Voeding
Wereldvoedselvraagstuk
Voedselzekerheid
De meest recente inschatting van de FAO is dat wereldwijd 842 miljoen mensen (12% van de
wereldbevolking) niet in staat waren om met het eten te voldoen aan hun energie behoefte in 2011 –
13. In 2010 – 12 waren dat 868 miljoen. Dus ongeveer 1 op de 8 mensen in de wereld hebben
waarschijnlijk chronische honger gehad en niet genoeg eten voor een actief en gezond leven. De
grote meerderheid van hongerige mensen (827 miljoen) leven in ontwikkelingsgebieden waar
prevalentie van ondervoeding geschat is op 14,3% in 2011 – 13. Naast de bijna 1 miljard mensen die
leven met honger, hebben 2 miljard mensen een chronisch tekort aan essentiële voedingsstoffen. In
2050 moeten 9 miljard mensen gevoed worden. Daarvoor is 70% meer voedsel nodig terwijl
waarschijnlijk maar 15% meer landbouwgrond bijkomt. Bovendien stijgt de vraag naar
biobrandstoffen en komen droogte of zware stormen door klimaatverandering meer voor. In 2010
leefde de helft van de wereldbevolking in steden. Rond 2050 ligt dit percentage dicht tegen de 70%
en leven 6,5 miljard mensen in steden, hetgeen overeenkomt met de hele wereldbevolking in 2005.
Het is de verwachting dat er in 2020 minimaal 30 megasteden zijn met meer dan 10 miljoen
inwoners. In 1950 waren dit er nog maar twee (New York en Tokio). Maar de grootste groei zal
plaatsvinden in circa 500 steden met enkele miljoen inwoners.
WHO & FHO:
‘Naar verwachting zullen in 2015 meer dan 700 miljoen mensen kampen met ernstig overgewicht
tegenover bijna 700 miljoen mensen met honger.’
2009 Declaration of the World Summit on Food Security:
‘Food security exist when all people, at all times, have physical, social and economics access to
sufficient, safe and nutritious foods to meet their dietary needs and food preferences for an active
and healthy life.
Er zijn twee doelen vastgesteld voor het verminderen van honger. De ene is de in World Food
Summit (WFS), die is voor het halveren van het aantal hongerende mensen, en de andere is de
Millenium Development Goal hunger target, die is voor het halveren van proportie hongerende
mensen in de totale populatie. Beide hebben 1990 als startjaar en 2015 als doeljaar. Gezien de vaak
hoge cijfers van de groei van de bevolking in honger geteisterde landen, is de WFS meer het
ambitieuze doel.
De energievoorziening als percentage van de gemiddelde energie behoefte is bijna 10% gestegen in
de laatste 20 jaar in de ontwikkelingsregio’s. Deze vooruitgang is consequent met de vermindering in
ondervoeding van ongeveer 24% naar 14% van de totale populatie tussen 1990 – 92 en 2011 – 13. De
beschikbaarheid van fruit en groente is gestegen met 90%, de beschikbaarheid van dierlijke
producten is gestegen met 70% en de beschikbaarheid van plantaardige olie is gestegen met 30%. In
het algemeen een betere voeding, inclusief een toename van 20% eiwitbeschikbaarheid per persoon.
Uitzondering: Afrika en zuid Azië, voeding blijft in onbalans en afhankelijk van graanproducten,
wortels en knollen.
,Economische groei kan inkomens verhogen en honger verminderen maar het kan zijn dat een hoger
economische groei niet iedereen kan bereiken. Het kan zijn dat het helemaal niet leidt tot meer en
betere banen voor iedereen tenzij het beleid specifiek als doel de armen heeft, vooral die in
landelijke gebieden. Vermindering van honger en armoede in arme landen zal alleen worden bereikt
met groei dat niet alleen wordt volgehouden maar ook breed wordt verdeeld.
Ondanks algemene vooruitgang blijven er duidelijke verschillen bestaan in regio’s. Het gedeelte van
Afrika onder de Sahara blijft de regio met de hoogste prevalentie van ondervoeding met een
bescheiden vooruitgang de afgelopen jaren. West Azië laat geen vooruitgang zien terwijl zuid Azië en
Noord Afrika een langzame vooruitgang laten zien. In de meeste landen in oost en zuidoost Azië en in
Latijns-Amerika zijn aanzienlijke verminderingen in zowel het aantal mensen die ondervoed zijn en
de prevalentie van ondervoeding.
