Geriatrie Bijeenkomst 4
1. de risicofactoren voor het ontstaan van pneumonie bij ouderen noemen en
verklaren.
Bacteriële longontsteking
Als bacteriën de verwekker van de longontsteking zijn, wordt ook wel gesproken over
een bacteriële longontsteking. De besmetting kan plaatsvinden door overdracht van
ziektekiemen. Deze ziektekiemen worden door hoestende, besmette mensen verspreid.
Ook door bloedcontact met besmet bloed, of besmette ziekenhuismaterialen kunt u een
longontsteking oplopen. Daarnaast komen sommige bacteriën voor in sauna's,
zwembaden, bubbelbaden en andere warme baden. De infectieverspreiding gaat sneller
op overvolle en slecht geventileerde plaatsen.
Virale longontsteking
Virale infecties worden meestal door personen op elkaar overgebracht. Dit gebeurt door
druppeltjes die bij hoesten en niezen door een geïnfecteerde patiënt worden verspreid.
Het virus komt binnen via onze luchtwegen en dringt door tot de bronchiën en het
longweefsel. Hier vermenigvuldigt het zich waardoor vervolgens het longweefsel
ontstoken raakt.
Schimmel en Aspergillus longontsteking
Schimmels zijn een minder voorkomende oorzaak van longontsteking en komen meestal
voor bij mensen met een verzwakt afweersysteem.
Aspiratiepneumonie (verslikkingspneumonie)
Het komt vaak voor dat deeltjes uit de mond in de luchtwegen terechtkomen. Denk
hierbij aan voedsel, vloeistoffen (drinken), braaksel of voorwerpen. Gewoonlijk worden
deze deeltjes weer door de normale afweermechanismen verwijderd, bijvoorbeeld
hoesten. Dat zorgt ervoor dat ze de longen niet kunnen bereiken. Af en toe komen de
deeltjes wel in het longweefsel terecht waardoor een ontsteking kan ontstaan.
Community-acquired pneumonie en hospital-acquired pneumonie
De omgeving waarin de longontsteking ontstaat, is een van de belangrijkste gegevens
voor een arts. Als bekend is waar de longontsteking ontstaan is, kan vaak eenvoudig
worden vastgesteld welk micro-organisme de infectie veroorzaakt. Wanneer een
longontsteking ontstaat bij mensen die niet in een ziekenhuis of andere
verpleeginstelling zijn opgenomen spreekt men van thuis opgelopen of community-
acquired pneumonie. Een hospital-acquired pneumonie ontstaat tijdens een opname in
het ziekenhuis of andere verpleeginstelling. Deze longontsteking is vaak veel ernstiger
van aard. Dit komt doordat micro-organismen in deze instellingen vaak agressiever en
, moeilijker te behandelen zijn. Bovendien zijn patiënten in ziekenhuizen en
verpleeghuizen sowieso vaak al zwakker dan patiënten thuis. Zij zijn daardoor minder
goed in staat de longontsteking te bestrijden
De risicofactoren voor het krijgen van een pneumonia;
• een lage weerstand, bijv. door medicijnen of ziekten, een heftige verkoudheid of
griep kan dan overgaan in een longontsteking
• leeftijd (jonger dan 10 en ouder dan 55)
• als de longen chronisch ontstoken zijn, zoals bij astma, COPD en bronchiëctasieën
• (mee)roken: rokers hebben een vier keer zo grote kans op een longontsteking
• luchtvervuiling
• diabetes
• hartproblemen
• ondervoeding
• inslikken van voorwerpen
• verslikken (in voedsel of braaksel)
• verlamming/bewusteloosheid
• slikstoornissen, bijvoorbeeld bij een spierziekte of na een beroerte
2. oorzaken, verschijnselen, diagnostiek, behandeling en complicaties van
pneumonie bij ouderen beschrijven.
Ontstaan van een pneumonia;
lokale reactie op weefselschade
- rubor
- calor
- dolor
- tumor
- functio laesa
Oorzaken voor longen
Micro-organismen
- Virussen
oa Influenzavirus, RS-virus
COVID-19
- Bacteriën
belangrijkste verwekker: streptococcus pneumoniae (pneumokok)
- Schimmels
Aspiratie (ook wel: verslikpneumonie)
- voedsel, vloeistoffen, voorwerpen
Symptomen van een pneumonia
Hoesten evt. ophoesten van groen of geel sputum
1. de risicofactoren voor het ontstaan van pneumonie bij ouderen noemen en
verklaren.
