Hoofdstuk 12 Het spijsverteringsstelsel
● De belangrijkste structuren van de mond benoemen
De mond wordt omgeven door spieren en botten:
- Voor: door de lippen
- Achter: overgaand in de keel
- Opzij: door de spieren van de wangen
- Boven: door het harde (bot) en zachte (spieren) verhemelte
- Onder: door gespierde tong en de zachte weefsels van de bodem van de mond
Mondholte is geheel bekleed met slijmvlies, bestaat uit meerlagig plaveiselepitheel met
slijmafscheidende kliertjes.
Vestibulum oris: deel van de mond tussen het tandvlees en wangen.
Mondholte/ cavum oris: De overige binnenkant.
Verhemelte is verdeeld om het voorste (harde verhemelte) en het achterste (zachte
verhemelte).
Harde verhemelte wordt gevormd door het os maxilla en het os palatinum.
Het zachte verhemelte is gespierd, buigt zich omlaag vanaf het achtereind van het harde
verhemelte en gaat aan de zijkanten over in de wand van de keel.
Huig/ uvula: een spierplooi, bedekt met slijmvlies, die in het midden van de vrije rand van
het zachte verhemelte omlaag hangt.
Arcus palatopharyngeus (twee aan beide achterzijden) en de arcus palatoglossus (voorste
boog). Tussen deze twee bogen in bevinden zich de tonsillae palatinae (keelamandelen).
● De structuur en functie van de tong beschrijven
De tong bestaat uit een willekeurige spier. De basis zit vast aan het os hyoideum en met
een plooi van zijn slijmvliesbekleding (het frenulum)(tongriem) aan de bodem van de
mond.
Bloedtoevoer: arterien: arteriae linguales en takken van de arteria carotides internae. En
veneuze afvoer door de venae linguales
Zenuwvoorziening: betrokken craniale zenuwparen: nervus hypoglossus (voorziet de spier
zelf), nervus lingualis (voor somatische gewaarwordingen zoals pijn, temp, aanraking),
nervus facialis en nervus glossopharyngeus (smaakzenuwen).
Functie tong: speelt een rol bij kauwen, slikken, spreken en smaak (in de papillen die
verspreid over de tong liggen).
, ● De bouw van het blijvend gebit beschrijven (figuur 12.10 B) en de functies van het
gebit benoemen
Het melkgebit bevat 20 tanden en kiezen, tien in elke kaak. Na 6 maanden beginnen deze
door te komen. Bij 24 maanden hoort het melkgebit volledig te zijn.
Het blijvende gebit begint in het zesde jaar het melkgebit te vervangen en dit gebit (32
tanden en kiezen) is meestal rond het 21e jaar volledig.
Functies gebit: tanden hebben verschillende vormen voor de verschillende functies:
- Snij- en hoektanden: worden gebruikt voor het afbijten van stukken voedsel
- Premolaren en molaren: hebben een breed oppervlak voor het vermalen van
voedsel.
Structuur tanden en kiezen:
- Kroon (corona): Het deel dat boven het tandvlees uitsteekt
- Wortel (radix): deel dat in het bot ligt ingebed
- Hals (collum): iets versmalde gebied waar de kroon in de wortel overgaat.
● De belangrijkste ontstekingen en infecties van de mond samenvatten
Verwonding kan worden veroorzaakt door voedsel en andere ingeslikte stoffen als deze
bijtend,schurend of buitensporig heet of koud zijn.
De aanwezigheid van tandplak en restjes voedingsmiddelen (suikers) kan in de mond
ontstekingen stimuleren.
Stomatitis: een ontsteking van de mond
Gingivitis: ontsteking van het tandvlees.
- Orale candidase (spruw): acute schimmelinfectie die wordt veroorzaakt door de
gist Candida albicans. Groeit als witte plekjes op de tong en het slijmvlies van de
mond. Bij ouderen veroorzaakt het opportunistische infecties (wanneer iemand een
verzwakt immuunsysteem heeft bijvoorbeeld). Bij kinderen treedt de aandoening
het meest op bij zuigelingen die de fles krijgen.
- Chronische spruw: kan ontwikkeld worden die bij mensen met een
kunstgebit het verhemelte beschadigen
- Dezelfde schimmel veroorzaakt ook seksueel overdraagbare aandoeningen.
- Gingivitis: ontsteking van het tandvlees en deze aandoening kan acuut of chronisch
zijn.
- Chronische gingivitis: komt voor als reactie op de opeenhoping van
bacteriële plak rond de tanden. Veroorzaakt bloedend tandvlees en
vernietigt langzaam de weefsels die de tanden ondersteunen, zodat de
tanden uiteindelijk los gaan zitten en eruit vallen.
- Recurrente stomatitis aphtosa (aften): bestaat uit zeer pijnlijke ulcera, die
afzonderlijk of in groepjes in elk deel van de mond voorkomen.