De voedselprijzen stegen door een sterke bevolkingsgroei, toenemende vraag aan biobrandstoffen,
mislukte oogsten door natuurrampen, exportbeperkingen na mislukte oogsten, corruptie en
wanbeleid en door speculaties. Prijs en inkomensveranderingen hebben een significant effect op
arme en hongerende mensen. Toch hebben prijsstijgingen in voedingsmarkten een beperkt effect op
consumentenprijzen. De consument gaat voor goedkopere alternatieven. Met grotere kans op
deficiëntie van micronutriënten en andere vormen van ondervoeding wat weer een ongunstige lange
termijn effect kan hebben op de gezondheid, ontwikkeling en productiviteit van mensen. In de
westerse wereld wordt ongeveer 15% van het inkomen besteed aan voedsel. In ontwikkelingslanden
is dat rond de 50 – 70%. In Afrika waren er in 2008 voedselrellen en recent in Algerije en Tunesië. Er
is sociale onrust door alsmaar toenemende prijzen.
Door bijvoorbeeld noodhulp is er een verschuiving van smaak en behoefte aan ‘westerse’ voeding.
Met negatieve invloed op lokale markten. Voorkeur brood en rijst in plaats van traditionele
producten.
Er zijn verschillende bedreigingen voor de voedselzekerheid. Deze zijn klimaatverandering,
verstedelijking, veranderde consumptiepatronen, toenemende olieschaarste en biobrandstoffen en
uitputting van landbouwgrond. De wereldbevolking stijgt binnen 40 jaar tot 9,3 miljard.
Voorgestelde oplossingen zijn dat landbouw in ontwikkelingslanden meer kan opleveren, 30% van
geoogste voedsel komt niet in keten terecht dus een meer verantwoorde omgang met voedsel in de
westerse wereld, vleesloos of vleesarm dieet en uitbreiding landbouwareaal. De landbouw in
ontwikkelingslanden zit in de lift. De voorwaarden voor landbouw in ontwikkelingslanden zijn
gunstiger dan ooit: de prijzen voor voedsel en grondstoffen zijn hoog, Afrikaanse overheden hechten
steeds meer belang aan landbouw, de economie in veel ontwikkelingslanden groeit, de middenklasse
in ontwikkelingslanden groeit en wordt steeds koopkrachtiger en buitenlandse investeerders en
bedrijven hebben meer belangstelling voor de 4 miljard allerarmsten die gezamenlijk een enorme
potentiële markt vormen (Base of Pyramid).
Utalization – het gebruik van
Er zijn twee indicatoren:
- Antropometrische indicatoren → Beïnvloedt door voeding (wasting en stunting)
- Voedselkwaliteit → Bereiding, gezondheid en hygiëne (effectieve opname van nutriënten)
Het deel van de bevolking zonder toegang tot drinkwater, is gedaald naar 12% in 2010 (24% in 1990).
, MGD target halveren proportie van de populatie zonder beschikbaarheid over veilig drinkwater en
basale sanitaire voorzieningen is gehaald.
Stichting werelddelen – de wereldmaaltijd
De wereldmaaltijd laat zien dat er meer dan genoeg voedsel is voor iedereen. Op basis van cijfers van
de FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties, heeft Stichting WereldDelen
berekend wat iedere wereldbewoner elke dag zou kunnen eten als de wereldvoedselproductie gelijk
verdeeld zou zijn. Deze hoeveelheid voedsel is De Wereldmaaltijd genoemd.
