Hoofdstuk 1 Marktvormen
Paragraaf 1 Een perfecte markt?
wanneer je overweegt om je eigen bedrijf te starten, is het verstandig om eerst de
markt te gaan onderzoeken. Dit kun je doen door te kijken naar verschillende zaken.
je kijkt als eerste naar het aantal aanbieders dat op de markt opereert en op wat
voor soort product wordt verhandeld
homogeen product = producten die van elke aanbieder hetzelfde zijn in de ogen van
de afnemer
heterogeen product = producten die van elke aanbieder verschillend zijn in de ogen
van de afnemer
andere belangrijke aspecten zijn marktomvang, winstgevendheid en winstmarge. Als
laatste zul je moeten bekijken hoe moeilijk het is om tot de markt toe te treden. Er
zijn toetredingsdrempels (= als een ondernemer eerst moet investeren om tot een
markt toe te kunnen treden.
marktvormen = bepaalde kenmerken waaraan een markt voldoet, zoals het product
en het aantal vragers en aanbieders
marktvormen:
aantal aanbieders: homogeen product heterogeen product
veel volkomen concurrentie monopolistische
concurrentie
weinig homogeen oligopolie heterogeen oligopolie
één monopolie
volkomen concurrentie = een perfect werkende markt met veel vragers en
aanbieders, een homogeen product, vrije toe- en uittreding en die volledig
transparant is
je stelt dus niet je prijs boven de marktprijs, want dan verkoop je niks. Je wilt je prijs
ook niet onder de marktprijs, want dan verkoop je product voor te weinig geld en kan
je zelf verlies leiden. Als de prijs door de markt bepaalt wordt, is het enige wat de
producent wel kan beïnvloeden de hoeveelheid die hij produceert en aanbiedt.
hoeveelheidsaanpasser = een producent die alleen zijn aangeboden hoeveelheid
kan aanpassen. De marktprijs is voor de producent een vast gegeven
1
,kenmerken volkomen concurrentie
kenmerken toelichting:
1. veel aanbieders en vragers op de markt voor volkomen concurrentie
is sprake van veel aanbieders en veel
vragers
2. homogene producten alle producten zijn in de ogen van de
consument hetzelfde
3. vrije toetreding op de markt voor volkomen concurrentie
is geen sprake van toetredingsdrempels
4. transparante markt iedere vrager en aanbieder heeft
volledig inzicht in het totale aanbod, de
prijs en eventuele andere voorwaarden
5. zelfde kosten en technologie elke aanbieder heeft dezelfde manier
van produceren en heeft dus ook
dezelfde kosten als de andere
producenten
in de praktijk komt volkomen concurrentie niet op deze manier voor, maar er zijn wel
markten die er sterk op lijken. Bijvoorbeeld: de wereldgraanmarkt, de aandelenmarkt
en de valutamarkten
evenwicht op de markt
2
, info grafiek vorige bladzijde:
de prijs is altijd hetzelfde. Het maakt niet uit hoeveel je aanbiedt, daarom is de
prijslijn een horizontale lijn. Bij het punt waar de GTK lijn en de p = MO = Go elkaar
snijden is het break-even-punt. Dit punt wordt bereikt bij 480 eenheden (kijk grafiek).
Als de producent meer dan 480 eenheden produceert dan maakt hij winst
break-even-punt = de afzet waarbij de totale kosten en totale opbrengsten aan
elkaar gelijk zijn. De winst bedraagt dan nul
winstmaximalisatie = een producent bepaalt de combinatie van prijs en verkochte
hoeveelheid waarbij de winst maximaal is
extra productie zal er dus voor zorgen dat de totale winst toeneemt
winst tekenen
de totale winst staat gelijk aan (GO - GTK) x q
q = productiecapaciteit
totale winst:
(GO - GTK) x q =
(2,5 - 1,5) x 5000 = 1 x 5000 = 5000 euro
de rechthoek geeft de waarde van de totale winst weer
Paragraaf 2 De enige aanbieder
monopolie = marktvorm met een aanbieder
3
Paragraaf 1 Een perfecte markt?
