3. TRACTUS DIGESTIVUS – LEVER EN DARMEPITHEEL
Inhoud
Hoorcolleges
➢ Microscopische structuur van de lever
➢ Functie van de lever
➢ Fysiologie van gal
➢ Cholestatische leverziekten
➢ Het ABC van galvorming en cholestase
➢ Afbraak van nutriënten in de tractus digestivus
➢ Transport van nutriënten en elektrolyten door het darmepitheel
Zelfstudieopdrachten
➢ Intrahepatische en extrahepatische cholestase
➢ Vorming van galstenen
➢ Stoornissen in nutriëntenafbraak en resorptie
➢ Micro-anatomie van de lever, exocriene pancreas en galblaas
Vaardigheidsonderwijs
➢ Geelzucht
➢ CFTR-disfunctie
Uitwerkingen geneeskunde 1C1 week 3 – Judith Bus 1
,HOORCOLLEGES
Microscopische structuur van de lever
• Het arteriële bloed vanuit de arterie moet twee capillaire bedden passeren:
die van de darm en die van de lever.
• Vanuit de darmen stroomt het bloed via de v. portae naar de lever. Dit is
ongeveer 60% van de totale bloedtoevoer naar de lever toe.
• Zo komen nutriënten en gifstoffen vanuit de darm bij de hepatocyten.
• Vervolgens betreedt het bloed de v. hepatica en dan de v. cava inferior
waarna het terugstroomt naar het hart.
• De lever wordt van zuurstofrijk bloed voorzien vanuit de truncus coeliacus
welke overgaat in de a. hepatica dextra en sinistra.
• In het leverparenchym (sinusoïden) wordt het zuurstofrijke bloed gemixt met
het bloed uit de v. portae en gaat vervolgens naar de hepatocyten.
Opbouw lever
Er is in de lever geen kleine functionele eenheid (zoals bij de nier een nefron)
bekend die alle functies van de lever kan vervullen. Er kan op verschillende
manieren naar de microscopische structuur van de lever worden gekeken.
De hepatische unit zou deze eigenschappen moeten hebben:
1. Dubbele vasculaire bloed toevoer
2. Dubbele outflow tract (vasculair en biliair)
3. Alle leverfuncties
Lobulaire structuur lever: Kiernan
• Dit is een LOBULAIRE structuur op basis van venocentrisch hepatische
angioarchitectuur.
• Een lobus is een hexagon met in de hoeken portal tracts (a. hepatica, v.
portae en galbuis) en in het midden een central vein.
• Vanuit de portal tracts stroomt bloed door de sinusoïden richting de central
vein langs de hepatocyten (roze gedeelte in de middelste foto).
Uitwerkingen geneeskunde 1C1 week 3 – Judith Bus 2
,Acinus structuur lever: Rappaport
• Dit is een ACINUS structuur op basis van de portocentrisch hepatische
angioarchitectuur.
• Het komt er op neer dat er gekeken wordt naar twee hexagonen als een
samenwerkend geheel.
• In deze theorie stroomt bloed eerst van de portal vein richting de
nabijgelegen portal tracts, waarna het bloed ook weer terug naar de central
vein stroomt.
• Cellen in zone 1 (rond de portal tract) ontvangen veel O2 en nutriënten en
zijn dus metabool heel actief (gluconeogenese).
• In zone 2 wordt dan minder en in zone 3 (rondom central vein) nog minder.
Microscopische beelden:
TENTAMENVRAAG
A = arteriol (a. hepatica) (dikke wand & rond)
V = portal vein (grote diameter & asymmetrisch)
B = bile duct (dicht bij het arteriol & heeft dezelfde diameter)
Ze liggen in fibreus bindweefsel met wat lymfocyten en mestcellen, lymfevaten en
zenuwvezels.
Uitwerkingen geneeskunde 1C1 week 3 – Judith Bus 3
, Mist hier iets? En zo ja, wat?
Er is geen bile duct te zien (geen kubisch epitheel).
Dus; in werkelijkheid bestaat een portal tract niet precies uit een arteriol, een bil
educt en een portal vein. In dit microscopisch beeld is bijv. te zien dat er maar liefst
drie arteriolen zijn en twee portal veins. → let dus op de diameters en het
epitheelsoort.
Fucties hepatocyten:
• Gal productie
De hepatocyten produceren gal wat richting de portal tract gaat. Echter, het
bloed stroomt juist van de portal tract af richting de central vein.
• Eiwitsynthese (albumine, immunoglobulines, transferrine &
stollingsfactoren).
• ijzer metabolisme
• Vet metabolisme
• Detoxificatie
• Het verwerken van aminozuren
Opbouw:
• Hepatocyten zijn gerangschikt in platen van één cellaag dik.
• Tussen de hepatocyten liggen de gal-canaliculi en sinusoïden (kanalen
waardoor bloed stroomt van portal tract naar venule).
• Sinusoïden worden aan de luminale zijde bekleed met kupffercellen
(macrofagen) en T-lymfocyten (immuunregulatie).
• De bekleding is met hyper-gefenestreerd endotheel.
• De endotheelcellen zijn gestapeld en gefenestreerd (makkelijk voor
transport).
• De ruimte tussen het sinusoidaal endotheel en de hepatocyt (met microvilli
aan de bloedkant) wordt ook wel de ruimte van Disse genoemd.