Voedselverspilling
Nederlanders gooien samen dagelijks bijna 10 miljoen boterhammen weg. Het is slechts een klein
onderdeel van de in totaal 800 miljoen kilo aan voedsel die consumenten in Nederland jaarlijks in de
vuilnisbak laten verdwijnen: samen goed voor een bedrag van 2,4 miljard euro per jaar. 14% van het
eten dat we kopen gooien we in de vuilnisbak. De top 3 aan verspillingen in Nederland zijn:
- Rijst (38%) en aardappelen en pasta (23%)
- Groente en fruit (21%)
- Brood (17%) en zuivel (14%)
De consumenten zijn verantwoordelijk voor de helft van de verspillingen. Verder zijn
verantwoordelijk: producenten, transport, winkels en horeca. De Nederlandse consumenten gooien
ieder jaar ongeveer €2,6 miljard aan voedsel weg. Dat is ruim €155 per persoon, ofwel zo’n 50 kilo.
Producten, tussenhandel, horeca en supermarkten verspillen nog eens zo’n €2 miljard aan voedsel.
Dit kost niet alleen geld, maar ook energie. En het levert CO2 uitstoot op bij transport en
afvalverwerking.
De politiek erkent de voedselverspilling. Doelstelling: voor 2015 verspilling in Nederland 20%
terugdringen.
Om te zorgen dat meer mensen blijvend voldoende en goed voedsel kunnen eten (voedselzekerheid)
verhoogt Nederland de uitgaven hiervoor van €160 miljoen in 2011 tot €435 miljoen in 2015. Dat
geld wordt besteed aan 5 doelstellingen:
1. Verhogen duurzame voedselproductie
2. Lokale producenten laten profiteren van internationale en regionale handel
3. Meer mensen moeten goede voeding kunnen krijgen
4. Voedsel moet makkelijker verhandeld en getransporteerd worden
5. Verbeteren klimaat voor binnenlandse en buitenlandse landbouwondernemers
Er zijn verschillende initiatieven tegen verspillingen:
- Too good to waste
- Thuisafhaal.nl
- Bedrijfsleven en overheid samen in No Waste Network
- De campagne ‘Eten is om op te eten’ – Voedingscentrum
Voedingsproblematiek in ontwikkelingslanden
Malnutrition (slechte voeding/ondervoeding)
Je kunt te weinig hebben waardoor ondervoeding ontstaat. Twee vormen zijn Protein Energy
Malnutrition (PEM) en Micronutriënt Deficiencies (hidden hunger). PEM kun je meten door stunting
Wereldvoedselvraagstuk
Voedselzekerheid
De meest recente inschatting van de FAO is dat wereldwijd 842 miljoen mensen (12% van de
wereldbevolking) niet in staat waren om met het eten te voldoen aan hun energie behoefte in 2011 –
13. In 2010 – 12 waren dat 868 miljoen. Dus ongeveer 1 op de 8 mensen in de wereld hebben
waarschijnlijk chronische honger gehad en niet genoeg eten voor een actief en gezond leven. De
grote meerderheid van hongerige mensen (827 miljoen) leven in ontwikkelingsgebieden waar
prevalentie van ondervoeding geschat is op 14,3% in 2011 – 13. Naast de bijna 1 miljard mensen die
leven met honger, hebben 2 miljard mensen een chronisch tekort aan essentiële voedingsstoffen. In
2050 moeten 9 miljard mensen gevoed worden. Daarvoor is 70% meer voedsel nodig terwijl
waarschijnlijk maar 15% meer landbouwgrond bijkomt. Bovendien stijgt de vraag naar
biobrandstoffen en komen droogte of zware stormen door klimaatverandering meer voor. In 2010
leefde de helft van de wereldbevolking in steden. Rond 2050 ligt dit percentage dicht tegen de 70%
en leven 6,5 miljard mensen in steden, hetgeen overeenkomt met de hele wereldbevolking in 2005.
Het is de verwachting dat er in 2020 minimaal 30 megasteden zijn met meer dan 10 miljoen
inwoners. In 1950 waren dit er nog maar twee (New York en Tokio). Maar de grootste groei zal
plaatsvinden in circa 500 steden met enkele miljoen inwoners.
WHO & FHO:
‘Naar verwachting zullen in 2015 meer dan 700 miljoen mensen kampen met ernstig overgewicht
tegenover bijna 700 miljoen mensen met honger.’
2009 Declaration of the World Summit on Food Security:
‘Food security exist when all people, at all times, have physical, social and economics access to
sufficient, safe and nutritious foods to meet their dietary needs and food preferences for an active
and healthy life.
