en wanneer?
10. Welke activiteiten kunt u niet meer doen?
- Andere activiteiten die ook niet meer gaan?
- Waar loopt u tegenaan, met werk en hobby’s?
11. Heeft u last van uw algemene gezondheid?
12. Gebruikt u medicatie?
- Waarvoor?
- Hoelang slikt u al deze medicatie?
Ik ga u nu een paar vragen stellen over uw thuissituatie, is dat goed?
13. Bent u getrouwd?
14. Hoe gaan de ADL?
15. Wat heeft u zelf al aan de klacht gedaan?
16. Heeft u zelf een idee wat er aan de hand kan zijn?
Samenvatten van de thuissituatie en de klacht.
17. Wat doet deze situatie met u?
18. Hoe voelt u zich daarin?
19. Staat u open voor Fysiotherapie?
20. Wat wilt u bereiken?
21. Wat verwacht u van mij?
Klachtenpatroon (ALTOIS)
• Aard van de klacht (pijn, stijfheid, gevoelsstoornissen, krachtsverlies duizeligheid, etc)
• Lokalisatie (waar in de nek, vraag ook naar hoofdpijn en schouder/arm pijn)
• Tijd
• Oorzakelijkheden (Werk, Trauma, MDBB, …)
• Intensiteit (VAS, NRS)
• Samenhang met houding en beweging (Provocatie en Reductie)
4
Pleun van den Bosch
Fysiotherapie vaardigheidsonderwijs
Leerjaar 1
,Inhoudsopgave
1 Anamnese ..................................................................................................................................................... 3
1.1 Arbeidsanamnese .......................................................................................................................................... 5
1.2 Heteroanamnese ........................................................................................................................................... 6
1.3 Vallen............................................................................................................................................................. 6
1.4 ICF Model ...................................................................................................................................................... 7
1.5 Rode vlaggen ................................................................................................................................................. 8
2 Fysiotherapeutisch onderzoek ....................................................................................................................... 9
2.1 Totale observatie ......................................................................................................................................... 10
2.2 Lokale observatie ........................................................................................................................................ 11
2.3 ADL .............................................................................................................................................................. 12
3 Onderzoek ................................................................................................................................................... 13
3.1 Onderzoek enkel .......................................................................................................................................... 14
3.2 Onderzoek knie ............................................................................................................................................ 23
3.4 Onderzoek heup .......................................................................................................................................... 26
3.4 Onderzoek wervelkolom .............................................................................................................................. 29
.......................................................................................................................................................................... 29
3.5 Onderzoek schouder .................................................................................................................................... 32
3.5.1 Mobiliserende technieken schouder .................................................................................................... 37
3.6 Onderzoek cwk ............................................................................................................................................ 41
3.7 Onderzoek elleboog ..................................................................................................................................... 43
3.8 Onderzoek pols en hand .............................................................................................................................. 45
4 Fysiotherapeutische diagnose ..................................................................................................................... 49
5 Behandelen ................................................................................................................................................. 50
5.1 Informeren en adviseren ............................................................................................................................. 50
5.2 Mobiliserende oefeningen ........................................................................................................................... 51
5.3 Krachttraining ............................................................................................................................................. 52
5.4 Massage ...................................................................................................................................................... 54
5.5 Thermotherapie ........................................................................................................................................... 55
5.6 Til en zit instructies ...................................................................................................................................... 58
5.7 Stabiliteitstraining ....................................................................................................................................... 60
5.8 Kruklopen .................................................................................................................................................... 61
5.9 Coördinatie training .................................................................................................................................... 62
6 Spierlengte testen ....................................................................................................................................... 63
7 Spierkrachttesten ........................................................................................................................................... 68
2
,1 Anamnese
Een anamnese is het eerste gesprek dat aan onderzoek van een paramedicus voorafgaat.
