AFP samenvatting zintuigen en skelet

AFP Aantekeningen periode 2.1
28-08-2020 Deltion College

Zintuigen
 Zorgen voor waarneming van de omgeving
 Zintuigcellen vangen prikkel (stimulus) van omgeving op
 Receptor in zintuigcel vangt prikkels op
 Prikkel wordt elektrisch signaal (receptorpotentiaal)
 Elektrisch signaal via zenuwcellen (neuronen) naar hersenen

Soorten zintuigcellen
 Exteroreceptoren: reageren op prikkels van buiten het lichaam
o Smaak, geur, tast, licht, geluid
 Interoreceptoren: reageren op prikkels van binnen het lichaam
o Proprioreceptoren: informatie over bewegingsapparaat
o In orgaanwanden

prikkeldrempel: minimale prikkel die nodig is om elektrisch signaal te veroorzaken
adequate prikkel: specifieke prikkel waarop een sensor reageert (bijvoorbeeld licht)

specifieke gevoeligheid: een adequate prikkel heeft een lagere prikkeldrempel (ogen zijn gevoeliger voor licht dan
voor druk)

gewenning/adaptatie: aanpassing van zintuigen aan prikkel (positief of negatief)
mechanosensoren: reageren op trillingen, druk of uitrekken (oren en huid)
pijnsensoren: reageren op prikkels die mogelijk schadelijk zijn en beschadigen (bijv. huid)
thermosensoren: reageren op temperatuursverandering (warmte, kou, bijv. in de huid)
lichtsensoren: reageren op licht (ogen)
chemosensoren: reageren op chemische prikkels (neus en mond)
proprioreceptoren: reageren op stand van het lichaam (spieren, pezen, gewrichten, evenwichtsorgaan)

waardoor krijg je pijn?
 Thermosensor >35 graden, hitte (diep in de huid)
 Thermosensor <38 graden, koud (net onder de huid)
 Chemosensoren: cellen beschadigen, komen stofjes vrij (door bijv. zuur)
 Mechanosnsoren: beschadiging (bijv. een wond)

Actieve tastzin: zelf iets aanraken
Passieve tastzin: bij aanraking

Meer druksensoren zorgt voor nauwkeuriger onderscheid.

Neus- en keelholte
Neusholte: verwarming, filtering, bevochtiging en reukvermogen
Mondholte: spijsvertering, stemvorming en ademhaling
Keelholte: doorgang voor lucht en voedsel

Aandoeningen mondholte
Ontsteking/irritatie mondslijmvlies: roken, alcohol, pittig eten, slecht poetsen etc.
 Virus: koortslip (kan niet met een antibiotica, kan alleen bij bacteriën)
 Bacterie: keelontsteking
 Schimmel: spruw
 Aften
Behandeling symptomatisch, verhogen speekselproductie

,(antibiotica gaat door de celwand van een bacterie heen en zo gaat deze kapot, een virus heeft geen celwand die
kapot gemaakt kan worden, daarom werkt antibiotica niet tegen een virus)

Zwelling neusslijmvlies
Overgevoeligheidsreactie: pollen, stuifmeel, huisdieren
Hyperreactiviteit: extra sterke reactie op temperatuurwisselingen, rook, sterke geuren of uitlaatgassen

Decongestivum (neusspray) : slinken neusslijmvlies door vernauwing bloedvaatjes
 Xylometazoline (otrivin)

Antihistaminica: blokkeren allergische reactie
 Cetirizine, loretadine

Verkoudheid
 virusinfectie van slijmvliezen (neus, keel, bovenste luchtwegen)
 verspreiding via druppels
 incubatietijd (tijd tussen besmetting en het ziek worden) : 1 tot 3 dagen
 duur: enkele dagen/weken
Behandeling: symptomatisch
Preventie: handen wassen
Complicaties: OMA(otitis media acuta), rhinosinusitis

Rhinosinusitis
 bijholteontsteking
 afsluiting sinussen
 ophoping ontstekingsvocht
 drukverhoging
 hoofpijn
Behandeling: pijnstilling en neusspray

Bloedneus
-(Vaak) onschuldige beschadiging van bloedvaatjes
-verkoudheid, trauma, neuspeuteren, hypertensie (bloedvaatjes kunnen de hoge druk niet aan), bij gebruik van
antistolling en/of bloedziekte (zeldzaam)

Behandeling:
-EHBO, dichtschroeien, (neus)tampon

, Pseudokroep (filmpje youtube)
 tijdelijke, flinke zwelling slijmvlies strottenhoofd
 kinderen van 1 tot 5 jaar
 vaak bij verkoudheid, meestal ’s avonds/’s nachts
duur: maximaal 30 minuten
let op: benauwdheid en paniek

Amandelen
Adenoïd: neusamandel
 bestaat uit lymfatisch weefsel
 bestrijdt virussen en bacteriën

Adenotomie: weghalen neusamandel
Tonsillen: keelamandelen
Tonsillectomie: weghalen keelamandel (ontstoken keelamandelen, vaak ziek)
 grote ingreep


het oor
1. buitenoor (auris externa)
o vangt prikkels op
2. middenoor (auris media)
o geeft prikkels door
o versterkt prikkels
3. binnenoor (auris interna)
o zet trillingen om in elektrisch signaal voor gehoorzenuw

Twee diertjes in je oor
HAAS  hamer, aambeeld, stijgbeugel
Slakkenhuis met het evenwichtsorgaan

Tinnitus (vaak piep in oren)
Oorzaken;
 gehoorschade door beschadiging van trilharen
 natuurlijke slijtage (ouderdom)
 blootstelling aan harde geluiden

Doofheid
Presbyacusis: gelijkmatig toenemend gehoorverlies door degeneratie van trilhaartjes (ouderdom)
 hoge tonen niet, gesprekken 1 op 1 wel, harde geluiden doen pijn
 soms tinnitus
 niet doof, alleen hoge tonen horen ze niet

Lawaaidoofheid: blijvende beschadiging trilhaartjes (kan voorkomen worden)

Otitis externa
Infectie van de huid van gehoorgang
 Otorroe: ontstekingsvocht (loopoor)
 Preventief: niet krabben/zwemmen
 Behandeling: reiniging, zure(kunnen bacteriën minder goed overleven) oordruppels, evt. corticosteroïden

Otitis media
Otitis media acuta (OMA)
 Jonge kinderen met neusverkoudheid
 Otorroe (loopoor)
 Paracetamol