Uitwerkingen geneeskunde 1C1 week 3 – Judith Bus 4
Inhoud
Hoorcolleges
➢ Microscopische structuur van de lever
➢ Functie van de lever
➢ Fysiologie van gal
➢ Cholestatische leverziekten
➢ Het ABC van galvorming en cholestase
➢ Afbraak van nutriënten in de tractus digestivus
➢ Transport van nutriënten en elektrolyten door het darmepitheel
Zelfstudieopdrachten
➢ Intrahepatische en extrahepatische cholestase
➢ Vorming van galstenen
➢ Stoornissen in nutriëntenafbraak en resorptie
➢ Micro-anatomie van de lever, exocriene pancreas en galblaas
Vaardigheidsonderwijs
➢ Geelzucht
➢ CFTR-disfunctie
Uitwerkingen geneeskunde 1C1 week 3 – Judith Bus 1
,HOORCOLLEGES
Microscopische structuur van de lever
• Het arteriële bloed vanuit de arterie moet twee capillaire bedden passeren:
die van de darm en die van de lever.
• Vanuit de darmen stroomt het bloed via de v. portae naar de lever. Dit is
ongeveer 60% van de totale bloedtoevoer naar de lever toe.
• Zo komen nutriënten en gifstoffen vanuit de darm bij de hepatocyten.
• Vervolgens betreedt het bloed de v. hepatica en dan de v. cava inferior
waarna het terugstroomt naar het hart.
• De lever wordt van zuurstofrijk bloed voorzien vanuit de truncus coeliacus
welke overgaat in de a. hepatica dextra en sinistra.
• In het leverparenchym (sinusoïden) wordt het zuurstofrijke bloed gemixt met
het bloed uit de v. portae en gaat vervolgens naar de hepatocyten.
Opbouw lever
Er is in de lever geen kleine functionele eenheid (zoals bij de nier een nefron)
bekend die alle functies van de lever kan vervullen. Er kan op verschillende
manieren naar de microscopische structuur van de lever worden gekeken.
De hepatische unit zou deze eigenschappen moeten hebben:
1. Dubbele vasculaire bloed toevoer
2. Dubbele outflow tract (vasculair en biliair)
3. Alle leverfuncties
Lobulaire structuur lever: Kiernan
• Dit is een LOBULAIRE structuur op basis van venocentrisch hepatische
angioarchitectuur.
• Een lobus is een hexagon met in de hoeken portal tracts (a. hepatica, v.
portae en galbuis) en in het midden een central vein.
• Vanuit de portal tracts stroomt bloed door de sinusoïden richting de central
vein langs de hepatocyten (roze gedeelte in de middelste foto).
Uitwerkingen geneeskunde 1C1 week 3 – Judith Bus 2
,Acinus structuur lever: Rappaport
• Dit is een ACINUS structuur op basis van de portocentrisch hepatische
angioarchitectuur.
• Het komt er op neer dat er gekeken wordt naar twee hexagonen als een
samenwerkend geheel.
• In deze theorie stroomt bloed eerst van de portal vein richting de
nabijgelegen portal tracts, waarna het bloed ook weer terug naar de central
vein stroomt.
• Cellen in zone 1 (rond de portal tract) ontvangen veel O2 en nutriënten en
zijn dus metabool heel actief (gluconeogenese).
• In zone 2 wordt dan minder en in zone 3 (rondom central vein) nog minder.
Microscopische beelden:
TENTAMENVRAAG
A = arteriol (a. hepatica) (dikke wand & rond)
V = portal vein (grote diameter & asymmetrisch)
B = bile duct (dicht bij het arteriol & heeft dezelfde diameter)
Ze liggen in fibreus bindweefsel met wat lymfocyten en mestcellen, lymfevaten en
zenuwvezels.
Uitwerkingen geneeskunde 1C1 week 3 – Judith Bus 3
, Mist hier iets? En zo ja, wat?
Er is geen bile duct te zien (geen kubisch epitheel).
Dus; in werkelijkheid bestaat een portal tract niet precies uit een arteriol, een bil
educt en een portal vein. In dit microscopisch beeld is bijv. te zien dat er maar liefst
drie arteriolen zijn en twee portal veins. → let dus op de diameters en het
epitheelsoort.
Fucties hepatocyten:
• Gal productie
De hepatocyten produceren gal wat richting de portal tract gaat. Echter, het
bloed stroomt juist van de portal tract af richting de central vein.
• Eiwitsynthese (albumine, immunoglobulines, transferrine &
stollingsfactoren).
• ijzer metabolisme
• Vet metabolisme
• Detoxificatie
• Het verwerken van aminozuren
Opbouw:
• Hepatocyten zijn gerangschikt in platen van één cellaag dik.
• Tussen de hepatocyten liggen de gal-canaliculi en sinusoïden (kanalen
waardoor bloed stroomt van portal tract naar venule).
• Sinusoïden worden aan de luminale zijde bekleed met kupffercellen
(macrofagen) en T-lymfocyten (immuunregulatie).
• De bekleding is met hyper-gefenestreerd endotheel.
• De endotheelcellen zijn gestapeld en gefenestreerd (makkelijk voor
transport).
• De ruimte tussen het sinusoidaal endotheel en de hepatocyt (met microvilli
aan de bloedkant) wordt ook wel de ruimte van Disse genoemd.
Uitwerkingen geneeskunde 1C1 week 3 – Judith Bus 4