wanneer je overweegt om je eigen bedrijf te starten, is het verstandig om eerst de
markt te gaan onderzoeken. Dit kun je doen door te kijken naar verschillende zaken.
je kijkt als eerste naar het aantal aanbieders dat op de markt opereert en op wat
voor soort product wordt verhandeld
homogeen product = producten die van elke aanbieder hetzelfde zijn in de ogen van
de afnemer
heterogeen product = producten die van elke aanbieder verschillend zijn in de ogen
van de afnemer
andere belangrijke aspecten zijn marktomvang, winstgevendheid en winstmarge. Als
laatste zul je moeten bekijken hoe moeilijk het is om tot de markt toe te treden. Er
zijn toetredingsdrempels (= als een ondernemer eerst moet investeren om tot een
markt toe te kunnen treden.
marktvormen = bepaalde kenmerken waaraan een markt voldoet, zoals het product
en het aantal vragers en aanbieders
marktvormen:
aantal aanbieders: homogeen product heterogeen product
veel volkomen concurrentie monopolistische
concurrentie
weinig homogeen oligopolie heterogeen oligopolie
één monopolie
volkomen concurrentie = een perfect werkende markt met veel vragers en
aanbieders, een homogeen product, vrije toe- en uittreding en die volledig
transparant is
je stelt dus niet je prijs boven de marktprijs, want dan verkoop je niks. Je wilt je prijs
ook niet onder de marktprijs, want dan verkoop je product voor te weinig geld en kan
je zelf verlies leiden. Als de prijs door de markt bepaalt wordt, is het enige wat de
producent wel kan beïnvloeden de hoeveelheid die hij produceert en aanbiedt.
hoeveelheidsaanpasser = een producent die alleen zijn aangeboden hoeveelheid
kan aanpassen. De marktprijs is voor de producent een vast gegeven
1
,kenmerken volkomen concurrentie
kenmerken toelichting:
1. veel aanbieders en vragers op de markt voor volkomen concurrentie
is sprake van veel aanbieders en veel
vragers
2. homogene producten alle producten zijn in de ogen van de
consument hetzelfde
3. vrije toetreding op de markt voor volkomen concurrentie
is geen sprake van toetredingsdrempels
4. transparante markt iedere vrager en aanbieder heeft
volledig inzicht in het totale aanbod, de
prijs en eventuele andere voorwaarden
5. zelfde kosten en technologie elke aanbieder heeft dezelfde manier
van produceren en heeft dus ook
dezelfde kosten als de andere
producenten
in de praktijk komt volkomen concurrentie niet op deze manier voor, maar er zijn wel
markten die er sterk op lijken. Bijvoorbeeld: de wereldgraanmarkt, de aandelenmarkt
en de valutamarkten
evenwicht op de markt
2
, info grafiek vorige bladzijde:
de prijs is altijd hetzelfde. Het maakt niet uit hoeveel je aanbiedt, daarom is de
prijslijn een horizontale lijn. Bij het punt waar de GTK lijn en de p = MO = Go elkaar
snijden is het break-even-punt. Dit punt wordt bereikt bij 480 eenheden (kijk grafiek).
Als de producent meer dan 480 eenheden produceert dan maakt hij winst
break-even-punt = de afzet waarbij de totale kosten en totale opbrengsten aan
elkaar gelijk zijn. De winst bedraagt dan nul
winstmaximalisatie = een producent bepaalt de combinatie van prijs en verkochte
hoeveelheid waarbij de winst maximaal is
extra productie zal er dus voor zorgen dat de totale winst toeneemt
winst tekenen
de totale winst staat gelijk aan (GO - GTK) x q
q = productiecapaciteit
totale winst:
(GO - GTK) x q =
(2,5 - 1,5) x 5000 = 1 x 5000 = 5000 euro
de rechthoek geeft de waarde van de totale winst weer
Paragraaf 2 De enige aanbieder
monopolie = marktvorm met een aanbieder
3