Bacteriële longontsteking
Als bacteriën de verwekker van de longontsteking zijn, wordt ook wel gesproken over
een bacteriële longontsteking. De besmetting kan plaatsvinden door overdracht van
ziektekiemen. Deze ziektekiemen worden door hoestende, besmette mensen verspreid.
Ook door bloedcontact met besmet bloed, of besmette ziekenhuismaterialen kunt u een
longontsteking oplopen. Daarnaast komen sommige bacteriën voor in sauna's,
zwembaden, bubbelbaden en andere warme baden. De infectieverspreiding gaat sneller
op overvolle en slecht geventileerde plaatsen.
Virale longontsteking
Virale infecties worden meestal door personen op elkaar overgebracht. Dit gebeurt door
druppeltjes die bij hoesten en niezen door een geïnfecteerde patiënt worden verspreid.
Het virus komt binnen via onze luchtwegen en dringt door tot de bronchiën en het
longweefsel. Hier vermenigvuldigt het zich waardoor vervolgens het longweefsel
ontstoken raakt.
Schimmel en Aspergillus longontsteking
Schimmels zijn een minder voorkomende oorzaak van longontsteking en komen meestal
voor bij mensen met een verzwakt afweersysteem.
Aspiratiepneumonie (verslikkingspneumonie)
Het komt vaak voor dat deeltjes uit de mond in de luchtwegen terechtkomen. Denk
hierbij aan voedsel, vloeistoffen (drinken), braaksel of voorwerpen. Gewoonlijk worden
deze deeltjes weer door de normale afweermechanismen verwijderd, bijvoorbeeld
hoesten. Dat zorgt ervoor dat ze de longen niet kunnen bereiken. Af en toe komen de
deeltjes wel in het longweefsel terecht waardoor een ontsteking kan ontstaan.
Community-acquired pneumonie en hospital-acquired pneumonie
De omgeving waarin de longontsteking ontstaat, is een van de belangrijkste gegevens
voor een arts. Als bekend is waar de longontsteking ontstaan is, kan vaak eenvoudig
worden vastgesteld welk micro-organisme de infectie veroorzaakt. Wanneer een
longontsteking ontstaat bij mensen die niet in een ziekenhuis of andere
verpleeginstelling zijn opgenomen spreekt men van thuis opgelopen of community-
acquired pneumonie. Een hospital-acquired pneumonie ontstaat tijdens een opname in
het ziekenhuis of andere verpleeginstelling. Deze longontsteking is vaak veel ernstiger
van aard. Dit komt doordat micro-organismen in deze instellingen vaak agressiever en
, moeilijker te behandelen zijn. Bovendien zijn patiënten in ziekenhuizen en
verpleeghuizen sowieso vaak al zwakker dan patiënten thuis. Zij zijn daardoor minder
goed in staat de longontsteking te bestrijden
De risicofactoren voor het krijgen van een pneumonia;
• een lage weerstand, bijv. door medicijnen of ziekten, een heftige verkoudheid of
griep kan dan overgaan in een longontsteking
• leeftijd (jonger dan 10 en ouder dan 55)
• als de longen chronisch ontstoken zijn, zoals bij astma, COPD en bronchiëctasieën
• (mee)roken: rokers hebben een vier keer zo grote kans op een longontsteking
• luchtvervuiling
• diabetes
• hartproblemen
• ondervoeding
• inslikken van voorwerpen
• verslikken (in voedsel of braaksel)
• verlamming/bewusteloosheid
• slikstoornissen, bijvoorbeeld bij een spierziekte of na een beroerte
2. oorzaken, verschijnselen, diagnostiek, behandeling en complicaties van
pneumonie bij ouderen beschrijven.
Ontstaan van een pneumonia;
lokale reactie op weefselschade
- rubor
- calor
- dolor
- tumor
- functio laesa
Oorzaken voor longen
Micro-organismen
- Virussen
oa Influenzavirus, RS-virus
COVID-19
- Bacteriën
belangrijkste verwekker: streptococcus pneumoniae (pneumokok)
- Schimmels
Aspiratie (ook wel: verslikpneumonie)
- voedsel, vloeistoffen, voorwerpen
Symptomen van een pneumonia
Hoesten evt. ophoesten van groen of geel sputum