Er zijn twee doelen vastgesteld voor het verminderen van honger. De ene is de in World Food
Summit (WFS), die is voor het halveren van het aantal hongerende mensen, en de andere is de
Millenium Development Goal hunger target, die is voor het halveren van proportie hongerende
mensen in de totale populatie. Beide hebben 1990 als startjaar en 2015 als doeljaar. Gezien de vaak
hoge cijfers van de groei van de bevolking in honger geteisterde landen, is de WFS meer het
ambitieuze doel.
De energievoorziening als percentage van de gemiddelde energie behoefte is bijna 10% gestegen in
de laatste 20 jaar in de ontwikkelingsregio’s. Deze vooruitgang is consequent met de vermindering in
ondervoeding van ongeveer 24% naar 14% van de totale populatie tussen 1990 – 92 en 2011 – 13. De
beschikbaarheid van fruit en groente is gestegen met 90%, de beschikbaarheid van dierlijke
producten is gestegen met 70% en de beschikbaarheid van plantaardige olie is gestegen met 30%. In
het algemeen een betere voeding, inclusief een toename van 20% eiwitbeschikbaarheid per persoon.
Uitzondering: Afrika en zuid Azië, voeding blijft in onbalans en afhankelijk van graanproducten,
wortels en knollen.
,Economische groei kan inkomens verhogen en honger verminderen maar het kan zijn dat een hoger
economische groei niet iedereen kan bereiken. Het kan zijn dat het helemaal niet leidt tot meer en
betere banen voor iedereen tenzij het beleid specifiek als doel de armen heeft, vooral die in
landelijke gebieden. Vermindering van honger en armoede in arme landen zal alleen worden bereikt
met groei dat niet alleen wordt volgehouden maar ook breed wordt verdeeld.
Ondanks algemene vooruitgang blijven er duidelijke verschillen bestaan in regio’s. Het gedeelte van
Afrika onder de Sahara blijft de regio met de hoogste prevalentie van ondervoeding met een
bescheiden vooruitgang de afgelopen jaren. West Azië laat geen vooruitgang zien terwijl zuid Azië en
Noord Afrika een langzame vooruitgang laten zien. In de meeste landen in oost en zuidoost Azië en in
Latijns-Amerika zijn aanzienlijke verminderingen in zowel het aantal mensen die ondervoed zijn en
de prevalentie van ondervoeding.
De voedselprijzen stegen door een sterke bevolkingsgroei, toenemende vraag aan biobrandstoffen,
mislukte oogsten door natuurrampen, exportbeperkingen na mislukte oogsten, corruptie en
wanbeleid en door speculaties. Prijs en inkomensveranderingen hebben een significant effect op
arme en hongerende mensen. Toch hebben prijsstijgingen in voedingsmarkten een beperkt effect op
consumentenprijzen. De consument gaat voor goedkopere alternatieven. Met grotere kans op
deficiëntie van micronutriënten en andere vormen van ondervoeding wat weer een ongunstige lange
termijn effect kan hebben op de gezondheid, ontwikkeling en productiviteit van mensen. In de
westerse wereld wordt ongeveer 15% van het inkomen besteed aan voedsel. In ontwikkelingslanden
is dat rond de 50 – 70%. In Afrika waren er in 2008 voedselrellen en recent in Algerije en Tunesië. Er
is sociale onrust door alsmaar toenemende prijzen.
Door bijvoorbeeld noodhulp is er een verschuiving van smaak en behoefte aan ‘westerse’ voeding.
Met negatieve invloed op lokale markten. Voorkeur brood en rijst in plaats van traditionele
producten.
Er zijn verschillende bedreigingen voor de voedselzekerheid. Deze zijn klimaatverandering,
verstedelijking, veranderde consumptiepatronen, toenemende olieschaarste en biobrandstoffen en
uitputting van landbouwgrond. De wereldbevolking stijgt binnen 40 jaar tot 9,3 miljard.
