Samenvatting Duurzaam Presteren
Hoofdstuk 1
1.1 Afbakening
Als er in de economische wetenschap over duurzame economische groei gesproken wordt, dan gaat
het over een structurele economische groei.
Duurzame ontwikkeling werd ook wel gezien als een milieu-activistische ideologie, of als een
evaluatiecriterium voor projecten.
Het concept duurzame ontwikkeling kwam in de aandacht in de jaren ’80.
‘’Our Common Future’’ van de World Commission on Environment and Development (WCED)
Brundtland Commissie
Bestrijden van armoede om zodoende de natuurlijke leefomgeving, zoveel mogelijk te
beschermen.
De duurzame ontwikkeling gaat verder dan alleen economische behoeftebevrediging.
o Bevrediging van sociale en ecologische behoeften.
Intergenerationeel: gaat om de kloof tussen huidige en toekomstige generaties. (‘nu en in de
toekomst’).
Intragenerationeel: gaat om de kloof binnen generaties. (‘daar en hier’).
Human made assets: door mensen geproduceerde productiemiddelen.
Natural resources: natuurlijke grond- en hulpstoffen.
1.2 Principes
Ten aanzien van duurzame ontwikkeling worden veelal een drietal onderling verweven principes
onderscheiden: (Ook wel bekend als de People, Planet en Prosperity (PPP)-alliteratie.)
1. Ecologisch principe
Stelt de kwetsbaarheid en beschermingswaardigheid van natuurlijke hulpbronnen,
ecosystemen en biodiversiteit centraal.
2. Sociaal principe
Houdt in dat iedereen, onafhankelijk van afkomst en talenten, eerlijk behandeld hoort te
worden.
3. Economisch principe
Verwijst naar het recht dat iedereen minimaal in zijn of haar eerste levensbehoeften kan
voorzien en een menswaardig bestaan kan opbouwen.
1.3 Club van Rome
Is in het eind van de jaren zestig van de vorige eeuw opgericht door een groep wetenschappers die
bezorgd waren over de toekomst van de wereld.
Deze wetenschappers ontwikkelden een wiskundig model rondom een vijftal variabelen:
1. Industrialisatie
2. Bevolkingsgroei
3. Voedselproductie
4. Natuurlijke hulpbronnen
5. Vervuiling
De uitkomsten van het model laten een totale ineenstorting van de wereldgemeenschap zien.
1
,Een belangrijk keerpunt was het verschijnen van het rapport Limits to Growth van de Club van Rome
in 1972.
1.4 Hou het Klein
Gelijk met het rapport Limits to Growth verscheen het boek Small is Beautiful van de Britse econoom
Ernst Friederich Schumacher.
Volgens hem veroorzaakt een snelle economische groei een vernietiging van het sociale en
natuurlijke kapitaal, waardoor toekomstige inkomsten onder druk komen te staan.
Hij heeft met zijn boek een bijdrage geleverd aan het bewustwordingsproces over de
economische, ecologische en sociale aspecten van de voortbrenging van goederen en
diensten.
1.5 United Nations Earth Summits
In 1972 werd in Stockholm de eerste UN Conference on the Human Environment georganiseerd.
Dit was de eerste georganiseerde conferentie die gewijd was aan internationale
milieuvraagstukken.
De Stockholm Conferentie resulteerde in de Stockholm Verklaring. Deze verklaring is het eerste
document waarin expliciet het recht op een gezonde leefomgeving wordt erkend en waarin verder
de beschermwaardigheid van diersoorten en hun natuurlijke habitat wordt benadrukt.
1.6 Sustainable Development Goals (SDGs)
SDGs vormen een
toekomstagenda voor
duurzame ontwikkeling voor
de periode 2015-2030 en
richten zich op de eerder
besproken principes.
De SDGs zijn de opvolgers
van de Millennium
Development Goals (MDGS).
Hoofdstuk 2
2.1 Duurzaam ondernemen (DO)
= Gaat om het entameren van winstgevende activiteiten met oog voor sociale verhoudingen,
maatschappelijke problemen en de ecologische draagkracht van onze planeet.
