WG 1
Normatieve kader + waardering criteria voor strafbaarstelling
Drempelwaarde (ingaan op etiologie, prevalente en gevolgen van het strafbare gedrag)
- Schadelijk
o Gedrag is schadelijk indien het een negatief effect heeft op iets substantieels,
zoals iemands fysieke of eigendomsbelangen (moord, diefstal), publieke
belangen (witwassen), of een risico op schade behelst (het voorhanden
hebben van een wapen zonder vergunning)
- Onrechtmatig
o De opzettelijke, roekeloze of nalatige inbreuk op de belangen van anderen of
de staat
- Rechtsgoed
o Specifiek doel welk rechtsbelang/rechtsgoed moet er worden beschermd.
Strafbaarstellingsbevoegdheden meeste balast (criminologische, victimologisch en ander
empirisch onderzoek om te bepalen of het wederrechtelijk gedrag schade toebrengt aan een
rechtsgoed.)
- Prospectieve proportionaliteit
o Staat het gebruik van het strafrecht in verhouding tot het ongewenste
gedrag.
- Ultima ratio nu vaker optimum remedium doordat het een beleidsinstrument is
waarmee het gedrag van de samenleving kan worden gereguleerd.
o Strafrecht moet worden ingezet als laatste redmiddel: moet subsidiaire
bescherming bieden (subsidiaire karakter van het sr) tav een beperkt aantal
rechtsgoederen (gefragmenteerde karakter van het sr).
- Effectiviteit zorgen dat er geen symboolwetgeving ontstaat.
o Hanteerbaarheid van de d.o (voordelen van een duidelijk geformuleerde d.o).,
capaciteit van het sr systeem (pakkans) en generale preventie (voorkomen
van wederrechtelijk gedrag dat leidt tot (een risico op) schade aan een
rechtsgoed normerende functie).
Formuleringscriteria
- Interne subsidiariteit
o Gedrag onder een bestaande strafbaarstelling valt of een nieuwe
strafbaarstelling in het leven dient te worden geroepen
- Legaliteit
o Hoe dient het gedrag omschreven te worden
o Lex certa
- Retrospectieve proportionaliteit
o Sanctie in verhouding tot strafbare feit. Soortgelijke feiten dus soortgelijke
straffen.
Criteria voor strafbaarstelling in het huidige maatschappelijke klimaat
In het huidige maatschappelijk klimaat wordt gebruik gemaakt van de IAK. Echter, de criteria
vervullen vooral een rol in de rechtswetenschappen.
Indien criteria wel zouden worden gebruikt, dan kan het bijdragen aan een inzichtelijk
wetgevingsproces, structureren van het criminaliseringsdebat en het vergroten van de
kwaliteit van het strafrechtelijk wetgevingsproces.
,WG2
Strafbaarstellingscriteria voorfase
- Schade
o Moet gaan om een verandering de persoonlijke of fysieke bronnen van een
ander(en) zijn daadwerkelijk geschonden.
Gedachten of overtuiging vallen er dus niet onder.
- Gevaar voor schade
o Gevolg nog niet ingetreden
o Standaard schade analyse
Het beoordelen of bepalen van de ernst van de schade
Hoe aanmerkelijker de kans op (of gevaar voor) schade, hoe
sneller bepaald gedrag strafbaar zou mogen worden gesteld.
Sociale waard van de schadebrengende handeling
hoe waardevoller de gevaarzettende handeling, hoe minder
redenen er zijn die handeling strafbaar te stellen.
o Hierbij van belang dat wetgever zeer nauwkeurig
omschrijft welke handelingen onder het bereik vallen
(kind met kleren in het water gooien).
Bijeffecten strafbaarstelling
Komt sneller dichterbij dan bij krenkingsdelicten (rechtsgoed
geschonden).
Hoe problematischer de bijeffecten, des te geringere kans op
strafbaarstelling.
Uitbreiding analyse
Minimalismebeginsel (hangt samen met preventie)
o Schade die zou kunnen ontstaan moet ook zelf onder
reikwijdte strafrecht vallen.
Voltooide delict moet in WvSr staan
Is de ultieme schade strafwaardig gedrag. Niet?
Dan terughoudend zijn
Fair imputation (op welke wijze moet strafbaarstelling tot
uiting komen) en zorgplichten
o zelfs al is de gedraging met opzet begaan of zou
empirisch kunnen worden vast- gesteld dat het risico op
schade is toegenomen, dan nog moet volgens het
beginsel van fair imputation worden bepaald of en
waarom dit de dader kan worden aangerekend.
Kwestie van zorgplichten.
o Zorgplichten
Sociale : te vinden op specifieke niveau van de
handeling en de context waarbinnen de
handeling plaatsvindt.
Politieke: te vinden op het niveau van de
samenleving waarbij de criteria voor
burgerschap richtinggevend zijn voor het hoe en
waarom van de strafbaarstelling.