Voorgestelde oplossingen zijn dat landbouw in ontwikkelingslanden meer kan opleveren, 30% van
geoogste voedsel komt niet in keten terecht dus een meer verantwoorde omgang met voedsel in de
westerse wereld, vleesloos of vleesarm dieet en uitbreiding landbouwareaal. De landbouw in
ontwikkelingslanden zit in de lift. De voorwaarden voor landbouw in ontwikkelingslanden zijn
gunstiger dan ooit: de prijzen voor voedsel en grondstoffen zijn hoog, Afrikaanse overheden hechten
steeds meer belang aan landbouw, de economie in veel ontwikkelingslanden groeit, de middenklasse
in ontwikkelingslanden groeit en wordt steeds koopkrachtiger en buitenlandse investeerders en
bedrijven hebben meer belangstelling voor de 4 miljard allerarmsten die gezamenlijk een enorme
potentiële markt vormen (Base of Pyramid).
Utalization – het gebruik van
Er zijn twee indicatoren:
- Antropometrische indicatoren → Beïnvloedt door voeding (wasting en stunting)
- Voedselkwaliteit → Bereiding, gezondheid en hygiëne (effectieve opname van nutriënten)
Het deel van de bevolking zonder toegang tot drinkwater, is gedaald naar 12% in 2010 (24% in 1990).
, MGD target halveren proportie van de populatie zonder beschikbaarheid over veilig drinkwater en
basale sanitaire voorzieningen is gehaald.
Stichting werelddelen – de wereldmaaltijd
De wereldmaaltijd laat zien dat er meer dan genoeg voedsel is voor iedereen. Op basis van cijfers van
de FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties, heeft Stichting WereldDelen
berekend wat iedere wereldbewoner elke dag zou kunnen eten als de wereldvoedselproductie gelijk
verdeeld zou zijn. Deze hoeveelheid voedsel is De Wereldmaaltijd genoemd.
Voedselverspilling
Nederlanders gooien samen dagelijks bijna 10 miljoen boterhammen weg. Het is slechts een klein
onderdeel van de in totaal 800 miljoen kilo aan voedsel die consumenten in Nederland jaarlijks in de
vuilnisbak laten verdwijnen: samen goed voor een bedrag van 2,4 miljard euro per jaar. 14% van het
eten dat we kopen gooien we in de vuilnisbak. De top 3 aan verspillingen in Nederland zijn:
- Rijst (38%) en aardappelen en pasta (23%)
- Groente en fruit (21%)
- Brood (17%) en zuivel (14%)
De consumenten zijn verantwoordelijk voor de helft van de verspillingen. Verder zijn
verantwoordelijk: producenten, transport, winkels en horeca. De Nederlandse consumenten gooien
ieder jaar ongeveer €2,6 miljard aan voedsel weg. Dat is ruim €155 per persoon, ofwel zo’n 50 kilo.
Producten, tussenhandel, horeca en supermarkten verspillen nog eens zo’n €2 miljard aan voedsel.
Dit kost niet alleen geld, maar ook energie. En het levert CO2 uitstoot op bij transport en
afvalverwerking.
De politiek erkent de voedselverspilling. Doelstelling: voor 2015 verspilling in Nederland 20%
terugdringen.
Om te zorgen dat meer mensen blijvend voldoende en goed voedsel kunnen eten (voedselzekerheid)
verhoogt Nederland de uitgaven hiervoor van €160 miljoen in 2011 tot €435 miljoen in 2015. Dat
geld wordt besteed aan 5 doelstellingen:
1. Verhogen duurzame voedselproductie
2. Lokale producenten laten profiteren van internationale en regionale handel
3. Meer mensen moeten goede voeding kunnen krijgen
4. Voedsel moet makkelijker verhandeld en getransporteerd worden
5. Verbeteren klimaat voor binnenlandse en buitenlandse landbouwondernemers
Er zijn verschillende initiatieven tegen verspillingen:
- Too good to waste
- Thuisafhaal.nl
- Bedrijfsleven en overheid samen in No Waste Network
- De campagne ‘Eten is om op te eten’ – Voedingscentrum
Voedingsproblematiek in ontwikkelingslanden
Malnutrition (slechte voeding/ondervoeding)
Je kunt te weinig hebben waardoor ondervoeding ontstaat. Twee vormen zijn Protein Energy
Malnutrition (PEM) en Micronutriënt Deficiencies (hidden hunger). PEM kun je meten door stunting