Verschillende vormen:
• Auto-anamnese (FT/PT - patiënt)
• Hetero-anamnese (FT/PT – derden b.v. familie van de patiënt)
Doel van een anamnese:
• Kennismaking en contactlegging
• Verheldering van de klacht en hulpvraag
• Uitspreken van wederzijdse verwachtingen
• Basis voor het opstellen van een onderzoeksplan
Hypothese = een aanname, gedachte of vermoeden. (Bij een PAS min. 5 kunnen opstellen)
Inhoud van een anamnese:
1. Personalia van de patient (naam, burgerlijke staat, nationaliteit)
2. Hulpvraag (zorgvraag, waar kun jij de patiënt mee helpen?)
3. Gezondheidsprobleem en toestand
4. Historie en beloop
5. Invloeden op het probleem
6. Relatie met vroegere en andere problemen
7. Behandeling en resultaten
8. Restricties en adviezen (beperking/belemmering)
9. Contra-indicaties (een reden om een bepaalde behandeling niet toe te passen)
10. Individuele omstandigheden
11. Verwachtingen (wat verwacht de patiënt van jou?)
12. Lekenoordeel (oordeel van iemand die er geen verstand van heeft)
13. Oplossing van de patient
Openen van het gesprek (voorbeeld anamneses):
1. Voorstellen
2. Het ijs breken (lekker weertje vandaag hé!)
3. Eerste keer bij de fysiotherapeut?
4. Procedure vertellen
5. Kunt u mij iets over de klacht vertellen?
- Hoelang heeft u al last?
- Heeft u een idee over hoe de klacht is ontstaan?
- Hoe is het verloop van de klacht?
- Wanneer heeft u de meeste pijn? (Ochtenden, ’s middags of avonden?)
- Wat voor cijfer zou u de pijn geven op een schaal van 1 tot 10? 1 is geen pijn en 10 is hele
erge pijn.
- Heeft u hier vaker last van?
- Kunt u mij aanwijzen welke plek u precies last heeft?
3
, 6. Rode vlaggen uitvragen:
- Significant trauma (schokkende gebeurtenis, gebeurtenis niet goed verwerkt)
- Recent onverklaard gewichtsverlies
- Koorts (of patiënt voelt zich ziek en onwel)
- Pijn die ‘s nachts blijft of zelfs erger wordt
- Aanhoudende ernstige beperking lumbale flexie
Nu ga je het even samenvatten voor de patiënt, de pijn en de klacht.
7. Heeft u verder nog klachten aan uw rug, nek of schouder? (Keten uitvragen)
8. Heeft u een idee dat de plek warmer of roder is dan normaal?
9. Welke bewegingen zijn pijnlijk en wanneer?
10. Welke activiteiten kunt u niet meer doen?
- Andere activiteiten die ook niet meer gaan?
- Waar loopt u tegenaan, met werk en hobby’s?
11. Heeft u last van uw algemene gezondheid?
12. Gebruikt u medicatie?
- Waarvoor?
- Hoelang slikt u al deze medicatie?
Ik ga u nu een paar vragen stellen over uw thuissituatie, is dat goed?
13. Bent u getrouwd?
14. Hoe gaan de ADL?
15. Wat heeft u zelf al aan de klacht gedaan?
16. Heeft u zelf een idee wat er aan de hand kan zijn?
Samenvatten van de thuissituatie en de klacht.
17. Wat doet deze situatie met u?
18. Hoe voelt u zich daarin?
19. Staat u open voor Fysiotherapie?
20. Wat wilt u bereiken?
21. Wat verwacht u van mij?
Klachtenpatroon (ALTOIS)
• Aard van de klacht (pijn, stijfheid, gevoelsstoornissen, krachtsverlies duizeligheid, etc)
• Lokalisatie (waar in de nek, vraag ook naar hoofdpijn en schouder/arm pijn)
• Tijd
• Oorzakelijkheden (Werk, Trauma, MDBB, …)
• Intensiteit (VAS, NRS)
• Samenhang met houding en beweging (Provocatie en Reductie)
4
