Thema 1 Omgeving als determinant
De omgeving als determinant van gezond gedrag (Brug & van Lenthe)
De omgeving als determinant van gezond gedrag
De belangrijkste reden dat de publieke gezondheid in NL minder gunstig is dan in
andere Europese landen
Is de hoge prevalentie van ongezond gedrag: roken, ongezonde voeding, gebrek aan beweging
Sociaal psychologen: leggen de nadruk op de cognitieve determinanten: attitudes, waargenomen controle,
motivatie
Volgens Brug wordt gezond gedrag wordt veroorzaakt door motivatie, vaardigheden,
mogelijkheden (kansen) voor gezond gedrag.
Onderzoeken zijn nodig om de rol te onderzoeken van sociaal-culturele factoren, fysieke
factoren, economische omgevingsfactoren
Inleiding
De bedreiging van de publieke gezondheid in NL heeft als oorzaak het doen en
laten van mensen
Vb roken: mensen die roken leven korter en hebben een verhoogd risico op hart- en
vaatziekten, verschillende vormen van kanker en aandoeningen van de luchtwegen)
o Roken staat nu op no 1, maar de verwachting is dat roken snel ingehaald zal
worden door obesitas als belangrijkste determinant van vermijdbare ziekte en
sterfte.
Ook overgewicht heeft alles te maken met wat we doen (te veel eten) en laten
(lichamelijke activiteit).
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu concludeerde op basis van haar
toekomstverkenning dat de volksgezondheid in Nederland achterblijft en dat het ongezonde
gedrag in NL daar de belangrijkste oorzaak van is.
Ongezond gedrag en de daarmee samenhangende problemen zijn wereldwijd de
belangrijkste oorzaken van ziekte en sterfte.
Bevordering van gezond gedrag is daarom van groot belang voor een verdere
bevordering van de publieke gezondheid:
waarom gedragen mensen zich ongezond?
Onderzoek is voornamelijk gedaan vanuit een (sociaal) psychologische traditie
o Onderbelichting van de rol van de fysieke omgeving als gedragsdeterminant
o Bij interventies om gezond gedrag te bevorderen is gezondheidsvoorlichting
ingezet, eerst bij roken, nu bij overgewicht
De omgeving wordt veronachtzaamd (sociaal epidemiologen leggen daar
juist de nadruk op)
Gezondheidsvoorlichting (Kok) = alle combinaties van leerervaringen die bedoeld zijn om
op vrijwillige basis gezond gedrag te stimuleren.
Tracht persoonlijke cognitieve determinanten van gedrag te beïnvloeden (zoals kennis,
risicopercepties, attitudes, eigen-effectiviteitsverwachtingen en vaardigheden)
Maar de mogelijkheden van mensen om hun gedrag te veranderen kunnen sterk afhankelijk
zijn van de omgeving waarin ze leven. Naast voorlichting om gezond gedrag te stimuleren is
het daarom ook belangrijk om de omgeving te veranderen, zodat gezond gedrag makkelijker
wordt. Gezondheidsvoorlichting (health education) moest daarom gezondheidsbevordering
(health promotion) worden.
Gezondheidsbevordering = een combinatie van voorlichting en omgevingsverandering die
(samen) gezond gedrag en gezonde leefcondities stimuleren
Theorie
Wat is omgeving?
Omgeving is alles wat niet het resultaat is van onze genen (nature nurture)
Omgeving volgens onderzoek naar determinanten van gezond gedrag: alles buiten de
persoon.
De omgeving als determinant van gezond gedrag (Brug & van Lenthe)
De omgeving als determinant van gezond gedrag
De belangrijkste reden dat de publieke gezondheid in NL minder gunstig is dan in
andere Europese landen
Is de hoge prevalentie van ongezond gedrag: roken, ongezonde voeding, gebrek aan beweging
Sociaal psychologen: leggen de nadruk op de cognitieve determinanten: attitudes, waargenomen controle,
motivatie
Volgens Brug wordt gezond gedrag wordt veroorzaakt door motivatie, vaardigheden,
mogelijkheden (kansen) voor gezond gedrag.
Onderzoeken zijn nodig om de rol te onderzoeken van sociaal-culturele factoren, fysieke
factoren, economische omgevingsfactoren
Inleiding
De bedreiging van de publieke gezondheid in NL heeft als oorzaak het doen en
laten van mensen
Vb roken: mensen die roken leven korter en hebben een verhoogd risico op hart- en
vaatziekten, verschillende vormen van kanker en aandoeningen van de luchtwegen)
o Roken staat nu op no 1, maar de verwachting is dat roken snel ingehaald zal
worden door obesitas als belangrijkste determinant van vermijdbare ziekte en
sterfte.
Ook overgewicht heeft alles te maken met wat we doen (te veel eten) en laten
(lichamelijke activiteit).
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu concludeerde op basis van haar
toekomstverkenning dat de volksgezondheid in Nederland achterblijft en dat het ongezonde
gedrag in NL daar de belangrijkste oorzaak van is.
Ongezond gedrag en de daarmee samenhangende problemen zijn wereldwijd de
belangrijkste oorzaken van ziekte en sterfte.
Bevordering van gezond gedrag is daarom van groot belang voor een verdere
bevordering van de publieke gezondheid:
waarom gedragen mensen zich ongezond?
Onderzoek is voornamelijk gedaan vanuit een (sociaal) psychologische traditie
o Onderbelichting van de rol van de fysieke omgeving als gedragsdeterminant
o Bij interventies om gezond gedrag te bevorderen is gezondheidsvoorlichting
ingezet, eerst bij roken, nu bij overgewicht
De omgeving wordt veronachtzaamd (sociaal epidemiologen leggen daar
juist de nadruk op)
Gezondheidsvoorlichting (Kok) = alle combinaties van leerervaringen die bedoeld zijn om
op vrijwillige basis gezond gedrag te stimuleren.
Tracht persoonlijke cognitieve determinanten van gedrag te beïnvloeden (zoals kennis,
risicopercepties, attitudes, eigen-effectiviteitsverwachtingen en vaardigheden)
Maar de mogelijkheden van mensen om hun gedrag te veranderen kunnen sterk afhankelijk
zijn van de omgeving waarin ze leven. Naast voorlichting om gezond gedrag te stimuleren is
het daarom ook belangrijk om de omgeving te veranderen, zodat gezond gedrag makkelijker
wordt. Gezondheidsvoorlichting (health education) moest daarom gezondheidsbevordering
(health promotion) worden.
Gezondheidsbevordering = een combinatie van voorlichting en omgevingsverandering die
(samen) gezond gedrag en gezonde leefcondities stimuleren
Theorie
Wat is omgeving?
Omgeving is alles wat niet het resultaat is van onze genen (nature nurture)
Omgeving volgens onderzoek naar determinanten van gezond gedrag: alles buiten de
persoon.
