Samenvatting AFPF filmpjes blok 1
CASUS 1
Het menselijk lichaam
Moet het interne milieu in stand houden, ook wel homeostase genoemd.
Je hebt verschillende orgaanstelsels:
Zenuwstelsel
Hormoonstelsel
Huid
Beenderstelsel
Spierstelsel
Cardiovasculaire stelsel
Lymfestelsel
Ademhalingsstelsel
Spijsverteringsstelsel
Urinaire stelsel
Voortplantingsstelsel
Je hebt drie biologische regelmechanismen:
1. Processen: opname en uitscheiden
2. Aansturing: zenuw- en hormoonstelsel
3. Uitvoering: orgaanstelsels
, Samenvatting AFPF filmpjes blok 1
Transport: diffusie, osmose, actief transport
Intracellulaire vloeistof: alle vloeistof binnen de cel
Extracellulaire vloeistof: alle vloeistof buiten de cel
Passief transport:
Dit kost geen energie
Diffusie: stoffen verplaatsen zich van plekken waar een hoge concentratie is, naar plekken
waar een lage concentratie is. Dit gaat langs een concentratiegradiënt.
Osmose: celmembraan bestaat uit fosfolipiden met een hydrofiele (=wateraantrekkende
kop) en een hydrofobe (=waterafstotend). Zo ontstaat een membraan van twee lagen dat
voor sommige stoffen te passeren is (water, zuurstof, Co2) en voor andere juist niet (suiker,
zout, eiwitten). Daarom de naam semipermeabele
Plasma osmolariteit: zouthuishouding van het lichaam. In een normale situatie is er een
evenwicht in de zoutconcentratie van het lichaam. Dat heet isotoon. Hypertoon zorgt dat
bloed of hersencellen krimpen. Hypotoon zorgt ervoor dat de rode bloed of hersencellen
opzwellen. Het water gaat van extracellulair naar intracellulair.
Actief transport:
Kost wel energie
ATP
Voorbeeld zijn de transportkanalen. Deze zitten in het plasmamembraan om te fungeren als
deur. Dan kunnen stoffen zowel naar binnen als naar buiten. Elke deur beweging kost ATP.
Bulktransport: cellen van het afweersysteem komen wel eens lichaamsvreemde stoffen
tegen die te groot zijn voor transportkanalen. De cellen kunnen de stoffen opeten. Dit heet
fagocytose. Binnen de cel wordt de bacterie onschadelijk gemaakt en het overgebleven
gedeelde wordt uitgescheiden. Dit heet exocytose.
, Samenvatting AFPF filmpjes blok 1
Homeostase en feedback mechanismen
Milieu exterieur: alles wat om ons heen zit. De samenhang tussen de mens en het milieu
exterieur is dat het milieu ons alles geeft wat we nodig hebben en dat de mens daar bewust
mee omgaat.
Milieu interieur: alles wat om onze cellen heen zit. Wordt ook wel extracellulaire vloeistof
genoemd. Letterlijk de vloeistof buiten de cel. Intracellulaire vloeistof: letterlijk de vloeistof
binnen de cel. Wordt niet tot het milieu interieur gerekend. De samenhang is dat de cellen
alles krijgen wat ze nodig hebben. De cellen zorgen ervoor dat het milieu interieur constant
blijft. Dit wordt homeostase genoemd.
Negatieve feedback: hierbij wordt elke variatie buiten de normale grenzen automatisch
gecorrigeerd. Negatieve terugkoppeling zorgt voor een tegengestelde reactie:
Hoog laag
Laag hoog
Hiervoor zijn drie componenten nodig:
Oppikken van de prikkels met een detector
Controle centrum moet de prikkel interpreteren
Controle centrum tot de conclusie dat de waarde buiten de acceptabele waarde gaat.
Dan zal de uitvoerende partij, de effector, worden ingezet om het probleem te
verhelpen. Als het probleem verholpen is zal de originele prikkel wegvallen en stopt
de cirkel.
Positieve feedback: hierbij wordt de prikkel versterkt. Dus als een waarde te hoog is, nog
hoger maken. Of een lage waarde nog lager maken. Dit gaat tegen de homeostase in:
Hoog hoger
Laag lager
Positieve feedback alleen heel kort als soort gaspedaal. Bij een proces wat je snel voltooid
wil hebben, zoals:
Bloedstolling
Bevalling
Spijsvertering
Als het gewenste effect is bereikt, dan zal de situatie terugkeren naar het evenwicht.