, In voorfase veel belangstelling voor.
Beperken strafbaarstelling door:
Strikte omschrijving functie (benoemen
hoedanigheid)
Verduidelijking eisen maatschappelijke
betamelijkheid via regulering en
protocollen. kan ook voor uitbreiding
zorgen
Controle
o Hier veel problemen met bijvoorbeeld cirkelredenaties.
Risico’s strafbaarstellingscriteria voorfase
Huidige maatschappij steeds meer gericht op preventie, dat mag niet de overhand nemen
bijvoorbeeld minimalismebeginsel.
Ten Voorde: wetgever snel van oordeel dat van gevaar snel sprake is door objectieve leer.
Voorkomen dat strafbaarstelling voorfase vrijheden andere beperkt en dingen strafbaar
stellen die zover van strafbare feit staan dat je objectief niet meer kan zeggen dat er sprake
is van strafbare feit (zoals aanmaken fb profiel). Helemaal niet poging en voorbereiding te
laag voor strafbaarstelling, want dat ga je te ver in voorfase zitten.
WG3
Strafbaarstelling tegen de wil
Art 242 en 246, beide artikelen (242 en 246) zien vooral op geweld en bedreiging met
geweld om aan te zetten tot handeling of de handeling te laten plegen, in ieder geval
‘dwang’. Volgens de HR moet gekeken worden of de ander ook hetgeen had toegelaten
zonder dat er dwang was toegepast.
Dwang: van dwang is slechts sprake als de dader opzettelijk veroorzaakt dat de handelingen
tegen haar (of zijn) wil ondergaat. Het moet de vte er dus om te doen zijn, creëert een
situatie waarin de wilsvrijheid van het slo in doorslaggevende zin wordt beperkt.
Zeer beperkt
Uit onderzoeken blijkt dat in de praktijk niet door de rb wordt strafbaar gesteld indien slo
tijdens seksueel contact een passieve, weifelende of ambigue houding heeft aangenomen. Er
moet echt sprake zijn van dwang, iets van meewerking ook al is het heel summier laat de
opzet weggaan.
Argumenten voor strafbaarstelling tegen de wil
Huidige strafbaarstelling sluit niet aan bij maatschappelijke realiteit.
Strafwetgeving bij de tijd brengen.
Striktere internationale en maatschappelijke opvattingen over seksueel overschrijdend
gedrag zorgen voor behoefte aan aanscherping en verduidelijking van de strafrechtelijke
normstelling.
Normatieve kader + waardering criteria voor strafbaarstelling
Drempelwaarde (ingaan op etiologie, prevalente en gevolgen van het strafbare gedrag)
- Schadelijk
o Gedrag is schadelijk indien het een negatief effect heeft op iets substantieels,
zoals iemands fysieke of eigendomsbelangen (moord, diefstal), publieke
belangen (witwassen), of een risico op schade behelst (het voorhanden
hebben van een wapen zonder vergunning)
- Onrechtmatig
o De opzettelijke, roekeloze of nalatige inbreuk op de belangen van anderen of
de staat
- Rechtsgoed
o Specifiek doel welk rechtsbelang/rechtsgoed moet er worden beschermd.
Strafbaarstellingsbevoegdheden meeste balast (criminologische, victimologisch en ander
empirisch onderzoek om te bepalen of het wederrechtelijk gedrag schade toebrengt aan een
rechtsgoed.)
- Prospectieve proportionaliteit
o Staat het gebruik van het strafrecht in verhouding tot het ongewenste
gedrag.
- Ultima ratio nu vaker optimum remedium doordat het een beleidsinstrument is
waarmee het gedrag van de samenleving kan worden gereguleerd.
o Strafrecht moet worden ingezet als laatste redmiddel: moet subsidiaire
bescherming bieden (subsidiaire karakter van het sr) tav een beperkt aantal
rechtsgoederen (gefragmenteerde karakter van het sr).
- Effectiviteit zorgen dat er geen symboolwetgeving ontstaat.
o Hanteerbaarheid van de d.o (voordelen van een duidelijk geformuleerde d.o).,
capaciteit van het sr systeem (pakkans) en generale preventie (voorkomen
van wederrechtelijk gedrag dat leidt tot (een risico op) schade aan een
rechtsgoed normerende functie).
Formuleringscriteria
- Interne subsidiariteit
o Gedrag onder een bestaande strafbaarstelling valt of een nieuwe
strafbaarstelling in het leven dient te worden geroepen
- Legaliteit
o Hoe dient het gedrag omschreven te worden
o Lex certa
- Retrospectieve proportionaliteit
o Sanctie in verhouding tot strafbare feit. Soortgelijke feiten dus soortgelijke
straffen.
Criteria voor strafbaarstelling in het huidige maatschappelijke klimaat
In het huidige maatschappelijk klimaat wordt gebruik gemaakt van de IAK. Echter, de criteria
vervullen vooral een rol in de rechtswetenschappen.
