Demografische ontwikkeling in
Nederland (HS18)
Leerdoelen
Leeftijdsopbouw van de Nederlandse bevolking
Gevolgen van de verandering in leeftijdsopbouw voor de volksgezondheid
Sekse specifieke verschillen in gezondheid en ziekte
Historische ontwikkeling van de leeftijdsopbouw
Beïnvloedende factoren van de leeftijdsopbouw:
Geboorte
Sterfte
Migratie
In
absolute
waardes
*Ten op zicht
van 1950, is de kindersterfte afgenomen. Dit gold voor meer leeftijdsgroepen,
behalve voor de leeftijdsgroepen van 45-64 en 65-74 was er echter een piek rond
1965. Deze piek in het aantal sterfgevallen wordt veroorzaakt door o.a. dat
mannen excessief gingen roken en dus veel longkanker kregen. Dit waren wel
alleen mannen. Bij vrouwen is er dus sinds 1950 een procentuele afname.
►►Aanloop eerste wereldoorlog, mensen verlieten het land◄◄
Migratie in ►►Tijdens eerste
wereldoorlog, veel
mensen in het land,
omdat we neutraal waren.
◄◄
►►Tijdens WOII heel veel
emigratie, amper
immigratie. (deportatie
van de joden uit NL, en
vluchtelingen richting
Engeland). ◄◄
►►Begin jaren 50 gaan
veel mensen ons land
verlaten. Elders een betere
toekomst verkrijgen (Australië, VS, Canada) ◄◄
►►Rond 1970 veel immigratie, want we deden afstand van de kolonie Suriname.
Ook veel arbeidsmigratie◄◄
►►Rond 1990 veel asielzoekers en arbeidsimmigranten (Antillianen) dia naar NL
kwamen. Daarnaast ook nog Oost-Europeanen, omdat de grenzen open gingen.
◄◄
,►►Rond 2000 overtreft de emigratie de immigratie. Veel mensen vinden
Nederland namelijk te vol, en zoeken elders een rustig bestaan. ◄◄
Leeftijdsopbouw in de tijd:
Demografische druk
Groene druk = aantal 0-19 jarigen/aantal 20-64 jarigen (verhouding)
Grijze druk = aantal 65+ jarigen/aantal 20-64 jarigen (verhouding)
De groene druk is enorm afgenomen in de laatste 20 jaar (dus meer
ouderen)
De grijze druk is een klein beetje toegenomen in de laatste 20 jaar. (dus
minder jongeren)
Samenvatting:
Aantal geboortes per jaar neemt af
De levensverwachting is de laatste decennia toegenomen
Emigratie overtreft nu immigratie
Leeftijdsopbouw is nu ‘kolos’.
Levensverwachting
Voorspelling: de helft van de meisjes die op dit moment geboren worden, kunnen
100 jaar worden.
De leeftijdsverwachting wordt steeds hoger.
Determinanten voor de leeftijdsverwachting:
- Genetische informatie
- Voeding
- Omgeving
- Leefstijl (genotsmiddelen)
- Lichamelijke activiteit
- Sociaal kapitaal
- Geestelijke volksgezondheid
- Mogelijkheid tot medische zorg
- Etc.
Chronische ziekten
Hart en vaatziekten, luchtwegen, spijsverteringproblematiek:
Hart en vaatziekte neemt meer toe naarmate mensen ouder worden
Luchtwegen blijft redelijk stabiel
, Spijsvertering blijft ook redelijk stabiel.
Na de 40 neemt de kans op hart en vaatziekten dus flink toe.
Na de leeftijd van 60 zelfs exponentieel.
Chronische aandoeningen:
Hypertensie (hoge bloeddruk)
COPD
Gewrichtsproblematiek
Diabetes type II (ouderdomsdiabetes)
Ook hierbij neemt het exponentieel toe bij bijvoorbeeld de bloeddruk na de
leeftijd van 40. Een gewrichtsproblemen na de leeftijd van 65.
Gewrichtsproblemen nemen toe door:
Slappere spieren
Slijtage
Botontkalking (voornamelijk bij dames)
Mensen worden zwaarder naarmate ze ouder worden.
De gezonde levensverwachting is niet overal in Nederland hetzelfde.
Fijnstof is meer in het zuiden van Nederland
Vergeleken met Europa, is Nederland niet een topscoorder
Sekse specifieke verschillen in gezondheid en ziekte
Vrouwen zijn meer jaren ongezond. Ze hebben gedurende het leven meer jaren
met beperkingen. Dit hangt van een aantal dingen af:
Hoger onderwijs = langere levensverwachting (bij mannen is dat +7 jaar)
Er zijn een aantal dingen die ervoor zorgen dat mensen hun lichaam anders
beleven:
- Geslacht
- Cultuur
- Ras
- Sociale klasse
- Individuele ervaring
Daarnaast is er sprake van subjectieve ervaringen en meetbare processen.
Ook het formuleren van de hulpvraag of het presenteren van de ziekte verschilt
van persoon tot persoon. En met name zijn er grote verschillen bij mannen en
vrouwen te zien.
Men report, women relate.
- Mannen: concrete vragen en oplossingsgericht
- Vrouwen: wijden uit; vertellen over klachten in relatie tot gebeurtenissen
Er is ook een verschil te zien in het geslacht van de dokter.
Vrouwelijke artsen hebben in het algemeen langere medische interviews met
patiënten.
Mannelijke artsen geven psycho-sociale klachten net zo veel aandacht als
lichamelijke, terwijl vrouwelijke artsen langere gesprekken hebben bij psycho-
sociale klachten.