CASUS 1
Het menselijk lichaam
Moet het interne milieu in stand houden, ook wel homeostase genoemd.
Je hebt verschillende orgaanstelsels:
Zenuwstelsel
Hormoonstelsel
Huid
Beenderstelsel
Spierstelsel
Cardiovasculaire stelsel
Lymfestelsel
Ademhalingsstelsel
Spijsverteringsstelsel
Urinaire stelsel
Voortplantingsstelsel
Je hebt drie biologische regelmechanismen:
1. Processen: opname en uitscheiden
2. Aansturing: zenuw- en hormoonstelsel
3. Uitvoering: orgaanstelsels
, Samenvatting AFPF filmpjes blok 1
Transport: diffusie, osmose, actief transport
Intracellulaire vloeistof: alle vloeistof binnen de cel
Extracellulaire vloeistof: alle vloeistof buiten de cel
Passief transport:
Dit kost geen energie
Diffusie: stoffen verplaatsen zich van plekken waar een hoge concentratie is, naar plekken
waar een lage concentratie is. Dit gaat langs een concentratiegradiënt.
Osmose: celmembraan bestaat uit fosfolipiden met een hydrofiele (=wateraantrekkende
kop) en een hydrofobe (=waterafstotend). Zo ontstaat een membraan van twee lagen dat
voor sommige stoffen te passeren is (water, zuurstof, Co2) en voor andere juist niet (suiker,
zout, eiwitten). Daarom de naam semipermeabele
Plasma osmolariteit: zouthuishouding van het lichaam. In een normale situatie is er een
evenwicht in de zoutconcentratie van het lichaam. Dat heet isotoon. Hypertoon zorgt dat
bloed of hersencellen krimpen. Hypotoon zorgt ervoor dat de rode bloed of hersencellen
opzwellen. Het water gaat van extracellulair naar intracellulair.
Actief transport:
Kost wel energie
ATP
Voorbeeld zijn de transportkanalen. Deze zitten in het plasmamembraan om te fungeren als
deur. Dan kunnen stoffen zowel naar binnen als naar buiten. Elke deur beweging kost ATP.
Bulktransport: cellen van het afweersysteem komen wel eens lichaamsvreemde stoffen
tegen die te groot zijn voor transportkanalen. De cellen kunnen de stoffen opeten. Dit heet
fagocytose. Binnen de cel wordt de bacterie onschadelijk gemaakt en het overgebleven
gedeelde wordt uitgescheiden. Dit heet exocytose.
, Samenvatting AFPF filmpjes blok 1
Homeostase en feedback mechanismen
Milieu exterieur: alles wat om ons heen zit. De samenhang tussen de mens en het milieu
exterieur is dat het milieu ons alles geeft wat we nodig hebben en dat de mens daar bewust
mee omgaat.
Milieu interieur: alles wat om onze cellen heen zit. Wordt ook wel extracellulaire vloeistof
genoemd. Letterlijk de vloeistof buiten de cel. Intracellulaire vloeistof: letterlijk de vloeistof
binnen de cel. Wordt niet tot het milieu interieur gerekend. De samenhang is dat de cellen
alles krijgen wat ze nodig hebben. De cellen zorgen ervoor dat het milieu interieur constant
blijft. Dit wordt homeostase genoemd.
Negatieve feedback: hierbij wordt elke variatie buiten de normale grenzen automatisch
gecorrigeerd. Negatieve terugkoppeling zorgt voor een tegengestelde reactie:
Hoog laag
Laag hoog
Hiervoor zijn drie componenten nodig:
Oppikken van de prikkels met een detector
Controle centrum moet de prikkel interpreteren
Controle centrum tot de conclusie dat de waarde buiten de acceptabele waarde gaat.
Dan zal de uitvoerende partij, de effector, worden ingezet om het probleem te
verhelpen. Als het probleem verholpen is zal de originele prikkel wegvallen en stopt
de cirkel.
Positieve feedback: hierbij wordt de prikkel versterkt. Dus als een waarde te hoog is, nog
hoger maken. Of een lage waarde nog lager maken. Dit gaat tegen de homeostase in:
Hoog hoger
Laag lager
Positieve feedback alleen heel kort als soort gaspedaal. Bij een proces wat je snel voltooid
wil hebben, zoals:
Bloedstolling
Bevalling
Spijsvertering
Als het gewenste effect is bereikt, dan zal de situatie terugkeren naar het evenwicht.