Er kunnen twee soorten duurzaam ondernemen worden onderscheiden:
1. Zwak duurzaam ondernemen
Verwijst naar een ontwikkeling waarbij het totaal van door bedrijven gecreëerde sociale,
ecologische en economische waarde constant blijft. Een verlies aan ecologische waarde kan
worden gecompenseerd door sociale en/of economische waardecreatie.
2. Sterk duurzaam ondernemen
Hierbij staat de fysieke bescherming van het natuurlijke of ecologische kapitaal centraal. Dit
houdt in dat een verlies aan ecologische waarde per definitie niet gecompenseerd kan
worden door toename van sociale en/of economische waarde.
2
, 2.2 Bottom-of the-pyramid (BoP)
Doelt op de armste en ook grootste socio-economische groep mensen wereldwijd.
Deze groep vertegenwoordigt een substantiële koopkracht en dat betekent dat er
mogelijkheden zijn voor het ontwikkelen van nieuwe markten en producten.
Er is dus sprake van een win-win situatie: bedrijven bedienen het armste deel van de
wereldbevolking en voorzien in de leniging van hun economische en sociale behoeften.
In ruil daarvoor neemt de omzet en winstgevendheid van deze bedrijven toe.
Het BoP hoeft niet altijd te gaan om het economisch gewin, zoals Aravind Eye Hospitals laat zien.
Aravind biedt oogheelkundige behandelingen gratis of tegen zeer lage tarieven aan. Door het grote
volume kunnen de kosten worden gedrukt. Hierdoor kan tegen erg lage kosten kwalitatief
hoogwaardige zorg worden aangeboden.
2.3 Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)
Hieronder wordt verstaan: zodanig ondernemen dat de aandacht voor milieu, sociaal-ethische en
winst gebalanceerd is en afgestemd is op de verwachtingen van de stakeholders van de
onderneming.
2.4 Corporate Social Responsibility (CSR)
In tegenstelling tot MVO kent het CSR-concept de controverse tussen maatschappelijk verantwoord
en onverantwoord ondernemen niet.
CSR gaat om de sociale verantwoordelijkheden van bedrijven.
De verantwoordelijkheden die organisaties op een bepaald moment hebben, zijn onder te verdelen
in vier categorieën:
1. Economische verantwoordelijkheden
De belangrijkste sociale verantwoordelijkheid van bedrijven is om goederen en/of diensten
te produceren en die winstgevend te verkopen.
2. Juridische verantwoordelijkheden
Net als iedereen moeten bedrijven zich aan nationale. Regionale en lokale wetten houden,
waarbij wetgeving de ontwikkeling van maatschappelijke waarden volgt.
3. Ethische verantwoordelijkheden
Organisaties moeten ook voldoen aan ethische verwachtingen, die de waarden en normen
van burgers, consumenten, werknemers en de gemeenschap, etc. belichamen.
4. Discretionaire verantwoordelijkheden
Het gaat om verantwoordelijkheden van organisaties die uitgaan boven de ethische
verantwoordelijkheden. Het gaat om een innerlijke drive om goed te doen.
Ethiek in enge zin: het gaat hierbij om moraliteit. Dat wil zeggen, normen van gedrag die voor een
bepaalde groep gelden.
Ethiek in ruime zin: het gaat hierbij om de vraag of een daad of activiteit in morele zin goed of slecht,
juist of onjuist is.
Veel definities en omschrijvingen blijken een vijftal dimensies gemeen te hebben:
Stakeholder dimensie: het gaat hierbij over hoe bedrijven met hun stakeholders omgaan.
Sociale dimensie: centraal staat hierbij de relatie tussen het bedrijfsleven en de samenleving.
Economische dimensie: hierbij gaat het om de sociaaleconomische impact van bedrijven.
Vrijwilligheid-dimensie: dit houdt in dat acties en activiteiten van bedrijven verdergaan dan
de wet voorschrijft.
Milieu-dimensie: hierbij ligt de focus op de impact van het bedrijfsleven op de natuurlijke
omgeving.