Nederland (HS18)
Leerdoelen
Leeftijdsopbouw van de Nederlandse bevolking
Gevolgen van de verandering in leeftijdsopbouw voor de volksgezondheid
Sekse specifieke verschillen in gezondheid en ziekte
Historische ontwikkeling van de leeftijdsopbouw
Beïnvloedende factoren van de leeftijdsopbouw:
Geboorte
Sterfte
Migratie
In
absolute
waardes
*Ten op zicht
van 1950, is de kindersterfte afgenomen. Dit gold voor meer leeftijdsgroepen,
behalve voor de leeftijdsgroepen van 45-64 en 65-74 was er echter een piek rond
1965. Deze piek in het aantal sterfgevallen wordt veroorzaakt door o.a. dat
mannen excessief gingen roken en dus veel longkanker kregen. Dit waren wel
alleen mannen. Bij vrouwen is er dus sinds 1950 een procentuele afname.
►►Aanloop eerste wereldoorlog, mensen verlieten het land◄◄
Migratie in ►►Tijdens eerste
wereldoorlog, veel
mensen in het land,
omdat we neutraal waren.
◄◄
►►Tijdens WOII heel veel
emigratie, amper
immigratie. (deportatie
van de joden uit NL, en
vluchtelingen richting
Engeland). ◄◄
►►Begin jaren 50 gaan
veel mensen ons land
verlaten. Elders een betere
toekomst verkrijgen (Australië, VS, Canada) ◄◄
►►Rond 1970 veel immigratie, want we deden afstand van de kolonie Suriname.
Ook veel arbeidsmigratie◄◄
►►Rond 1990 veel asielzoekers en arbeidsimmigranten (Antillianen) dia naar NL
kwamen. Daarnaast ook nog Oost-Europeanen, omdat de grenzen open gingen.
◄◄
,►►Rond 2000 overtreft de emigratie de immigratie. Veel mensen vinden
Nederland namelijk te vol, en zoeken elders een rustig bestaan. ◄◄
Leeftijdsopbouw in de tijd:
Demografische druk
Groene druk = aantal 0-19 jarigen/aantal 20-64 jarigen (verhouding)
Grijze druk = aantal 65+ jarigen/aantal 20-64 jarigen (verhouding)
De groene druk is enorm afgenomen in de laatste 20 jaar (dus meer
ouderen)
De grijze druk is een klein beetje toegenomen in de laatste 20 jaar. (dus
minder jongeren)
Samenvatting:
Aantal geboortes per jaar neemt af
De levensverwachting is de laatste decennia toegenomen
Emigratie overtreft nu immigratie
Leeftijdsopbouw is nu ‘kolos’.
Levensverwachting
Voorspelling: de helft van de meisjes die op dit moment geboren worden, kunnen
100 jaar worden.
De leeftijdsverwachting wordt steeds hoger.
Determinanten voor de leeftijdsverwachting:
- Genetische informatie
- Voeding
- Omgeving
- Leefstijl (genotsmiddelen)
- Lichamelijke activiteit
- Sociaal kapitaal
- Geestelijke volksgezondheid
- Mogelijkheid tot medische zorg
- Etc.
Chronische ziekten
Hart en vaatziekten, luchtwegen, spijsverteringproblematiek:
Hart en vaatziekte neemt meer toe naarmate mensen ouder worden
Luchtwegen blijft redelijk stabiel
, Spijsvertering blijft ook redelijk stabiel.
Na de 40 neemt de kans op hart en vaatziekten dus flink toe.
Na de leeftijd van 60 zelfs exponentieel.
Chronische aandoeningen:
Hypertensie (hoge bloeddruk)
COPD
Gewrichtsproblematiek
Diabetes type II (ouderdomsdiabetes)
Ook hierbij neemt het exponentieel toe bij bijvoorbeeld de bloeddruk na de
leeftijd van 40. Een gewrichtsproblemen na de leeftijd van 65.
Gewrichtsproblemen nemen toe door:
Slappere spieren
Slijtage
Botontkalking (voornamelijk bij dames)
Mensen worden zwaarder naarmate ze ouder worden.
De gezonde levensverwachting is niet overal in Nederland hetzelfde.
Fijnstof is meer in het zuiden van Nederland
Vergeleken met Europa, is Nederland niet een topscoorder
Sekse specifieke verschillen in gezondheid en ziekte
Vrouwen zijn meer jaren ongezond. Ze hebben gedurende het leven meer jaren
met beperkingen. Dit hangt van een aantal dingen af:
Hoger onderwijs = langere levensverwachting (bij mannen is dat +7 jaar)
Er zijn een aantal dingen die ervoor zorgen dat mensen hun lichaam anders
beleven:
- Geslacht
- Cultuur
- Ras
- Sociale klasse
- Individuele ervaring
Daarnaast is er sprake van subjectieve ervaringen en meetbare processen.
Ook het formuleren van de hulpvraag of het presenteren van de ziekte verschilt
van persoon tot persoon. En met name zijn er grote verschillen bij mannen en
vrouwen te zien.
Men report, women relate.
- Mannen: concrete vragen en oplossingsgericht
- Vrouwen: wijden uit; vertellen over klachten in relatie tot gebeurtenissen
Er is ook een verschil te zien in het geslacht van de dokter.
Vrouwelijke artsen hebben in het algemeen langere medische interviews met
patiënten.
Mannelijke artsen geven psycho-sociale klachten net zo veel aandacht als
lichamelijke, terwijl vrouwelijke artsen langere gesprekken hebben bij psycho-
sociale klachten.
