Samenvatting Mens en recht

Hoofdstuk 7 Samenlevingsnormen en scheiding
Personen- en familierecht=> onderdeel van het burgerlijk recht. Vastgelegd in
boek 1 BW. Gaat over de relatie tussen personen en hun familie.

Een persoon heeft rechten en plichten: hij heeft persoonlijkheid (hij is
rechtssubject). Dit ontstaat door geboorte en eindigt door dood. Rechten en
plichten gaan dan over op de erfgenamen. Een ongeboren kind heeft volgens de
wet nooit bestaan.

Bloedverwantschap is de betrekking tussen personen die rechtstreeks van
elkaar afstammen of een gemeenschappelijke stamvader of -moeder hebben.
Juridische bloedverwantschap ontstaat door een juridische relatie (bv een
huwelijk). Bloedverwantschap in de rechte lijn=> kind, ouder (eerste graad),
grootouder (tweede graad). Bloedverwantschap in de zijlijn=> personen die
dezelfde stamouder hebben. Aanverwantschap ontstaat door huwelijk en
geregistreerd partnerschap= de relatie tussen de echtgenoot en de familieleden
van de partner. Eindigt niet door scheiding of dood.

De keuze in voornaam is vrij, maar mag niet ongepast zijn of bestaan als
achternaam (behalve als die naam ook een gebruikelijke voornaam is). Als de
voornaam gepast is, neemt de ambtenaar van de burgerlijke stand hem op in de
geboorteakte.
Achternaam=> Ouders kiezen bij hun eerste kind tussen de naam van één van
beiden. Als er geen keuze wordt gemaakt, geldt binnen het huwelijk de naam van
de vader en buiten het huwelijk die van de moeder. Binnen een huwelijk of
geregistreerd partnerschap kan men kiezen welke achternaam een partner
gebruikt.

De woonplaats bepaalt waar (toekomstige) partners huwelijksaangifte doen, de
relatieve competentie van de rechter, welk Bureau Jeugdzorg bevoegd is om de
Raad voor kinderbescherming in te schakelen en waar dagvaarding moet worden
uitgebracht. De woonplaats van de gezaghebbende ouder is ook de woonplaats
van het kind.

Er zijn drie samenlevingsvormen: huwelijk, geregistreerd partnerschap en
samenwonen buiten het huwelijk.

Het huwelijk is een familierechtelijke overeenkomst tussen twee personen.
Huwelijksvereisten partners:

 18+ of toestemming van ouders
 In staat hun vrije wil te bepalen
 Ongehuwd
 Geen bloedverwant in de rechte lijn of elkaars broer of zus

Aangifte van het huwelijk is in ondertrouw gaan. Partners doen aangifte bij de
ambtenaar van de burgerlijke stand, die controleert of aan de eisen wordt
voldaan. Er moet binnen 2 weken tot 1 jaar getrouwd worden. Formaliteiten=>

, echtgenoten verklaren in aanwezigheid van de ambtenaar en 2-4 meerderjarige
getuigen dat zij elkander aannemen en dat zij getrouw alle verplichtingen zullen
vervullen, die door de wet aan de huwelijkse staat worden verbonden. De
ambtenaar ondertekent de akte en schrijft deze in bij de gemeente.
Rechtsgevolgen van het huwelijk:

 Gebruik elkaars achternaam
 Trouw
 Hulp en bijstand verschuldigd aan elkaar
 Verplicht tot het gezin behorende kinderen te verzorgen, op te voeden en
zorg te dragen voor kosten.
 Gemeenschappelijk gezag over kinderen geboren na huwelijk

Trouwen in algemene gemeenschap van goederen= alle bezittingen worden
gemeenschappelijk eigendom.
Trouwen onder huwelijkse voorwaarden= Bij de notaris vast laten leggen
welk deel van het bezit aan wie toebehoort.

Geregistreerd partnerschap is hetzelfde als huwelijk met als uitzondering:
geen familierechtelijke betrekking tussen beide ouders en de kinderen. De
vereisten, aangifte doen, indienen en controleren zijn hetzelfde geregeld als bij
het huwelijk. Rechtsgevolgen:

 Gebruik elkaars achternaam
 Algemene gemeenschap van goederen (tenzij notaris voorwaarden heeft
opgemaakt)
 Verplicht tot het gezin behorende kinderen te verzorgen, op te voeden en
zorg te dragen voor kosten.
 Gemeenschappelijk gezag over kinderen geboren na het sluiten van
partnerschap.

Bij het samenwonen is er geen sprake van onderhoudsplicht ten aanzien van
elkaar en ze erven niet van elkaar. De meeste rechtsgevolgen die voor huwelijk
en partnerschap gelden, gelden niet voor het samenwonen. Ze kunnen een
samenlevingsovereenkomst opmaken met daarin de gewenste rechtsgevolgen.
Deze bepalingen gelden niet voor overheidsinstanties.

Echtscheidingsverzoek=> om het huwelijk te ontbinden is een rechterlijke
beslissing nodig.

Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding: ouders
moeten binnen 6 maanden verplicht een ouderschapsplan maken waarin alle
zaken rondom het kind worden geregeld. Zaken die hierin volgens de wet
vermeld moeten worden:

 Hoogte van de kinderalimentatie
 Vaststelling van het gezamenlijke gezag
 Bij welk ouder met gezag de kinderen moeten verblijven