3
Hoofdstuk 1
1.1 Afbakening
Als er in de economische wetenschap over duurzame economische groei gesproken wordt, dan gaat
het over een structurele economische groei.
Duurzame ontwikkeling werd ook wel gezien als een milieu-activistische ideologie, of als een
evaluatiecriterium voor projecten.
Het concept duurzame ontwikkeling kwam in de aandacht in de jaren ’80.
‘’Our Common Future’’ van de World Commission on Environment and Development (WCED)
Brundtland Commissie
Bestrijden van armoede om zodoende de natuurlijke leefomgeving, zoveel mogelijk te
beschermen.
De duurzame ontwikkeling gaat verder dan alleen economische behoeftebevrediging.
o Bevrediging van sociale en ecologische behoeften.
Intergenerationeel: gaat om de kloof tussen huidige en toekomstige generaties. (‘nu en in de
toekomst’).
Intragenerationeel: gaat om de kloof binnen generaties. (‘daar en hier’).
Human made assets: door mensen geproduceerde productiemiddelen.
Natural resources: natuurlijke grond- en hulpstoffen.
1.2 Principes
Ten aanzien van duurzame ontwikkeling worden veelal een drietal onderling verweven principes
onderscheiden: (Ook wel bekend als de People, Planet en Prosperity (PPP)-alliteratie.)
1. Ecologisch principe
Stelt de kwetsbaarheid en beschermingswaardigheid van natuurlijke hulpbronnen,
ecosystemen en biodiversiteit centraal.
2. Sociaal principe
Houdt in dat iedereen, onafhankelijk van afkomst en talenten, eerlijk behandeld hoort te
worden.
3. Economisch principe
Verwijst naar het recht dat iedereen minimaal in zijn of haar eerste levensbehoeften kan
voorzien en een menswaardig bestaan kan opbouwen.
1.3 Club van Rome
Is in het eind van de jaren zestig van de vorige eeuw opgericht door een groep wetenschappers die
bezorgd waren over de toekomst van de wereld.
Deze wetenschappers ontwikkelden een wiskundig model rondom een vijftal variabelen:
1. Industrialisatie
2. Bevolkingsgroei
3. Voedselproductie
4. Natuurlijke hulpbronnen
5. Vervuiling
De uitkomsten van het model laten een totale ineenstorting van de wereldgemeenschap zien.
1
,Een belangrijk keerpunt was het verschijnen van het rapport Limits to Growth van de Club van Rome
in 1972.
1.4 Hou het Klein
Gelijk met het rapport Limits to Growth verscheen het boek Small is Beautiful van de Britse econoom
Ernst Friederich Schumacher.
Volgens hem veroorzaakt een snelle economische groei een vernietiging van het sociale en
natuurlijke kapitaal, waardoor toekomstige inkomsten onder druk komen te staan.
Hij heeft met zijn boek een bijdrage geleverd aan het bewustwordingsproces over de
economische, ecologische en sociale aspecten van de voortbrenging van goederen en
diensten.
1.5 United Nations Earth Summits
In 1972 werd in Stockholm de eerste UN Conference on the Human Environment georganiseerd.
Dit was de eerste georganiseerde conferentie die gewijd was aan internationale
milieuvraagstukken.
De Stockholm Conferentie resulteerde in de Stockholm Verklaring. Deze verklaring is het eerste
document waarin expliciet het recht op een gezonde leefomgeving wordt erkend en waarin verder
de beschermwaardigheid van diersoorten en hun natuurlijke habitat wordt benadrukt.
1.6 Sustainable Development Goals (SDGs)
SDGs vormen een
toekomstagenda voor
duurzame ontwikkeling voor
de periode 2015-2030 en
richten zich op de eerder
besproken principes.
De SDGs zijn de opvolgers
van de Millennium
Development Goals (MDGS).
Hoofdstuk 2
2.1 Duurzaam ondernemen (DO)
= Gaat om het entameren van winstgevende activiteiten met oog voor sociale verhoudingen,
maatschappelijke problemen en de ecologische draagkracht van onze planeet.
