Hoofdstuk 17 Eigen vermogen
Paragraaf 1 aandelenkapitaal
garantiefunctie eigen vermogen = het eigen vermogen vormt een buffer om
mogelijke verliezen op te vangen
aandeel = een bewijs van deelname in het eigen vermogen van een bv/nv
nominale waarde = het bedrag dat je voor het aandeel moet betalen als je het wilt
kopen
emissiekoers = de door de onderneming vastgestelde prijs waartegen beleggers
nieuwe aandelen kunnen kopen
(om bijvoorbeeld de aandelenkoers te uitbreiden)
maatschappelijk aandelenkapitaal = het totaalbedrag dat de nv aan aandelen mag
uitgeven.
geplaatst aandelenkapitaal = het maatschappelijk aandelenkapitaal verminderd met
het bedrag van de niet-uitgegeven aandelen. Het geplaatst aandelenkapitaal is dus
het nominale bedrag van de werkelijke uitgegeven aandelen
belegger = iemand die effecten koopt in de verwachting eraan te verdienen
dividend = uitkering uit de winst voor aandeelhouders
koerswinst = een waardestijging van de aandelen
tantième = een winstuitkering voor commissarissen en personeelsleden
Paragraaf 2 Emissie van aandelen
prospectus = een brochure waarin alle bijzonderheden over een aandelenemissie
zijn opgenomen
zoals:
- het doel van de emissie
- een overzicht van resultaten van de voorafgaande jaren en de verwachtingen
voor de toekomst
- de winstverdeling volgens statuten
- de prijs waartegen de uitgegeven aandelen plaatsvindt
- de plaatsing- en betaaldatum
de nv moet de emissiekoers vastleggen (moet lager dan de de prijs op de
effectenbeurs). Voor het vastleggen van de emissiekoers zijn er drie mogelijkheden:
1
,agio = het verschil tussen de emissiekoers en de nominale waarde
1. A pari
= als een nv aandelen plaats a pari, is de emissiekoers gelijk aan nominale
waarde
2. Boven pari
= als een nv aandelen plaatst boven pari, is de emissiekoers hoger dan de
nominale waarde
redenen: de toekomstverwachtingen van de nv zijn goed, dus
aandeelhouders willen meer betalen dan de nominale waarde voor het
aandeel en bij uitbreiding van het aandelenkapitaal van bestaand nv’s komen
er nieuwe aandeelhouders bij
3. Beneden pari
= als een nv aandelen plaatst beneden pari, is de emissiekoers lager dan de
nominale waarde. Dit doet een nv alleen maar als zij zelf de aandelen niet a
pari of boven pari kan plaatsen en erg dringend nieuw vermogen nodig heeft
Paragraaf 3 Reserves
reserve = dat deel van het eigen vermogen dat aanwezig is boven het geplaatste
aandelenkapitaal en de winst na belasting
1. winstreserve
= reserve door het inhouden van winsten
2. agioreserve
= reserve door het uitgeven van aandelen boven pari
3. herwaarderingsreserve
= reserve door het herwaarderen van vaste activa vanwege prijsstijging
4. formele reserves
= reserves die credit op de balans staan
5. materiële reserves
= reserve-activa, deze staan debet op de balans. Vaak beleggingen die snel
in het geld zijn om te zetten
doel reserves:
- het vergroten van het weerstandsvermogen van de onderneming →
- het vervangen van vreemd vermogen door eigen vermogen
- dividendstabilisatie
- uitbreiding
2
,reserves kunnen op de volgende manieren minder worden of zelfs van de balans
verdwijnen:
- geleden verliezen worden afgeboekt ten laste van de reserve
- na een waardedaling van vaste activa neemt de herwaarderingsreserve af
- de reserve wordt gebruikt voor het doel waarvoor zij is gecreëerd
- uit de reserve worden de aan de aandeelhouders gratis aandelen uitgekeerd.