● De belangrijkste structuren van de mond benoemen
De mond wordt omgeven door spieren en botten:
- Voor: door de lippen
- Achter: overgaand in de keel
- Opzij: door de spieren van de wangen
- Boven: door het harde (bot) en zachte (spieren) verhemelte
- Onder: door gespierde tong en de zachte weefsels van de bodem van de mond
Mondholte is geheel bekleed met slijmvlies, bestaat uit meerlagig plaveiselepitheel met
slijmafscheidende kliertjes.
Vestibulum oris: deel van de mond tussen het tandvlees en wangen.
Mondholte/ cavum oris: De overige binnenkant.
Verhemelte is verdeeld om het voorste (harde verhemelte) en het achterste (zachte
verhemelte).
Harde verhemelte wordt gevormd door het os maxilla en het os palatinum.
Het zachte verhemelte is gespierd, buigt zich omlaag vanaf het achtereind van het harde
verhemelte en gaat aan de zijkanten over in de wand van de keel.
Huig/ uvula: een spierplooi, bedekt met slijmvlies, die in het midden van de vrije rand van
het zachte verhemelte omlaag hangt.
Arcus palatopharyngeus (twee aan beide achterzijden) en de arcus palatoglossus (voorste
boog). Tussen deze twee bogen in bevinden zich de tonsillae palatinae (keelamandelen).
● De structuur en functie van de tong beschrijven
De tong bestaat uit een willekeurige spier. De basis zit vast aan het os hyoideum en met
een plooi van zijn slijmvliesbekleding (het frenulum)(tongriem) aan de bodem van de
mond.
Bloedtoevoer: arterien: arteriae linguales en takken van de arteria carotides internae. En
veneuze afvoer door de venae linguales
Zenuwvoorziening: betrokken craniale zenuwparen: nervus hypoglossus (voorziet de spier
zelf), nervus lingualis (voor somatische gewaarwordingen zoals pijn, temp, aanraking),
nervus facialis en nervus glossopharyngeus (smaakzenuwen).
Functie tong: speelt een rol bij kauwen, slikken, spreken en smaak (in de papillen die
verspreid over de tong liggen).
, ● De bouw van het blijvend gebit beschrijven (figuur 12.10 B) en de functies van het
gebit benoemen
Het melkgebit bevat 20 tanden en kiezen, tien in elke kaak. Na 6 maanden beginnen deze
door te komen. Bij 24 maanden hoort het melkgebit volledig te zijn.
Het blijvende gebit begint in het zesde jaar het melkgebit te vervangen en dit gebit (32
tanden en kiezen) is meestal rond het 21e jaar volledig.
Functies gebit: tanden hebben verschillende vormen voor de verschillende functies:
- Snij- en hoektanden: worden gebruikt voor het afbijten van stukken voedsel
- Premolaren en molaren: hebben een breed oppervlak voor het vermalen van
voedsel.
Structuur tanden en kiezen:
- Kroon (corona): Het deel dat boven het tandvlees uitsteekt
- Wortel (radix): deel dat in het bot ligt ingebed
- Hals (collum): iets versmalde gebied waar de kroon in de wortel overgaat.
● De belangrijkste ontstekingen en infecties van de mond samenvatten
Verwonding kan worden veroorzaakt door voedsel en andere ingeslikte stoffen als deze
bijtend,schurend of buitensporig heet of koud zijn.
De aanwezigheid van tandplak en restjes voedingsmiddelen (suikers) kan in de mond
ontstekingen stimuleren.
Stomatitis: een ontsteking van de mond
Gingivitis: ontsteking van het tandvlees.
- Orale candidase (spruw): acute schimmelinfectie die wordt veroorzaakt door de
gist Candida albicans. Groeit als witte plekjes op de tong en het slijmvlies van de
mond. Bij ouderen veroorzaakt het opportunistische infecties (wanneer iemand een
verzwakt immuunsysteem heeft bijvoorbeeld). Bij kinderen treedt de aandoening
het meest op bij zuigelingen die de fles krijgen.
- Chronische spruw: kan ontwikkeld worden die bij mensen met een
kunstgebit het verhemelte beschadigen
- Dezelfde schimmel veroorzaakt ook seksueel overdraagbare aandoeningen.
- Gingivitis: ontsteking van het tandvlees en deze aandoening kan acuut of chronisch
zijn.
- Chronische gingivitis: komt voor als reactie op de opeenhoping van
bacteriële plak rond de tanden. Veroorzaakt bloedend tandvlees en
vernietigt langzaam de weefsels die de tanden ondersteunen, zodat de
tanden uiteindelijk los gaan zitten en eruit vallen.
- Recurrente stomatitis aphtosa (aften): bestaat uit zeer pijnlijke ulcera, die
afzonderlijk of in groepjes in elk deel van de mond voorkomen.
