De Mens 2 (65 vragen meerkeuze, geen combinatie tentamen)
EERSTE 4 TEKENEN
Hoorcollege 1
Introductie en lipiden
Lipiden zijn een vetachtige verbinding die een of meer lange apolaire koolwaterstaarten bevat. Deze
ester binding ontstaat door een condensatie reactie. De lipiden worden verdeeld in:
- Vetten oliën (triglyceriden vaak (glycerol met vetzuur))
- Fosfolipiden ( fosfaat groep met lipide staarten)
- Wassen (lijken op de triglyceriden maar heb je langere alcohol dus langere glycerol) (komen
met name voor bij planten voor vocht behouden).
Lipiden hebben met name een functie als isolatie, daarnaast ook brandstof, oplosmiddel (voor
vitamines), schokdemper. Aan het eerste C atoom zit een carboxyl groep. Verzadigde vetzuren
hebben geen dubbele binding dus meer h, enkelvoudige onverzadigd is 1 dubbele binding,
meervoudig is meer dubbele bindingen
Verzadigd : CnH(2xn)+1COOH
Onverzadigd: CnH(2xn)+1 –(2x aantal dub. Bindingen)
Bij onverzadigd heb je ook nog cis en trans, zitten de H aan de zelfde kant bij de 2C is het cis, aan
andere kant is het trans.
- Aan = verzadigd
- Een = enkelvoudig onverzadigd
- Dieen = meervoudig onverzadigd , 2
- Trieen = meervoudig onverzadigd, 3
- Etc.
Als laatste kun je hem ook nog zo opschrijven
C4:0 verzadigd want 0 dubbele bindingen
C4:1 =een = enkelvoudig onverzadigd
Er kunne nooit 2 dubbele bindingen achterelkaar. Als ze formule geeft C7H11… moet je weten
hoeveel dubbele bindingen erin zitten.
Speciale naam zuren hoef je niet te kennen.
Bij vetzuren heb je vaak een even aantal C atomen ( vaak 12,14,16 en 18), de C van COOH meegeteld.
Vaak zitten er dan 0 tot 3 dubbele bindingen inzitten. IN de natuur heb je vaak triglyceriden. Dit is
een glycerol (alcohol) met 3 verschillende vetzuren.
Essentiële (onverzadigde) vetzuren
Lichaam kan alleen maar even aantal ketens maken. Linolzuur en Linoleenzuur moet je via het
voedsel binnenkrijgen want maakt lichaam niet en zijn belangrijk voor groei en onderhoud. Het
lichaam kan ze wel weer in kleinere onverzadigde vetzuren omzetten.
Esther binding: alcohol met zuur verbinding ontstaat door condensatie
Met de glycerol kun je met de hydroxyl groep (allen met H) en condenseert met carboxyl groep met
zuurgroep H2O
De enkelvoudige lipiden (vetten oliën) zijn vaak glycerol met 3 vetzuren . De wassen hebben veel
langere alcoholen. De fosfolipiden hebben een glycerol met 2 vetzuren en hydrofiele kop (vaak
fosfaat groep)
EERSTE 4 TEKENEN
Hoorcollege 1
Introductie en lipiden
Lipiden zijn een vetachtige verbinding die een of meer lange apolaire koolwaterstaarten bevat. Deze
ester binding ontstaat door een condensatie reactie. De lipiden worden verdeeld in:
- Vetten oliën (triglyceriden vaak (glycerol met vetzuur))
- Fosfolipiden ( fosfaat groep met lipide staarten)
- Wassen (lijken op de triglyceriden maar heb je langere alcohol dus langere glycerol) (komen
met name voor bij planten voor vocht behouden).
Lipiden hebben met name een functie als isolatie, daarnaast ook brandstof, oplosmiddel (voor
vitamines), schokdemper. Aan het eerste C atoom zit een carboxyl groep. Verzadigde vetzuren
hebben geen dubbele binding dus meer h, enkelvoudige onverzadigd is 1 dubbele binding,
meervoudig is meer dubbele bindingen
Verzadigd : CnH(2xn)+1COOH
Onverzadigd: CnH(2xn)+1 –(2x aantal dub. Bindingen)
Bij onverzadigd heb je ook nog cis en trans, zitten de H aan de zelfde kant bij de 2C is het cis, aan
andere kant is het trans.
- Aan = verzadigd
- Een = enkelvoudig onverzadigd
- Dieen = meervoudig onverzadigd , 2
- Trieen = meervoudig onverzadigd, 3
- Etc.
Als laatste kun je hem ook nog zo opschrijven
C4:0 verzadigd want 0 dubbele bindingen
C4:1 =een = enkelvoudig onverzadigd
Er kunne nooit 2 dubbele bindingen achterelkaar. Als ze formule geeft C7H11… moet je weten
hoeveel dubbele bindingen erin zitten.
Speciale naam zuren hoef je niet te kennen.
Bij vetzuren heb je vaak een even aantal C atomen ( vaak 12,14,16 en 18), de C van COOH meegeteld.
Vaak zitten er dan 0 tot 3 dubbele bindingen inzitten. IN de natuur heb je vaak triglyceriden. Dit is
een glycerol (alcohol) met 3 verschillende vetzuren.
Essentiële (onverzadigde) vetzuren
Lichaam kan alleen maar even aantal ketens maken. Linolzuur en Linoleenzuur moet je via het
voedsel binnenkrijgen want maakt lichaam niet en zijn belangrijk voor groei en onderhoud. Het
lichaam kan ze wel weer in kleinere onverzadigde vetzuren omzetten.
Esther binding: alcohol met zuur verbinding ontstaat door condensatie
Met de glycerol kun je met de hydroxyl groep (allen met H) en condenseert met carboxyl groep met
zuurgroep H2O
De enkelvoudige lipiden (vetten oliën) zijn vaak glycerol met 3 vetzuren . De wassen hebben veel
langere alcoholen. De fosfolipiden hebben een glycerol met 2 vetzuren en hydrofiele kop (vaak
fosfaat groep)