We spreken dan van een agiobonus
Paragraaf 4 intrinsieke waarde
onder de intrinsieke waarde van een onderneming verstaan we de waarde van de
onderneming volgens de balansgegevens. We kunnen de intrinsieke waarde op 2
manieren berekenen, namelijk:
1. intrinsieke waarde = bezittingen verminderd met het vreemd vermogen
2. intrinsieke waarde = eigen vermogen
koersvorming = deze komt tot stand door het intrinsieke waarde,
toekomstverwachtingen, gedrag van speculanten en geruchten
Paragraaf 5 dividend
het dividendpercentage dat de aandeelhouders ontvangen, berekenen we over het
geplaatste aandelenkapitaal
aandelenkapitaal = geplaatste aandelen x nominale waarde
cashdividend = een dividenduitkering in contanten
stockdividend = een dividenduitkering in aandelen
of
voordelen van de combinatie van stockdividend/cashdividend ten opzicht van
uitsluitend cashdividend voor de onderneming:
- lagere afname liquide middelen
- mogelijk minder lenen
- toename eigen vermogen
3
, nadeel van stockdividend ten opzichte van cashdividend voor de onderneming:
door de toename van het nominaal geplaatst aandelenkapitaal moet de
onderneming in de toekomst ver een hoger geplaatst aandelenkapitaal dividend
uitkeren
voordeel van stockdividend ten opzichte van cashdividend voor de aandeelhouder:
de extra aandelen kunnen tegen een hogere waarde dan de nominale waarde
verkocht worden
nadelen van stockdividend ten opzichte van cashdividend voor de aandeelhouders:
- extra moeite om het stockdividend in contanten om te zetten
- minder goed verkoopbaar bij een slechte situatie van de onderneming
Hoofdstuk 18 Vreemd vermogen
Paragraaf 1 Onderhandse lening
vreemd vermogen op lange termijn is vermogen dat beschikbaar langer dan 1 jaar
en vreemd vermogen op korte termijn is vermogen dat beschikbaar minder dan 1
jaar is. Op een vreemd vermogen moet worden afgelost. Het deel van een
langlopende lening dat binnen 1 jaar moet worden afgelost, rekenen bij het kort
vreemd vermogen en het deel dat langer beschikbaar is dan 1 jaar tot het lang
vreemd vermogen
voorbeelden:
leverancierskrediet, belastingschulden en een rekening-courant bij de bank
onderhandse lening = een lening op lange termijn die door 1 geldgever wordt
versterkt. De geldgever en geldnemer overleggen rechtstreeks met elkaar om de
leningsvoorwaarden onderling te regelen
voordeel: directe overleg en nauwelijks bijkomende kosten (bemiddelingskosten)
nadeel: soms worden niet alle afspraken goed vastgelegd → dan kunnen er
conflicten komen
achtergestelde lening = een lening waarop pas hoeft te worden betaald als alle
andere schulden zijn betaald
risico: geldgever kan zijn geld misschien niet terug krijgen
Paragraaf 2 Hypothecaire lening
hypothecaire lening = een geldlening op onderpand van een onroerende zaak
4
Paragraaf 1 aandelenkapitaal
garantiefunctie eigen vermogen = het eigen vermogen vormt een buffer om
mogelijke verliezen op te vangen
aandeel = een bewijs van deelname in het eigen vermogen van een bv/nv
nominale waarde = het bedrag dat je voor het aandeel moet betalen als je het wilt
kopen
emissiekoers = de door de onderneming vastgestelde prijs waartegen beleggers
nieuwe aandelen kunnen kopen
(om bijvoorbeeld de aandelenkoers te uitbreiden)
maatschappelijk aandelenkapitaal = het totaalbedrag dat de nv aan aandelen mag
uitgeven.
geplaatst aandelenkapitaal = het maatschappelijk aandelenkapitaal verminderd met
het bedrag van de niet-uitgegeven aandelen. Het geplaatst aandelenkapitaal is dus
het nominale bedrag van de werkelijke uitgegeven aandelen
belegger = iemand die effecten koopt in de verwachting eraan te verdienen
dividend = uitkering uit de winst voor aandeelhouders
koerswinst = een waardestijging van de aandelen
tantième = een winstuitkering voor commissarissen en personeelsleden
Paragraaf 2 Emissie van aandelen
prospectus = een brochure waarin alle bijzonderheden over een aandelenemissie
zijn opgenomen
zoals:
- het doel van de emissie
- een overzicht van resultaten van de voorafgaande jaren en de verwachtingen
voor de toekomst
- de winstverdeling volgens statuten
- de prijs waartegen de uitgegeven aandelen plaatsvindt
- de plaatsing- en betaaldatum
de nv moet de emissiekoers vastleggen (moet lager dan de de prijs op de
effectenbeurs). Voor het vastleggen van de emissiekoers zijn er drie mogelijkheden:
1
,agio = het verschil tussen de emissiekoers en de nominale waarde
1. A pari
= als een nv aandelen plaats a pari, is de emissiekoers gelijk aan nominale