Er kunnen twee soorten duurzaam ondernemen worden onderscheiden:
1. Zwak duurzaam ondernemen
Verwijst naar een ontwikkeling waarbij het totaal van door bedrijven gecreëerde sociale,
ecologische en economische waarde constant blijft. Een verlies aan ecologische waarde kan
worden gecompenseerd door sociale en/of economische waardecreatie.
2. Sterk duurzaam ondernemen
Hierbij staat de fysieke bescherming van het natuurlijke of ecologische kapitaal centraal. Dit
houdt in dat een verlies aan ecologische waarde per definitie niet gecompenseerd kan
worden door toename van sociale en/of economische waarde.
2
, 2.2 Bottom-of the-pyramid (BoP)
Doelt op de armste en ook grootste socio-economische groep mensen wereldwijd.
Deze groep vertegenwoordigt een substantiële koopkracht en dat betekent dat er
mogelijkheden zijn voor het ontwikkelen van nieuwe markten en producten.
Er is dus sprake van een win-win situatie: bedrijven bedienen het armste deel van de
wereldbevolking en voorzien in de leniging van hun economische en sociale behoeften.
In ruil daarvoor neemt de omzet en winstgevendheid van deze bedrijven toe.
Het BoP hoeft niet altijd te gaan om het economisch gewin, zoals Aravind Eye Hospitals laat zien.
Aravind biedt oogheelkundige behandelingen gratis of tegen zeer lage tarieven aan. Door het grote
volume kunnen de kosten worden gedrukt. Hierdoor kan tegen erg lage kosten kwalitatief
hoogwaardige zorg worden aangeboden.
2.3 Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)
Hieronder wordt verstaan: zodanig ondernemen dat de aandacht voor milieu, sociaal-ethische en
winst gebalanceerd is en afgestemd is op de verwachtingen van de stakeholders van de
onderneming.
2.4 Corporate Social Responsibility (CSR)
In tegenstelling tot MVO kent het CSR-concept de controverse tussen maatschappelijk verantwoord
en onverantwoord ondernemen niet.
CSR gaat om de sociale verantwoordelijkheden van bedrijven.
De verantwoordelijkheden die organisaties op een bepaald moment hebben, zijn onder te verdelen
in vier categorieën:
1. Economische verantwoordelijkheden
De belangrijkste sociale verantwoordelijkheid van bedrijven is om goederen en/of diensten
te produceren en die winstgevend te verkopen.
2. Juridische verantwoordelijkheden
Net als iedereen moeten bedrijven zich aan nationale. Regionale en lokale wetten houden,
waarbij wetgeving de ontwikkeling van maatschappelijke waarden volgt.
3. Ethische verantwoordelijkheden
Organisaties moeten ook voldoen aan ethische verwachtingen, die de waarden en normen
van burgers, consumenten, werknemers en de gemeenschap, etc. belichamen.
4. Discretionaire verantwoordelijkheden
Het gaat om verantwoordelijkheden van organisaties die uitgaan boven de ethische
verantwoordelijkheden. Het gaat om een innerlijke drive om goed te doen.
Ethiek in enge zin: het gaat hierbij om moraliteit. Dat wil zeggen, normen van gedrag die voor een
bepaalde groep gelden.
Ethiek in ruime zin: het gaat hierbij om de vraag of een daad of activiteit in morele zin goed of slecht,
juist of onjuist is.
Veel definities en omschrijvingen blijken een vijftal dimensies gemeen te hebben:
Stakeholder dimensie: het gaat hierbij over hoe bedrijven met hun stakeholders omgaan.
Sociale dimensie: centraal staat hierbij de relatie tussen het bedrijfsleven en de samenleving.
Economische dimensie: hierbij gaat het om de sociaaleconomische impact van bedrijven.
Vrijwilligheid-dimensie: dit houdt in dat acties en activiteiten van bedrijven verdergaan dan
de wet voorschrijft.
Milieu-dimensie: hierbij ligt de focus op de impact van het bedrijfsleven op de natuurlijke
omgeving.
3