Indien criteria wel zouden worden gebruikt, dan kan het bijdragen aan een inzichtelijk
wetgevingsproces, structureren van het criminaliseringsdebat en het vergroten van de
kwaliteit van het strafrechtelijk wetgevingsproces.
,WG2
Strafbaarstellingscriteria voorfase
- Schade
o Moet gaan om een verandering de persoonlijke of fysieke bronnen van een
ander(en) zijn daadwerkelijk geschonden.
Gedachten of overtuiging vallen er dus niet onder.
- Gevaar voor schade
o Gevolg nog niet ingetreden
o Standaard schade analyse
Het beoordelen of bepalen van de ernst van de schade
Hoe aanmerkelijker de kans op (of gevaar voor) schade, hoe
sneller bepaald gedrag strafbaar zou mogen worden gesteld.
Sociale waard van de schadebrengende handeling
hoe waardevoller de gevaarzettende handeling, hoe minder
redenen er zijn die handeling strafbaar te stellen.
o Hierbij van belang dat wetgever zeer nauwkeurig
omschrijft welke handelingen onder het bereik vallen
(kind met kleren in het water gooien).
Bijeffecten strafbaarstelling
Komt sneller dichterbij dan bij krenkingsdelicten (rechtsgoed
geschonden).
Hoe problematischer de bijeffecten, des te geringere kans op
strafbaarstelling.
Uitbreiding analyse
Minimalismebeginsel (hangt samen met preventie)
o Schade die zou kunnen ontstaan moet ook zelf onder
reikwijdte strafrecht vallen.
Voltooide delict moet in WvSr staan
Is de ultieme schade strafwaardig gedrag. Niet?
Dan terughoudend zijn
Fair imputation (op welke wijze moet strafbaarstelling tot
uiting komen) en zorgplichten
o zelfs al is de gedraging met opzet begaan of zou
empirisch kunnen worden vast- gesteld dat het risico op
schade is toegenomen, dan nog moet volgens het
beginsel van fair imputation worden bepaald of en
waarom dit de dader kan worden aangerekend.
Kwestie van zorgplichten.
o Zorgplichten
Sociale : te vinden op specifieke niveau van de
handeling en de context waarbinnen de
handeling plaatsvindt.
Politieke: te vinden op het niveau van de
samenleving waarbij de criteria voor
burgerschap richtinggevend zijn voor het hoe en
waarom van de strafbaarstelling.
, In voorfase veel belangstelling voor.
Beperken strafbaarstelling door:
Strikte omschrijving functie (benoemen
hoedanigheid)
Verduidelijking eisen maatschappelijke
betamelijkheid via regulering en
protocollen. kan ook voor uitbreiding
zorgen
Controle
o Hier veel problemen met bijvoorbeeld cirkelredenaties.
Risico’s strafbaarstellingscriteria voorfase
Huidige maatschappij steeds meer gericht op preventie, dat mag niet de overhand nemen
bijvoorbeeld minimalismebeginsel.
Ten Voorde: wetgever snel van oordeel dat van gevaar snel sprake is door objectieve leer.
Voorkomen dat strafbaarstelling voorfase vrijheden andere beperkt en dingen strafbaar
stellen die zover van strafbare feit staan dat je objectief niet meer kan zeggen dat er sprake
is van strafbare feit (zoals aanmaken fb profiel). Helemaal niet poging en voorbereiding te
laag voor strafbaarstelling, want dat ga je te ver in voorfase zitten.
WG3
Strafbaarstelling tegen de wil
Art 242 en 246, beide artikelen (242 en 246) zien vooral op geweld en bedreiging met
geweld om aan te zetten tot handeling of de handeling te laten plegen, in ieder geval
‘dwang’. Volgens de HR moet gekeken worden of de ander ook hetgeen had toegelaten
zonder dat er dwang was toegepast.
Dwang: van dwang is slechts sprake als de dader opzettelijk veroorzaakt dat de handelingen
tegen haar (of zijn) wil ondergaat. Het moet de vte er dus om te doen zijn, creëert een
situatie waarin de wilsvrijheid van het slo in doorslaggevende zin wordt beperkt.
Zeer beperkt
Uit onderzoeken blijkt dat in de praktijk niet door de rb wordt strafbaar gesteld indien slo
tijdens seksueel contact een passieve, weifelende of ambigue houding heeft aangenomen. Er
moet echt sprake zijn van dwang, iets van meewerking ook al is het heel summier laat de
opzet weggaan.
Argumenten voor strafbaarstelling tegen de wil
Huidige strafbaarstelling sluit niet aan bij maatschappelijke realiteit.
Strafwetgeving bij de tijd brengen.
Striktere internationale en maatschappelijke opvattingen over seksueel overschrijdend
gedrag zorgen voor behoefte aan aanscherping en verduidelijking van de strafrechtelijke
normstelling.