waarde
2. Boven pari
= als een nv aandelen plaatst boven pari, is de emissiekoers hoger dan de
nominale waarde
redenen: de toekomstverwachtingen van de nv zijn goed, dus
aandeelhouders willen meer betalen dan de nominale waarde voor het
aandeel en bij uitbreiding van het aandelenkapitaal van bestaand nv’s komen
er nieuwe aandeelhouders bij
3. Beneden pari
= als een nv aandelen plaatst beneden pari, is de emissiekoers lager dan de
nominale waarde. Dit doet een nv alleen maar als zij zelf de aandelen niet a
pari of boven pari kan plaatsen en erg dringend nieuw vermogen nodig heeft
Paragraaf 3 Reserves
reserve = dat deel van het eigen vermogen dat aanwezig is boven het geplaatste
aandelenkapitaal en de winst na belasting
1. winstreserve
= reserve door het inhouden van winsten
2. agioreserve
= reserve door het uitgeven van aandelen boven pari
3. herwaarderingsreserve
= reserve door het herwaarderen van vaste activa vanwege prijsstijging
4. formele reserves
= reserves die credit op de balans staan
5. materiële reserves
= reserve-activa, deze staan debet op de balans. Vaak beleggingen die snel
in het geld zijn om te zetten
doel reserves:
- het vergroten van het weerstandsvermogen van de onderneming →
- het vervangen van vreemd vermogen door eigen vermogen
- dividendstabilisatie
- uitbreiding
2
,reserves kunnen op de volgende manieren minder worden of zelfs van de balans
verdwijnen:
- geleden verliezen worden afgeboekt ten laste van de reserve
- na een waardedaling van vaste activa neemt de herwaarderingsreserve af
- de reserve wordt gebruikt voor het doel waarvoor zij is gecreëerd
- uit de reserve worden de aan de aandeelhouders gratis aandelen uitgekeerd.
We spreken dan van een agiobonus
Paragraaf 4 intrinsieke waarde
onder de intrinsieke waarde van een onderneming verstaan we de waarde van de
onderneming volgens de balansgegevens. We kunnen de intrinsieke waarde op 2
manieren berekenen, namelijk:
1. intrinsieke waarde = bezittingen verminderd met het vreemd vermogen
2. intrinsieke waarde = eigen vermogen
koersvorming = deze komt tot stand door het intrinsieke waarde,
toekomstverwachtingen, gedrag van speculanten en geruchten
Paragraaf 5 dividend
het dividendpercentage dat de aandeelhouders ontvangen, berekenen we over het
geplaatste aandelenkapitaal
aandelenkapitaal = geplaatste aandelen x nominale waarde
cashdividend = een dividenduitkering in contanten
stockdividend = een dividenduitkering in aandelen
of
voordelen van de combinatie van stockdividend/cashdividend ten opzicht van
uitsluitend cashdividend voor de onderneming:
- lagere afname liquide middelen
- mogelijk minder lenen
- toename eigen vermogen
3
, nadeel van stockdividend ten opzichte van cashdividend voor de onderneming:
door de toename van het nominaal geplaatst aandelenkapitaal moet de
onderneming in de toekomst ver een hoger geplaatst aandelenkapitaal dividend
uitkeren
voordeel van stockdividend ten opzichte van cashdividend voor de aandeelhouder:
de extra aandelen kunnen tegen een hogere waarde dan de nominale waarde
verkocht worden
nadelen van stockdividend ten opzichte van cashdividend voor de aandeelhouders:
- extra moeite om het stockdividend in contanten om te zetten
- minder goed verkoopbaar bij een slechte situatie van de onderneming
Hoofdstuk 18 Vreemd vermogen
Paragraaf 1 Onderhandse lening
vreemd vermogen op lange termijn is vermogen dat beschikbaar langer dan 1 jaar
en vreemd vermogen op korte termijn is vermogen dat beschikbaar minder dan 1
jaar is. Op een vreemd vermogen moet worden afgelost. Het deel van een
langlopende lening dat binnen 1 jaar moet worden afgelost, rekenen bij het kort
vreemd vermogen en het deel dat langer beschikbaar is dan 1 jaar tot het lang
vreemd vermogen
voorbeelden:
leverancierskrediet, belastingschulden en een rekening-courant bij de bank
onderhandse lening = een lening op lange termijn die door 1 geldgever wordt
versterkt. De geldgever en geldnemer overleggen rechtstreeks met elkaar om de
leningsvoorwaarden onderling te regelen
voordeel: directe overleg en nauwelijks bijkomende kosten (bemiddelingskosten)
nadeel: soms worden niet alle afspraken goed vastgelegd → dan kunnen er
conflicten komen
achtergestelde lening = een lening waarop pas hoeft te worden betaald als alle
andere schulden zijn betaald
risico: geldgever kan zijn geld misschien niet terug krijgen
Paragraaf 2 Hypothecaire lening
hypothecaire lening = een geldlening op onderpand van een onroerende zaak
4
